Γενικός Δείκτης:631.88-0.82%
EUR/USD: 1.15

Κόκκινα δάνεια: Ποιος δουλεύει για τα «κοράκια»;

  • Print
Προσθήκη σχολίου
Γιώργος Χ. Παπαγεωργίου

Το θέμα των κόκκινων δανείων μπαίνει σε κρίσιμη φάση, καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές που έχουν την πλήρη εποπτεία των ελληνικών τραπεζών (Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός - SSM) απαιτούν να γίνει η εκκαθάρισή τους επιθετικά. Τα επόμενα τρία χρόνια πρέπει να «ξεκαθαρίσουν» κόκκινα δάνεια που αντιστοιχούν σε περίπου 50 δισ. ευρώ.

Η λέξη «ξεκαθάρισμα» («απομόχλευση») σημαίνει ότι θα γίνουν πλειστηριασμοί, πωλήσεις δανείων σε τιμές κοψοχρονιά ή ρυθμίσεις, έτσι ώστε οι τράπεζες να εισπράξουν ό,τι μπορεί να εισπραχθεί και να «γράψουν» την όποια ζημία.

Εάν μια τράπεζα για παράδειγμα έχει απαιτήσεις από κόκκινα δάνεια ύψους 100 εκατ. ευρώ και τελικά εισπράξει με τις παραπάνω διαδικασίες τα μισά, τα υπόλοιπα θα διαγραφούν και την απώλεια θα την καλύψει με τα κεφάλαιά της. Γι’ αυτό και οι τράπεζες πρέπει να έχουν επαρκή κεφάλαια για να αντιμετωπίσουν τις όποιες απώλειες - και τα τελευταία λογιστικά τεστ αντοχής των τραπεζών έδειξαν ότι διαθέτουν ικανά κεφάλαια.

Εντούτοις, η διαδικασία ξεκαθαρίσματος τόσο μεγάλου όγκου κόκκινων δανείων σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα, τη στιγμή που η οικονομία, παρά τα σημάδια ανάκαμψης, δεν έχει συνέλθει, σημαίνει ότι θα υπάρξουν μεγάλες πιέσεις:

Οι τράπεζες θα πρέπει να πουλήσουν όσο-όσο τα δάνεια σε εταιρείες που διαχειρίζονται πτωχεύσεις (τα λεγόμενα «κοράκια»), σε τιμές που αντικειμενικά είναι υπερβολικά χαμηλές εξαιτίας της ύφεσης που έχει προηγηθεί.

Ζημία θα έχουν και από τα έσοδα των πλειστηριασμών, αφού οι μαζικές βεβιασμένες πωλήσεις σημαίνουν ότι τα έσοδα θα είναι χαμηλότερα, ενώ και η απώλεια για τους δανειολήπτες που θα χάσουν τα σπίτια τους ή τις επιχειρήσεις τους θα είναι μεγαλύτερη.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι τράπεζες δεν θέλουν τους πλειστηριασμούς τώρα, αλλά αργότερα που θα έχει ανέβει η κτηματαγορά. Γι’ αυτό και αγοράζουν οι ίδιες τα ακίνητα από τους πλειστηριασμούς - για να τα πουλήσουν ακριβότερα στο μέλλον αλλά και για να μην πέσουν κι άλλο οι τιμές των ακινήτων.

Υπάρχουν ασφαλώς το κοινωνικό κόστος και η ηθική πλευρά. Οι δανειολήπτες που έχουν κόκκινα δάνεια καλούνται άρον άρον να υποστούν πλειστηριασμούς ή πώληση των δανείων επ’ ωφελεία των «κορακιών», τη στιγμή που οι ίδιοι έχουν υπερφορολογηθεί για να πληρώσουν και τις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών οι οποίες κόστισαν πάνω από 30 δισ. ευρώ - πλέον της μείωσης εισοδημάτων για να γίνει η «εσωτερική υποτίμηση». Εάν, όμως, δινόταν χρόνος να ανακάμψει η οικονομία, οι δανειολήπτες θα είχαν μεγαλύτερες δυνατότητες αποπληρωμής για να σώσουν τις περιουσίες τους.

Δεν έχει εφαρμοστεί στην Ελλάδα η λύση μιας «κακής τράπεζας» (bad bank), δηλαδή ενός ειδικού ταμείου με τη συμμετοχή των τραπεζών και του Δημοσίου το οποίο θα αγόραζε τα δάνεια από τις τράπεζες (αντί για τα «κοράκια» που τα αγοράζουν τώρα), ώστε να τα παρκάρει και να κάνει το ξεκαθάρισμα σε βάθος χρόνου. Κι όμως, το μοντέλο λειτούργησε με επιτυχία σε άλλες χώρες, αποδίδοντας μάλιστα και έσοδα στο κράτος.

Η αντίρρηση των δανειστών στη δημιουργία μιας «κακής τράπεζας» ήταν ότι δεν υπήρχαν τα εχέγγυα για να γίνει αντικειμενικό ξεκαθάρισμα των δανείων και όχι εξυπηρέτηση «ημετέρων».

Ομως πλέον όλο το τραπεζικό σύστημα -όπως και η «κακή τράπεζα» σε περίπτωση που ιδρυόταν- βρίσκεται υπό την πλήρη εποπτεία του SSM, το οποίο έχει επιβλέψει και επικυρώσει τις αλλαγές διοικήσεων. Επομένως δεν μπορεί να ευδοκιμήσει ο ισχυρισμός ότι ο SSM δεν έχει εμπιστοσύνη… στον εαυτό του.

Χωρίς «κακή τράπεζα» το ξεκαθάρισμα των κόκκινων δανείων θα επιφέρει μεγάλη οικονομική και κοινωνική ζημιά και οι μόνοι κερδισμένοι θα είναι τα «κοράκια». Ποιανών τα συμφέροντα προστατεύει τελικά ο SSM;