Την ίδια ώρα, στα λεγόμενα  εθνικά θέματα,  μαύρα πυκνά σύννεφα μαζεύονται στο Αιγαίο μέχρι κάτω στην Κύπρο. Οι Τούρκοι αυτή τη φορά φαίνεται πως δεν κάνουν τα γνωστά κολπάκια τεχνητών κρίσεων που μας έχουν συνηθίσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Τόσο οι κινήσεις στην Κύπρο, όσο και η κινητικότητα στη Θράκη, δείχνουν ότι αυτή τη φορά κινούνται με σχέδιο το οποίο εντάσσεται στη γενικότερη γεωπολιτική σκακιέρα της γείτονος. Τα ανοικτά της μέτωπα με τους Κούρδους, τους Σύριους του Ισλαμικού χαλιφάτου, οι τεντωμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ και οι εκβιασμοί της, συνδέονται άμεσα και με την Ελλάδα αλλά κυρίως με την Κύπρο σε ένα σενάριο που μπορεί να πάρει επικίνδυνη και καταστροφική τροπή τέτοια που τα Ιμια να μοιάζουν με καλαμπούρι. Άλλωστε είναι πάγια  πολιτική τους, όταν μας βλέπουν διαιρεμένους και αδύναμους να προβάλλουν τη δική τους ισχύ και να γεννούν  παράλογες απαιτήσεις γράφοντας στα παλιά τους υποδήματα, το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων χωρών.

Μετά ταύτα μπορεί κανείς να αισθάνεται ότι όλα βαίνουν καλώς και πως  όλα είναι υπό έλεγχο; ΄'Η μήπως η εικόνα του πολιτικού προσωπικού όπως εμφανίζεται, δίνει την αίσθηση ότι μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων γιατί υπάρχει στρατηγική και σχεδιασμός;

'>

 Ένα περίεργο και δυσνόητο σε μεγάλο βαθμό σκηνικό, διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα, έτσι που ακόμα και οι προσεκτικοί παρατηρητές, να αδυνατούν να κατανοήσουν που οδηγούμαστε. Τα γεγονότα αρκετά και εν πολλοίς  αλληλοαναιρούμενα η δε σύνθεση του παζλ δύσκολη.  Αξίζει όμως να δούμε μερικά από αυτά στο πεδίο τόσο της οικονομίας όσο και της πολιτικής και τα οποία έχουν τη σημασία τους ,όσο κι αν φαίνεται πως μεταξύ τους δεν συνδέονται. -Επίσκεψη Χαρδούβελη στον Σόιμπλε και συζητήσεις για την επόμενη μέρα στη σχέση μας με τους δανειστές, καθώς στο τέλος του χρόνου λήγει το μνημόνιο. Πέραν όμως από τσάι και συμπάθεια δεν είδαμε    να δημοσιοποιούνται οι προθέσεις της Γερμανίας. Ίσα-ίσα που το Γερμανικό υπουργείο Οικονομικών, έσπευσε να διευκρινίσει για όσους μπορεί να εικάζουν διάφορα, πως καμιά συμφωνία δεν υπάρχει, πέρα από γενικές κουβέντες. -Η τρόικα αρνείται να  διασαφηνίσει πότε ακριβώς θα έρθει στην Αθήνα για την ολοκλήρωση των συζητήσεων, οι δικοί μας στέλνουν συνεχώς email  με θέσεις και προτάσεις επί των εκκρεμών θεμάτων αλλά δεν παίρνουν καμιά  απάντηση όπως στο παρελθόν. -Η Κομισιόν και επίσημα πλέον ανακοινώνει πως θεωρεί  εξαιρετικά απίθανο το ενδεχόμενο να βγει η χώρα στις αγορές  στην παρούσα φάση. -Για τα περίφημα 11,4 δισ. που περίσσεψαν στο ΤΧΣ κι ενώ η ελληνική πλευρά ήδη τα θεωρεί ως μαξιλάρι ασφαλείας όταν βγει στην αγορά,  επίσημα οι δανειστές δεν ανοίγουν τα χαρτιά τους και παραπέμπουν το θέμα στο  Eurogroup και στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου , όπου πιθανώς να μας ανακοινώσουν και τα νέα προαπαιτούμενα που δεν θα υπάγονται σε κάποιο νέο μνημόνιο αλλά στην υπό διαμόρφωση  “νέα σχέση”. -Για την υλοποίηση της δέσμευσης  των Ευρωπαίων περί ρύθμισης του χρέους ώστε  αυτό να καταστεί βιώσιμο, όταν πετύχουμε πρωτογενή πλεονάσματα, κουβέντα  από κανένα. Λες και δεν υπάρχει το θέμα ή λες κι έγινε ξαφνικά  από μόνο του βιώσιμο και δεν χρειάζεται πλέον ελάφρυνση! -Τόσο οι Ευρωπαίοι όσο και το ΔΝΤ εξαρτούν  τις όποιες συζητήσεις από την τελική αξιολόγηση της τρόικας. - Όμως τόσο η ελληνική πλευρά όσο και της τρόικας ανταγωνίζονται ποιος θα βάλλει περισσότερες κόκκινες γραμμές, με αποτέλεσμα το χάσμα διαρκώς να μεγαλώνει και να ξαναμπαίνουν στο τραπέζι ακόμα και παλιές και ξεχασμένες (όπως νομίζαμε) απαιτήσεις. - Ωστόσο η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς πάνω σε ανοικτά θέματα-δεσμεύσεις φαίνεται πως δεν έχουν προχωρήσει στο ελάχιστο ωσάν να γίνεται ένα σικέ  παιγνίδι ροκανίσματος του χρόνου μέχρι τη διαφαινόμενη προκήρυξη των πρόωρων εκλογών. Από την άλλη το πολιτικό σκηνικό αγγίζει τα όρια του παραλόγου με την κυβέρνηση να υποστηρίζει πως η παρούσα Βουλή μπορεί να βγάλει πρόεδρο της Δημοκρατίας και την αντιπολίτευση να προσέρχεται σε εθνικό διάλογο και συναινέσεις των πολιτικών δυνάμεων αφού όμως... προηγηθούν εκλογές! Εν τοιαύτη όμως περιπτώσει ,αν η κυβέρνηση είναι τόσο σίγουρη και αισιόδοξη γιατί δεν προχωρά και δεν κλείνει τα δεκάδες ανοικτά μέτωπα για να μπορέσει η οικονομία και ο κόσμος να πάρει μια ανάσα; Μήπως τα  “σαπίζει” όλα ώστε να τα θέσει διλληματικά στο  εκλογικό σώμα; Όσον αφορά στην αξιωματική αντιπολίτευση, τι σόι προσέγγιση στη συναίνεση  είναι αυτή; Αφού αναγνωρίζει την κρισιμότητα των στιγμών γιατί σώνει και καλά εμφανίζεται να συναινεί  και για Πρόεδρο Δημοκρατίας και  εθνική συνεννόηση για το χρέος και για κοινή γραμμή στη διαπραγμάτευση, αλλά κατόπιν εκλογών; Και πως το ξέρει ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα είναι τέτοιο που θα επιτρέπει προσεγγίσεις μεγαλύτερες απ' ότι σήμερα; Και τέλος πάντων είναι σοβαρή θέση η συναίνεση αλά καρτ; Την ίδια ώρα, στα λεγόμενα  εθνικά θέματα,  μαύρα πυκνά σύννεφα μαζεύονται στο Αιγαίο μέχρι κάτω στην Κύπρο. Οι Τούρκοι αυτή τη φορά φαίνεται πως δεν κάνουν τα γνωστά κολπάκια τεχνητών κρίσεων που μας έχουν συνηθίσει όλα τα προηγούμενα χρόνια. Τόσο οι κινήσεις στην Κύπρο, όσο και η κινητικότητα στη Θράκη, δείχνουν ότι αυτή τη φορά κινούνται με σχέδιο το οποίο εντάσσεται στη γενικότερη γεωπολιτική σκακιέρα της γείτονος. Τα ανοικτά της μέτωπα με τους Κούρδους, τους Σύριους του Ισλαμικού χαλιφάτου, οι τεντωμένες σχέσεις με τις ΗΠΑ και οι εκβιασμοί της, συνδέονται άμεσα και με την Ελλάδα αλλά κυρίως με την Κύπρο σε ένα σενάριο που μπορεί να πάρει επικίνδυνη και καταστροφική τροπή τέτοια που τα Ιμια να μοιάζουν με καλαμπούρι. Άλλωστε είναι πάγια  πολιτική τους, όταν μας βλέπουν διαιρεμένους και αδύναμους να προβάλλουν τη δική τους ισχύ και να γεννούν  παράλογες απαιτήσεις γράφοντας στα παλιά τους υποδήματα, το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα άλλων χωρών. Μετά ταύτα μπορεί κανείς να αισθάνεται ότι όλα βαίνουν καλώς και πως  όλα είναι υπό έλεγχο; ΄'Η μήπως η εικόνα του πολιτικού προσωπικού όπως εμφανίζεται, δίνει την αίσθηση ότι μπορεί να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων γιατί υπάρχει στρατηγική και σχεδιασμός;

Η ανώμαλη προσγείωση στη σκληρή πραγματικότητα για άλλη μία φορά καταδεικνύει ότι η χώρα προσπαθεί να σταθεί όρθια πάνω σε γυάλινα πόδια. Ούτε τα δημοσιονομικά επιτεύγματα, ούτε η επιτυχία στις εξετάσεις των τραπεζών, ούτε η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις των δανειστών στάθηκαν γεγονότα ικανά να αλλάξουν την εικόνα της χώρας στα μάτια της διεθνούς κοινότητας και της οικονομοπολιτικής ελίτ που αποφασίζει για εμάς χωρίς εμάς. Και παρότι ο δρόμος της εξόδου από το μνημόνιο χρονικά μετράται σε μόλις δύο μήνες, εντούτοις οι δυσκολίες για το πέρασμα στην επόμενη μέρα είναι πάρα πολλές. Κυριαρχεί μάλιστα το διαρκές μήνυμα που εκπέμπουν οι αγορές και δεν είναι άλλο από το να ξεχάσουμε προσώρας το ενδεχόμενο να βγούμε να δανειστούμε σαν κανονική χώρα με επιτόκια που μπορεί να αντέξει η αδύναμη οικονομία μας. Η επίσημη εξήγηση που δίνεται απ’ όλους σχετίζεται με την πολιτική αβεβαιότητα που έχει ενσκήψει στην πολιτική σκηνή, με το σοβαρό ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών και το επίσης σοβαρό ενδεχόμενο ο ΣΥΡΙΖΑ να είναι το πρώτο κόμμα. Ενα σενάριο που προβληματίζει αυτούς που μας δανείζουν ή δυνητικά θα μπορούσαν να μας δανείσουν μέσω έκδοσης ομολόγων, επειδή οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν πείσει για τη συνέχεια του κράτους, με την έννοια της εκπλήρωσης των δεσμεύσεων από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Ακόμα και η προσπάθεια για ρεαλιστική στροφή που επιχειρεί εσχάτως η ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν πείθει καθόλου, καθώς η πολυφωνία, η πολυτασικότητα στο εσωτερικό του κόμματος, αλλά και οι αποφάσεις του τελευταίου τους συνεδρίου στέλνουν ένα εντελώς διαφορετικό μήνυμα. Και δεν είναι μόνο οι ακραίες φωνές από κάποιους νοσταλγούς της δραχμής και αντιευρωπαϊστές που θεωρούν πως οι εξαθλιωμένοι Ελληνες δεν έχουν να χάσουν τίποτα παρά μόνο τις... αλυσίδες τους. Αυτές οι Συνιστώσες θα μπορούσαν ίσως να απομονωθούν. Αυτό στο οποίο εστιάζουν οι ξένοι που εντρυφούν στο φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ είναι η επίσημη εσωτερική διαφορετικότητα Λαφαζάνη, που μετράει δύναμη ίση σχεδόν με το 40%. Και είναι αυτό το κομμάτι που, αντί να χαρεί που οι ελληνικές τράπεζες πέρασαν επιτυχώς τα stress tests της ΕΚΤ, βγήκε και κατήγγειλε μαγειρέματα και μαϊμού αποτελέσματα! Τι να πει κανείς. Αν οι Ελληνες τραπεζίτες και ο Σαμαράς έχουν τόση δύναμη και μπορούν να αναγκάζουν τον Ντράγκι να μαγειρέψει τα αποτελέσματα για τις τράπεζές μας, ε, τότε μαγκιά τους! Για να σοβαρευτούμε, όμως, η κατάσταση σε κάθε περίπτωση είναι κρίσιμη και για άλλη μία φορά όλα κρέμονται από μια κλωστή. Ή θα βάλουν πλάτη ξανά οι Ευρωπαίοι και θα μας βοηθήσουν να σταθούμε όρθιοι χωρίς να μας τσαλακώσουν εκ νέου με απαιτήσεις και πρόσθετα μέτρα (που ούτως ή άλλως δεν περνάνε από την παρούσα Βουλή) ή θα αφήσουν τα πράγματα να εξελιχθούν με δική μας ευθύνη και πρωτοβουλία, νίπτοντας τας χείρας τους για ό,τι μέλλει γενέσθαι. Πολύ δε περισσότερο αν ο ελληνικός λαός αποφασίσει να στείλει ως συνομιλητές-διαπραγματευτές αυτούς που προσεγγίζουν το πρόβλημα με μια παγκόσμια πρωτοτυπία, αυτή της απαίτησης διαγραφής του μεγαλύτερου μέρους του χρέους της χώρας. Ενός χρέους που έχει περάσει σε άλλες χώρες, πολλές από τις οποίες είναι φτωχότερες από εμάς. Πάντως, το μήνυμα των αγορών δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση και την αστήρικτη υπεραισιοδοξία της ότι βγαίνουμε στο ξέφωτο. Αφορά και την αντιπολίτευση για το τι έχει να αντιμετωπίσει στο πραγματικό πεδίο μάχης και όχι στις θεωρητικές ασκήσεις επί χάρτου. Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι οι όποιες εξελίξεις δεν είναι μόνο ελληνική υπόθεση, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος τους ετεροπροσδιορίζονται, και τους κανόνες δεν τους ορίζουμε εμείς αλλά οι άλλοι - είτε μας αρέσει είτε όχι.

Θα περίμενε κανείς πως μετά την αποφυγή του σκοπέλου των stress tests των τραπεζών,θα βλέπαμε μια θετική αντίδραση από την κεφαλαιαγορά και πως γενικότερα θα άλλαζε επί το θετικότερο η εικόνα της οικονομίας,καθώς η 26η Οκτωβρίου,ήταν μια κομβική ημερομηνία. Κι όμως για άλλη μια φορά αποδεικνύεται ότι οι αγορές έχουν τους δικούς τους κανόνες και λογικές και ενδεχομένως, τα όποια νέα μαθαίνουμε  εμείς εκ των υστέρων αυτές ήδη τα έχουν προεξοφλήσει. Έτσι, χωρίς  κάποιες εμφανείς  εξελίξεις βλέπουμε  στο ταμπλό του χρηματιστηρίου τις μετοχές των τραπεζών που επιτυχώς πέρασαν τις  ευρωπαϊκές εξετάσεις, να σημειώνουν σημαντικές απώλειες και να δημιουργούν μοιραία δεύτερες σκέψεις και προβληματισμούς, μήπως τελικά υπάρχουν και ψιλά γράμματα στις αξιολογήσεις σαν αυτά που  υπάρχουν στα ασφαλιστήρια συμβόλαια και τα οποία διαπιστώνουμε όταν έρχεται η ώρα να κάνουμε χρήση των καλύψεων που νομίζαμε ότι είχαμε. Αυτά προφανώς θα τα μάθουμε προσεχώς καθώς τώρα ,έχουμε μπροστά μας  πενήντα ημέρες στις οποίες θα κριθούν όλοι οι κόποι, οι θυσίες και οι αντοχές της ελληνικής κοινωνίας καθώς  σ' αυτό το διάστημα θα αποφασισθεί πως θα πορευτεί η χώρα στα επόμενα χρόνια. Κι όταν λέμε θα αποφασιστεί, εννοούμε από τους δανειστές, οι οποίοι έχουν αναλάβει από το 2012 τη δέσμευση πως θα εξετάσουν το θέμα της ελάφρυνσης του χρέους έτσι ώστε να καταστεί βιώσιμο μόλις πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα. Κι αυτό τουλάχιστον, αν μη τι άλλο, το πετύχαμε και το έχουν αναγνωρίσει. Με τις υπόλοιπες δεσμεύσεις στα διαρθρωτικά μέτρα, τις ομαδικές απολύσεις, τις απολύσεις από το δημόσιο και το ασφαλιστικό αλλά και μια σειρά από θεσμικές παρεμβάσεις, συνεχίζουμε να είμαστε ελλειμματικοί, διστακτικοί  και φoβικοί και γι αυτό έρχονται και ξανάρχονται οι τροικανοί. Και μάλιστα χωρίς καμιά  διαλλακτική διάθεση όπως θα ήταν το  αναμενόμενο τη στιγμή που βρισκόμαστε  στην τελική ευθεία εξόδου από το πρόγραμμα. Είναι σαφές πως οι εντολές που έχουν από τα αφεντικά τους είναι αυστηρές και δεν επιδέχονται εκπτώσεις στις απαιτήσεις. Ακόμα κι  αυτό που θεωρούσαμε  ως απλό, δηλαδή τα λεφτά που θα περισσέψουν από το ΤΧΣ να χρησιμοποιηθούν ως προληπτική  χρηματοδοτική γραμμή στήριξης, φαίνεται πως θα χρειαστούν σκληρές διαπραγματεύσεις και ενώ  δεν χρειάζεται έγκριση από τα εθνικά κοινοβούλια, εν τούτοις οι απαιτήσεις όπως κι αν αυτές βαφτιστούν δεν θα είναι καθόλου light. Όλα επομένως, φαίνεται πως θα κριθούν από τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα που έρχεται την άλλη εβδομάδα και κυρίως από την έκθεση αξιολόγησης τους. Μέχρι τότε είναι εξαιρετικά παρακινδυνευμένη οιαδήποτε ερμηνεία των αγορών και του τρόπου αντίδρασης τους είτε στα spread είτε στις μετοχές πολύ δε περισσότερο σε ενδεχόμενες επενδύσεις στη χώρα. Εκτός και εάν οι πολιτικές εξελίξεις είναι  ταχύτερες από το αναμενόμενο και όλα πλέον παγώσουν μέχρι να σχηματισθεί νέα κυβέρνηση, γεγονός που με τα σημερινά δεδομένα δεν φαντάζει εύκολη υπόθεση με ό,τι τούτο συνεπάγεται.  

Το αποτέλεσμα των stress tests  των τραπεζών, όπως και να το δει κανείς, είναι αδιαμφισβήτητα θετικό. Πόσο μάλλον αν σκεφτούμε τα καταστροφικά σενάρια που έβλεπαν το φως της δημοσιότητας από τους διάφορους αναλυτές και ξένους οίκους οι οποίοι έφθαναν στο σημείο να υποστηρίζουν πως  ακόμα και τα 11 δισ. του ΤΧΣ δεν θα επαρκούσαν  για να καλύψουν τις κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών. Τώρα είτε με το δυσμενές σενάριο είτε με το δυναμικό και παρά τις απαιτούμενες αναδιαρθρώσεις πγια  το επόμενο διάστημα, η ουσία είναι μία και δεν αλλάζει όσο κι αν κάποιοι επιμένουν, κυρίως από την αντιπολίτευση, να βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο. Οι τράπεζες στάθηκαν όρθιες και δεν αποτελούν πλέον τον άγνωστο χ για την κυβερνητική επιχειρηματολογία έναντι των δανειστών και τα 11 δισ. του ΤΧΣ μπορούν να αποτελέσουν μια καλή “προίκα” όταν και εάν η χώρα αποφασίσει να δοκιμάσει τις δυνάμεις της στις αγορές. Όλες οι επιμέρους παράμετροι μπορούν να  συζητούνται και να αναλύονται όσο θέλει  ο καθένας αλλά η γενική εικόνα είναι καλύτερη σήμερα από την χθεσινή κι αυτό θα φανεί στο επόμενο διάστημα αν δεν προκύψουν απρόβλεπτες εμπλοκές και αστάθμητοι παράγοντες από το εξωτερικό. Αν επομένως δεν γίνουν βεβιασμένες και εσπευσμένες ενέργειες  υπερβολικής αισιοδοξίας από την κυβέρνηση (όπως προσφάτως όταν οι αγορές έστειλαν το σκληρό τους μήνυμα σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση) ίσως μετά από δύο μήνες να μιλάμε για μια εντελώς νέα κατάσταση για τη χώρα.  Σε συνεννόηση πάντα με τους δανειστές  και με προσεκτικά βήματα, δεν αποκλείεται να δούμε την απεμπλοκή από τα μνημόνια και χωρίς  επώδυνες νέες δεσμεύσεις. Σαφώς και η αυστηρή επιτήρηση θα συνεχιστεί επί μακρόν, καθώς ο υπερδανεισμός της χώρας στις χώρες της Ευρωζώνης είναι τέτοιος, που σε κάθε περίπτωση θα ζητούνται εξασφαλίσεις πως θα πάρουν πίσω τα λεφτά τους κάποτε και δεν  θα επιστρέψουμε ξανά σε πολιτικές δημιουργίας ελλειμμάτων. Αυτό όμως, όπως και να το κάνουμε , θα είναι διαφορετικό από το να βλέπουμε κάθε τρεις και λίγο τους τροϊκανούς να έρχονται και να το παίζουν αυστηροί δάσκαλοι σε αμελείς μαθητές. Άλλωστε ακόμα και οι χώρες που δεν βρίσκονται σε μνημόνια αλλά έχουν ελλειμματικούς προϋπολογισμούς όπως η Γαλλία και η Ιταλία, μήπως δεν υπάρχει ο στενός κορσές της Μέρκελ με τη αυστηρή δημοσιονομική πολική; Με λίγη περισσότερη σοβαρότητα λοιπόν, μπορεί και ο νέος χρόνος να μας βρει από άλλη αφετηρία και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε η αλλαγή σελίδας να γίνει άμεσα αντιληπτή από τον πολυδοκιμαζόμενο ελληνικό λαό. Κι όπως  γίνεται αντιληπτό από  μικρές και διάσπαρτες ενδείξεις από το χώρο της πραγματικής οικονομίας,  χρειάζεται ένα τσακ για να πάρει μπροστά η οικονομία. Να αρχίσει να κινείται, γιατί μόνο έτσι θα υπάρχουν ουσιαστικές ελπίδες ανάκαμψης και όχι από τις μάχες στα χαρτιά και στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων. Όταν αρχίσει να κινείται η παραγωγή και η αγορά, όταν αλλάξει το κλίμα, όταν διοχετευτεί  από τις τράπεζες ρευστότητα, τότε τα αποτελέσματα μπορεί να είναι άμεσα και θεαματικά. Όσο όμως η μιζέρια  και ο πεσιμισμός ανακυκλώνονται σε όλα τα επίπεδα, τότε δυστυχώς, οι ελπίδες περιορίζονται και το βλέμμα μας θα είναι διαρκώς στους δανειστές και  θα διασταυρώνονται συνεχώς, οι απαιτήσεις τους με τις δικές μας ανάγκες.

 Κάποιοι λένε πως  εμπειρία είναι το σύνολο των λαθών. Δεν ξέρω αν αυτό είναι ακριβές, θεωρώ όμως σίγουρο πως τα λάθη των ηγετών οδηγούν μαθηματικά στην καταστροφή και αδιάψευστος μάρτυς , η ιστορία.  Η δικομματική κυβέρνηση που ανέλαβε τις τύχες της χώρας στην καρδιά της θύελλας, όταν με το ένα πόδι η χώρα βρισκόταν εκτός  ΕΕ και ευρώ και στο χείλος της απόλυτης χρεοκοπίας, ενώ μέσα σε δυο χρόνια, κατάφερε να πιστωθεί την επιτυχία της διάσωσης, ταυτόχρονα βρίσκεται καταχρεωμένη στη συνείδηση της πλειονότητας του κόσμου, για τα δεινά με τα οποία επιδαψίλευσε σε ευρύτατα λαϊκά στρώματα, τα περισσότερα από τα οποία οφείλονται σε ανεπίτρεπτη ατζαμοσύνη.  Μια ασυντόνιστη ορχήστρα (ίσως να φταίει και ο δικομματικός της χαρακτήρας) από την οποία δεν μπορούν να διασωθούν ούτε καν κάποιοι καλοί σολίστες. Κακά τα ψέμματα, είναι αδιανόητο για τα πλέον απλά ζητήματα, να απαιτείται η σύγκλιση  από τον πρωθυπουργό, συσκέψεων επί συσκέψεων, να  εκφράζει με οργίλο τρόπο προς τους υπουργούς τη βούληση του και στο τέλος πάλι η δουλειά να γίνεται μισή. Δεν ξέρω αν το κυβερνητικό έργο, σκοντάφτει στις ενδοΰπουργικές κόντρες και τις διαφορετικές ιδεολογικές και πολιτικές τους αφετηρίες.  Δεν ξέρω ακόμα αν οι τρικλοποδιές που βάζει ο ένας στον άλλο, είναι εκ του πονηρού ή από τη φύση ορισμένων. Αυτό που ξέρω  είναι ότι το τελικό αποτέλεσμα, τους αδικεί όλους, εκθέτει στο σύνολο την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό και τελικά διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό και τα δημοσκοπικά αποτελέσματα. Αυτά τα δυόμιση χρόνια είτε ως τρικομματική είτε ως δικομματική κυβέρνηση, δεν μπορώ να θυμηθώ ένα μέτρο, μια απόφαση ένα νομοσχέδιο στο οποίο να  συμφώνησαν απόλυτα όλοι οι εμπλεκόμενοι. Πάντα κάποιος  κάτι έκοβε, κάτι προσέθετε και εν τέλει κάτι εντελώς διαφορετικό έβγαινε να δημοσιοποιήσει ως άποψη. Έτσι, στραβά κουτσά φθάσαμε στο περασμένο καλοκαίρι και ξεκαθάρισε το τοπίο κι άρχισαν οι θετικές  κουβέντες από φίλους και εχθρούς  για όσα επετεύχθησαν. (αφήνω στην άκρη την κατάσταση της πραγματικής οικονομίας με τις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους που ούτως ή άλλως θα αργήσουν πολύ να πάρουν ανάσα ανακούφισης)  Ήρθε  επιτέλους  η ώρα μας είπαν, να αρχίσει να καταλαβαίνει έμπρακτα ο κόσμος ότι οι θυσίες του δεν πήγαν στράφι και μας έπεισαν ότι στο εξής μόνο καλά  νέα θα ακούμε. Αμ δε. Για άλλη μια φορά αποδείχθηκε η απόσταση  λόγων και πράξεων.  Ο περίφημος( και μακριά απο 'δω) ΕΝΦΙΑ ενώ σχεδιάστηκε να είναι χαμηλότερος μεσοσταθμικά έως και 15% , επέπεσε σαν κεραμίδα στα κεφάλια του συνόλου των πολιτών και μάλιστα σε κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας χρεώθηκαν με αστρονομικά ποσά κι ευτυχώς δεν θρηνήσαμε  εγκεφαλικά! Η διόρθωση αυτού του τερατώδους λάθους από τον κατώτερο των περιστάσεων κρατικό μηχανισμό χρειάστηκε δυο μήνες και στο τέλος ουδείς παρατήρησε την μείωση! Από τα τέλη Αυγούστου επίσης τα κυβερνητικά όργανα διαλαλούσαν πως έρχεται μια δέσμη φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ξεκινούσε από το πετρέλαιο θέρμανσης και θα έφθανε σε μειώσεις φορολογικών συντελεστών και κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης. Τελικά, οι πολυδιαφημισμένες φοροελαφρύνσεις, κατά το ώδινεν όρος και έτεκεν μυν, κατέληξαν σε μείωση  10-12 λεπτά στο πετρέλαιο και 30% μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης. Και περνάμε τώρα στην κατακλείδα  των 100 δόσεων που περιμένουν αμάν και πως ,σχεδόν 3.000.000 υπερχρεωμένοι συμπολίτες μας. Παρά τις επανειλημμένες  δεσμεύσεις και εξαγγελίες του πρωθυπουργού, η κατάσταση βρίσκεται ακόμα  εν πλήρει συγχύσει καθώς στο υπουργικό συμβούλιο δεν γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά. Με αποτέλεσμα να μπλέξουν  τα ληξιπρόθεσμα χρέη, τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές  μαζί με τα κόκκινα δάνεια και άντε  τώρα να μοιράσουν σε δυο γαϊδάρους άχυρα. Όταν διαπίστωσε αυτό το αλαλούμ ο πρωθυπουργός λένε οι παροικούντες  στο Μαξίμου , τα Γαλλικά του ακούστηκαν σε πολλά τετράγωνα στην ευρύτερη περιοχή. Τι τα θες όμως, το κακό για άλλη μια φορά έγινε και θα έχει τα...ισοδύναμα αποτελέσματα με τον ΕΝΦΙΑ. Και στο τέλος θα αποδειχθεί  πως η συσσώρευση λαθών δεν δημιουργεί απαραίτητα εμπειρία, μπορεί όμως να προκαλέσει κάλλιστα εκλογική καταστροφή.

Στις 9 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκε δημόσια πολιτική εκδήλωση “της κατάληψης terra igognita” στους χώρους του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στην οποία ...μίλησε τηλεφωνικά ο  φυλακισμένος τρομοκράτης Μαζιώτης!

OK, πες ότι αυτό το συνεχές pressing του ΣΥΡΙΖΑ για εκλογές εδώ και τώρα επιτυγχάνει τον στόχο του και οδηγούμαστε σε πρόωρες κάλπες είτε μέσα στον Νοέμβριο είτε στις αρχές του επόμενου χρόνου. Και μετά τι; Εχουν αναλογιστεί οι πολιτικοί σχεδιαστές του ΣΥΡΙΖΑ τι ευθύνες θα επωμιστούν και ποια κατάσταση θα παραλάβουν να διαχειριστούν είτε μόνοι τους είτε σε συνεργασία με κάποιο άλλο κόμμα; Προφανώς ελάχιστοι έχουν την πλήρη εικόνα της κατάστασης και οι περισσότεροι είναι τόσο μεθυσμένοι από την εξουσία την οποία πλησιάζουν δημοσκοπικά που δεν βλέπουν τίποτα άλλο εκτός από μια ιστορική ρεβάνς της Βάρκιζας, αυτή τη φορά με τη λαϊκή ψήφο. Αυτά, όμως, δεν είναι σοβαρά πράγματα και καθόλου μα καθόλου υπεύθυνα έναντι της χώρας και των πολιτών. Σαφώς και έχει το δικαίωμα και είναι εντός των συνταγματικών ορίων το κάθε κόμμα και ο κάθε βουλευτής να ψηφίζει ή να καταψηφίζει κάποιο πρόσωπο για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Σαφώς και έχει δικαίωμα να προειδοποιεί την κυβέρνηση να μην παίρνει σημαντικές αποφάσεις που θα δεσμεύουν την επόμενη κυβέρνηση. Πέρα, όμως, από τα συνταγματικά όρια και την πολιτική ορθότητα, υπάρχουν η κοινή λογική αλλά και το γενικό συμφέρον της χώρας και του λαού, τον οποίο όλοι διατείνονται ότι υπηρετούν μέσα από τις πολιτικές τους. Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, τι έχει στο πρόγραμμά της η σημερινή κυβέρνηση για το αμέσως επόμενο διάστημα, το οποίο κατά την εκτίμηση της αντιπολίτευσης δεν πρέπει να ολοκληρώσει; ■ Την απεμπλοκή από το ΔΝΤ και την αναζήτηση εναλλακτικών μορφών επιτήρησης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. ■ Την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για να καταστεί το χρέος βιώσιμο μέσω επιμήκυνσης της αποπληρωμής. ■ Τη σταδιακή φοροελάφρυνση των πολιτών. ■ Την έξοδο στις αγορές για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών μετά από πέντε χρόνια. Αναρωτιέμαι μετά ταύτα ποιος από αυτούς τους στόχους είναι τόσο καταστροφικός ώστε να μην επιτραπεί στην κυβέρνηση να τον πετύχει ή, τέλος πάντων, να τον παλέψει; Είδαμε την περασμένη εβδομάδα τι δύναμη έχουν οι αγορές, πώς τιμωρούν την κυβερνητική σπουδή να απεμπλακεί άμεσα από το ΔΝΤ και πώς μετουσιώσουν την πολιτική αβεβαιότητα που έχει ενσκήψει με ευθύνη του συνόλου του πολιτικού προσωπικού. Θα κατηγορούσε κανείς τον ΣΥΡΙΖΑ για μειωμένη επαναστατικότητα και ριζοσπαστισμό αν άφηνε να κυλήσουν οι εξελίξεις μέχρι τον Μάρτιο χωρίς να πυροδοτεί πολιτικές εντάσεις;  Ή μήπως θα κατηγορούσε κανείς τη Ν.Δ. για μειωμένη αντίδραση αν δεν έβγαινε η Βούλτεψη να φοβερίζει με άδεια ΑΤΜ; Δυστυχώς όμως όλοι τους, παίζοντας ένα ακατανόητο παιχνίδι εντυπωσιασμού που έχει βαρύτατες και άμεσα μετρήσιμες συνέπειες στην οικονομία και στους πολίτες, κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν άτομα μειωμένης αντίληψης και γι’ αυτό απολαμβάνουν το ακαταλόγιστο. Οι πολίτες όμως που υφίστανται όσα υφίστανται πέντε χρόνια τώρα δεν αντέχουν άλλο αυτό το θέατρο παραλόγου. Από τη μια τις αλλεπάλληλες γκάφες της κυβέρνησης για απλά αυτονόητα πράγματα και από την άλλη το μακιαβελικό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Δεν αντέχουν άλλο ούτε τους μαξιμαλιστικούς στόχους της κυβέρνησης, ούτε τις υπερφίαλες προτάσεις της αντιπολίτευσης, η οποία θεωρεί ότι η Ελλάδα είναι το κέντρο του κόσμου και ότι οι δικές της προτάσεις θα γίνουν ασμένως αποδεκτές από τους δανειστές, καθώς θα πάθουν πανικό από τα ακατανίκητα επιχειρήματά τους! Λίγη σοβαρότητα από όλους για να μην πάνε στράφι οι θυσίες του ελληνικού λαού τα τελευταία χρόνια είναι το ελάχιστο ζητούμενο. Και αν δεν συναισθάνονται ότι δεν μας παίρνει να γίνουμε για άλλη μία φορά το επίκεντρο του ευρωπαϊκού προβλήματος, γιατί απλά δεν αργεί η στιγμή να μας αφήσουν στην τύχη μας και να ασχοληθούν με τα δικά τους προβλήματα, τότε πολύ φοβάμαι ότι δεν θα βρούμε ώμο να κλάψουμε!

Εκεί λοιπόν που η  κυβέρνηση το αμέσως προηγούμενο  διάστημα πίστεψε πως με μια ανανέωση της εμπιστοσύνης της Βουλής και με μια δήλωση πως η χώρα είναι έτοιμη να αποτινάξει τον ζυγό του ΔΝΤ, θα κέρδισε πολιτικό χρόνο ανασύνταξης, μέσα σε μόλις δύο μέρες, διαπίστωσε με οδυνηρό τρόπο, ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα που έχει πετύχει στύβοντας τους πολίτες, δεν αφορούν καθόλου μα καθόλου τους επενδυτές και τις αγορές. Μπορεί να είναι ένα καλό επιχείρημα για  ενδοευρωπαϊκές συζητήσεις για διευθέτηση της βιωσιμότητας του χρέους, αλλά είναι παγερά αδιάφορο για τα funds που αγοράζουν ομόλογα και μετοχές. Η συνδιαλλαγή μαζί τους και τα κριτήρια για να σε αντιμετωπίζουν σοβαρά, είναι εντελώς διαφορετικά και πρωτίστως έχουν να κάνουν με  την πολιτική και κυβερνητική σταθερότητα,  η οποία δυστυχώς, στην παρούσα  φάση  είναι είδος εν ανεπαρκεία. Σημαντικότατο επίσης, γι' αυτούς τους απρόσωπους αγοραστές ομολόγων κρατών, είναι  οι εγγυήσεις ότι τα λεφτά που δανείζουν  θα τα πάρουν πίσω και με καλή απόδοση. Ε, αυτό ήταν το λάθος της κυβέρνησης. Πριν  πάρει καμιά εγγύηση και πράσινο φως, είτε από Ευρώπη, είτε από το “λαομίσητο” ΔΝΤ, έσπευσε να αποκαλύψει τις προθέσεις της αυτόνομης εξόδου στις αγορές, γυρνώντας την πλάτη στα ούτως ή άλλως φθηνότερα δάνειά τους. Και μόλις οι αγορές με τον τρόπο τους  είπαν το, “εεεπ, πού πας ρε Καραμήτρο!” δημιουργήθηκε εσωτερικά ένας απίστευτος πανικός και οι διάφοροι Πουαρώ των κομμάτων άρχισαν να ψάχνουν τον ένοχο! Περίσσεψαν τα εισαγγελικά "κατηγορώ" ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αξιωματική αντιπολίτευση για το ποια δήλωση έκανε το μεγαλύτερο κακό. Οι απειλές Τσίπρα στη Βουλή ή ο μικρομεγαλισμός του Σαμαρά; Οι δηλώσεις του Σκουρλέτη για τους αργυρώνητους ή δηλώσεις για τα ΑΤΜ από τη Βούλτεψη; Και όλα αυτά  με στόχο να πέσει η κυβέρνηση μια ώρα αρχύτερα από τη μια και από την άλλη για να ανακοπεί ο δρόμος προς την εξουσία του φορτσάτου ΣΥΡΙΖΑ. Όμως .τα ευτελή επιχειρήματα και οι λαϊκίστικες κορώνες ένθεν κακείθεν, δεν μπορούν να κρύψουν το πραγματικό πρόβλημα της χώρας και όσο δεν το βλέπουν και οι μεν και οι δε, τόσο χειρότερο για τον τόπο. Κακά τα ψέματα, μας αρέσει δεν μας αρέσει, η χώρα δεν έχει ακόμα αναρρώσει. Δεν μπορεί να σταθεί ακόμα  μόνη της στα πόδια,  χωρίς τα δεκανίκια των δανειστών  όσο και να το θέλουμε όλοι γιατί οι χώρες δεν προχωρούν με ευχές αλλά με έργα και πράξεις. Ας μην κρυβόμαστε λοιπόν πίσω από το δάκτυλό μας. Το επίτευγμα του πρωτογενούς πλεονάσματος τα δύο τελευταία χρόνια, είναι απότοκο μιας άγριας και ανελέητης φορολογίας και μάλιστα μέσα από συνεχή συρρίκνωση του ΑΕΠ δηλαδή της πίτας από την οποία προέρχονται τα έσοδα αλλά και την εξοντωτική απομείωση της αξίας της ιδιωτικής περιουσίας. Αυτό όμως, δεν μπορεί να συνεχιστεί εις το διηνεκές. Το κατάλαβαν και οι κυβερνώντες και γι αυτό τάζουν φοροελαφρύνσεις προσεχώς, το ξέρουν καλύτερα όμως οι δανειστές και οι αγορές που  είναι βέβαιοι ότι  οι εισπρακτικές  “επιτυχίες” δεν είναι διατηρήσιμες. Και γι' αυτό πιέζουν για μέτρα και αναδιαρθρώσεις των δομών της Ελληνικής οικονομίας, χωρίς σπατάλες στο Δημόσιο και δαπάνες χωρίς ανταποδοτικότητα. Και στον τομέα αυτό, όσο και να προσπαθούμε να τους κοροϊδέψουμε, δεν μπορούμε γιατί οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Ας σταματήσει λοιπόν το κυνήγι μαγισσών και ας αναλάβει ο καθένας τις ευθύνες που του αναλογούν. Ας καταλάβουν επιτέλους, τόσο η κυβέρνηση, όσο και η αξιωματική αντιπολίτευση που κοντοζυγώνει την εξουσία, ότι ο τόπος δεν αντέχει  το ίδιο  θρίλερ από την αρχή. Αν έξω από τα μνημόνια μας περιμένουν χειρότερα, ας μας το πουν κι ας μας προετοιμάσουν για πόσο ακόμα θα ζούμε υπό τις σημερινές συνθήκες. Αντέξαμε όπως αντέξαμε και όσοι αντέξαμε, πέντε πέτρινα χρόνια. Αν είναι να επιλέξουμε ανάμεσα σε ένα ακόμα  ή σε άλλα τόσα, να μας το πουν με ειλικρίνεια κι ας είναι βέβαιοι ότι ο λαός θα πάρει τις σωστές αποφάσεις. Όχι όμως άλλα ψέμματα και φρούδες ελπίδες που πολλαπλασιάζουν την οργή, η οποία με δυσκολία κρατιέται.

Τα χθεσινά μηνύματα από τις αγορές είναι σαφή και δεν επιδέχονται πολλές ερμηνείες. Η Ελλάδα δεν είναι ακόμα έτοιμη και αρκετά θωρακισμένη για να απεξαρτηθεί από τους δανειστές. Τουλάχιστον όχι με τον τρόπο με τον οποίο θα  το ήθελε η κυβέρνηση εν όψει των επερχόμενων εκλογών σε λίγους μήνες. Οι  “μητρικές” νουθεσίες  από Λαγκάρντ και Μέρκελ του στυλ εντάξει να το κάνετε αλλά όχι χωρίς δίχτυ προστασίας( με όρους και προϋποθέσεις ένα κλικ πιο light  από το μνημόνιο) δεν θα μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητες από τις λεγόμενες αγορές και τους traders του χρηματιστηρίου. Όπως δεν περνούν απαρατήρητες  και οι πολιτικές εξελίξεις στη χώρα, οι καταφανείς αδυναμίες της κυβέρνησης αλλά και η πέραν πάσης αμφισβήτησης δημοσκοπική πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ. Όλα μαζί συναθροιζόμενα, δημιουργούν  ένα εκρηκτικό μείγμα που λέγεται  μετριοπαθώς πολιτική αβεβαιότητα ενώ ρεαλιστικά και κυνικά  εύκολα θα μπορούσε να υποστηρίξει κάποιος πως οι πολιτικές εξελίξεις έχουν δρομολογηθεί και μάλιστα κάθε άλλο ομαλές θα είναι  για τα κριτήρια των αγορών και των επενδυτών. Αυτό λοιπόν που  βλέπουμε, δεν είναι τίποτα άλλο από τις πρώτες πρόβες   στο έργο που θα ανεβεί προσεχώς, αν όντως επιβεβαιωθούν οι μετρήσεις της κοινής γνώμης στις επερχόμενες κάλπες. Προφανώς  και  οι της αξιωματικής αντιπολίτευσης  δεν πρόκειται ποτέ να παραδεχθούν ότι οι δικές τους απειλές στη Βουλή προς την κυβέρνηση, να μην κάνει τίποτα που θα δεσμεύει την επόμενη κυβέρνηση( δηλαδή τους ίδιους) αν πρώτα δεν πάρει την έγκριση της,  είναι η γενεσιουργός αιτία του πανικού στην αγορά. Ούτε φυσικά θα παραδεχθούν ότι είναι  έμμεσος εκβιασμός προς τους βουλευτές, πώς όσοι ψηφίσουν  ναι σε πρόεδρο  της Δημοκρατίας σε αυτή τη φάση,  θα είναι “αγορασμένοι” από τον κουμπαρά του μεγάλου κεφαλαίου που δεν...θέλει εκλογές τώρα! Η ζημιά όμως γίνεται και τη βλέπουμε όλοι μας. Μέρα με τη μέρα δυσκολεύει ο στόχος της κυβέρνησης για τον τερματισμό του μνημονίου και την απεμπλοκή  από το ΔΝΤ. Όπως απομακρύνεται και η προοπτική  εξόδου στις αγορές καθώς τα spreads έγιναν ήδη απαγορευτικά. Και το απλοϊκό ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: Βολεύει περισσότερο τον ΣΥΡΙΖΑ να αναλάβει  την εξουσία μιας χώρας στα πρόθυρα μιας νέας χρεοκοπίας πριν καν  συνέλθουμε από την πρώτη ή να αναλάβει τις τύχες της χώρας με ρυθμισμένο  και βιώσιμο το χρέος  και τις αγορές να μας δανείζουν ως μια κανονική χώρα; Γιατί  αν  ο στόχος κατάληψης της εξουσίας με κάθε τρόπο και αδιαφορώντας γι αυτή καθαυτή τη χώρα και τους πολίτες της, είναι κεντρική τους επιλογή, τότε πολύ φοβούμαι πως σπέρνουν ανέμους και  θα θερίσουμε ως λαός θύελλες. Αν δεν καταλαβαίνουν πως ο ρόλος τους έχει αλλάξει και πως τώρα όταν ανοίγουν το στόμα τους δεν τους ακούει μόνο το κομματικό ακροατήριο αλλά σύμπασα η παγκόσμια οικονομική και πολιτική κοινότητα, έ, τότε κακό που μας βρήκε.

Καταλαβαίνω την αγωνία του πρωθυπουργού να τελειώνει μια ώρα αρχύτερα με το μνημόνιο και να βγει αυτοδύναμα η χώρα στις αγορές για να καλύψει τις περαιτέρω χρηματοδοτικές της ανάγκες. Καταλαβαίνω ότι δεν θέλει να περάσει στην Ιστορία ως ο πρωθυπουργός που διαχειρίστηκε τις μνημονιακές υποχρεώσεις χωρίς ωστόσο να καταφέρει να διοικήσει μια χώρα κανονική που δεν χρειαζόταν να παίρνει την άδεια των δανειστών ακόμα και για τα πιο απλά θέματα. Οπως καταλαβαίνω και την ανθρώπινη ανάγκη να δρέψει έστω μια επιβράβευση για την αποφυγή της άτακτης χρεοκοπίας και την παραμονή στο ευρώ σε πείσμα όσων μας είχαν το 2012 ξεγραμμένους. Πλην όμως δεν μπορούμε να παραβλέψουμε πως αυτή η αισιοδοξία του, να μας βγάλει πρόωρα από το μνημόνιο και χωρίς να το... σκίσει, είναι υπερβολική. Και τούτο γιατί παρακολουθώντας κάποιος τις παραμέτρους ενός τέτοιου εγχειρήματος βλέπει πολλές γκρίζες ζώνες τις οποίες προφανώς αντιλαμβάνεται και ο ίδιος με τους επιτελείς του. Σαφώς η πληροφόρηση που έχει και οι υπολογισμοί του επιτελείου του είναι σε μεγαλύτερο βάθος. Εν τούτοις υπάρχουν κάποια θέματα και μεταβλητές που, τουλάχιστον όπως τα βλέπουμε εμείς, ενέχουν μεγάλο ρίσκο τόσο για τον ίδιο όσο και για τη χώρα. Και πρώτα-πρώτα το θέμα με τα stress tests των τραπεζών από τα οποία θα εξαρτηθεί πόσες ανάγκες για ενίσχυση των κεφαλαίων τους θα βγάλει ο λογαριασμός. Αυτό θα το ξέρουμε στις 26 Οκτωβρίου και δεν μπορεί να προεξοφληθεί τίποτα από τώρα. Με δυο λόγια, από το υποτιθέμενο μαξιλάρι των 10-12 δισ. που υπάρχει στα ταμεία του ΤΧΣ δεν ξέρουμε πόσα θα απομείνουν στο τέλος για να τα χρησιμοποιήσει η χώρα στην κάλυψη των χρηματοδοτικών της αναγκών για το διάστημα 2015-16. Ακόμα-ακόμα, δεν είναι καθόλου βέβαιο αν η ΕΚΤ και οι δανειστές θα μας επιτρέψουν αυτά τα χρήματα να τα χρησιμοποιήσουμε για διαφορετικό σκοπό από αυτόν για τον οποίο μας τα έδωσαν. Θέλει -και ορθώς- να απαλλαγεί μια ώρα αρχύτερα και από το ΔΝΤ και να μην κάνει χρήση των υπόλοιπων χρημάτων ύψους 15 δισ. που έχουμε λαμβάνειν. Από πού, όμως, θα αναπληρωθούν τα λεφτά τα οποία θα χρειαστούμε και με τι κόστος; Διότι σήμερα το ΔΝΤ μας δανείζει με επιτόκιο 4%-4,5% βάσει του εσωτερικού του κανονισμού, ενώ ο EFSF και τα κράτη της Ε.Ε. με επιτόκιο γύρω στο 1,5 %. Είναι, όμως, κανείς βέβαιος ότι αν βγούμε στις αγορές τώρα θα βρούμε φθηνότερο χρήμα για τα ομόλογά μας; Ηδη τα spreads το τελευταίο διάστημα έχουν πάρει την ανιούσα και οδηγούν το επιτόκιο ενδεχόμενου δανεισμού στο 6,5%-6,8%. Αντέχει άραγε η χώρα ή το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης να πάρουν μια τέτοια απόφαση; Και πώς θα τη δικαιολογήσουν στον ελληνικό λαό; Φορτωνόμαστε κι άλλα χρέη αλλά είμαστε ελεύθεροι και ωραίοι; Οταν μάλιστα τόσο η Μέρκελ όσο και το ΔΝΤ λένε πως τα λεφτά είναι εδώ όποτε τα χρειαστείτε και με χαμηλά επιτόκια σε σχέση με την αγορά. Βέβαια το φθηνό χρήμα της Ευρώπης δεν δίνεται χωρίς όρους και από την καλή τους την καρδιά. Για να συνεχίσουμε να το παίρνουμε πρέπει να υπογράψουμε τρίτο μνημόνιο και να αναλάβουμε πρόσθετες δεσμεύσεις και μέτρα. Κι εδώ είναι το κουμπί της όλης υπόθεσης: τόσο αυτή η κυβέρνηση όσο και κάποια άλλη μελλοντική δεν θα μπορέσουν να περάσουν από τη Βουλή κι άλλο μνημόνιο και γι’ αυτό οι όποιες αποφάσεις, πέραν του υψηλού ρίσκου, μοιάζουν και με κάποιο είδος μονόδρομου. Εκτός κι αν όλα αυτά που εικάζουμε ανατραπούν από άλλου είδους συμφωνίες και υποσχέσεις που δεν γνωρίζουμε ή από εξελίξεις ευρύτερες στην Ευρώπη λόγω Γαλλίας - Ιταλίας, οι οποίες μπορούν ξώφαλτσα να ευεργετήσουν κι εμάς, που σε τελική ανάλυση είμαστε το μικρότερο πρόβλημα αν αναλογιστεί κανείς τα χρέη και τα ελλείμματα στις οικονομίες-πυλώνες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Απόρρητο Απόρρητο