Αλέξανδρος Κασιμάτης

Δημοσιονομικά η χώρα έχει κάνει τεράστια πρόοδο. Ωστόσο στην πραγματική οικονομία δεν υπάρχουν  ανάλογα καλές επιδόσεις. Ρεκόρ στον τουρισμό χωρίς  αντανάκλαση στην απασχόληση, χαμηλή ρευστότητα κλπ Ωστόσο, όσοι παρακολουθούν στενά τις επιχειρηματικές εξελίξεις  υποστηρίζουν ότι οι υγιείς εταιρίες κερδίζουν σταθερά  μερίδιο αγοράς σε βάρος των προβληματικών, οι οποίες  βυθίζονται στο τέλμα της οικονομικής αδυναμίας. Οι εκτιμήσεις είναι ότι το τρίτο τρίμηνο φέτος η ανάπτυξη θα έχει θετικό πρόσημο και μάλιστα της τάξης του 2% λόγω του τουρισμού. Για το τελευταίο τρίμηνο προβλέπουν  1,2% ανάπτυξη και αν επιβεβαιωθούν οι παραπάνω εκτιμήσεις, τότε το 2014 θα είναι η πρώτη χρονιά  ανάσχεσης της ύφεσης. Οι προσδοκίες είναι πως  το 2015 ο τουριστικός κλάδος θα συνεχίσει τα θετικά ρεκόρ ενώ και η κατασκευή του αγωγού ΤΑΠ όπως και των αυτοκινητοδρόμων θα ενισχύσουν περαιτέρω το ΑΕΠ. Αν αυτές οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν και η οικονομία αρχίσει πράγματι να θερμαίνεται,  μερικά τουλάχιστον από τα  προβλήματα σταδιακά θα αρχίσουν να αμβλύνονται. Αντίθετα ο  κίνδυνος είναι να αποδειχθεί το επόμενο διάστημα  πως η οικονομία δεν έχει δυνάμεις να ανακάμψει και να σερνόμαστε με ΑΕΠ +0,5%  με 1% τα επόμενα χρόνια.    Το πρόβλημα είναι ότι μπαίνουμε στην κρίσιμη φάση όπου η χώρα υπό προυποθέσεις μπορεί να αρχίσει και πάλι να στέκεται στα πόδια της με την  πολιτική αβεβαιότητα  να μεγεθύνεται. Και η αιτία είναι ότι η Κυβέρνηση  έθεσε ως πρώτο στόχο την επίτευξη πλεονάσματος και το πέτυχε με την υπερφορολόγηση, χωρίς όμως -με την ίδια ευκολία που βάζει φόρους- να περικόψει τις δαπάνες με εξαίρεση τις μειώσεις των συντάξεων. Τώρα το πλεόνασμα επιβεβαιώνεται για δεύτερη χρονιά, η οικονομία όμως δεν δημιουργεί επιπλέον έσοδα και οι πολίτες δυσφορούν -δικαίως- για τους  φόρους και απειλούν να μαυρίσουν την κυβέρνηση. Ταυτόχρονα η αξιωματική αντιπολίτευση  δεν πείθει. Αλλωστε παρά τη σοβαρή προσπάθεια «κυβερνητισμού» που κάνει ο Α. Τσίπρας, είναι προφανές ότι αν εκλεγεί, το πρώτο και πιο δύσκολο  ζήτημα  που θα αντιμετωπίσει είναι να ελέγξει το ίδιο το κόμμα του. 

Έχουμε ακούσει τα τελευταία χρόνια τόσα πολλά για τη χώρα και τους Έλληνες, που παρουσιάζουμε συμπτώματα μιθριδατισμού απέναντι στις προσβολές και στα υποτιμητικά σχόλια. Αλλά αυτό που συνέβη με την διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ  είναι πρωτοφανές. Κυριολεκτικά ασύλληπτο. Δίνοντας συνέντευξη στους Financial Times  η επικεφαλής του ΔΝΤ  ελαφρά τη καρδία είπε «Καλύτερα να μην πω  πολλά, γιατί ξέρετε, όταν μίλησα για την Ελλάδα και τους φόρους της, δέχθηκα απειλές για τη ζωή μου και αναγκαστήκαμε να  ενισχύσουμε τα μέτρα ασφάλειας». Η Κ. Λαγκάρντ μας παρουσίασε περίπου σαν την Κολομβία των Βαλκανίων. Μια χώρα με ανεξέλεγκτες ομάδες που έχουν την ισχύ να απειλούν ακόμη και  έναν διεθνή παράγοντα. Και μάλιστα να απειλούν με τόσο πειστικό τρόπο, που αναγκάστηκαν «να ενισχύσουν  τα μέτρα ασφαλείας». Και αφού κατά την κ. Λαγκάρντ την απείλησαν έλληνες φοροφυγάδες γιατί δεν ενημέρωσε άμεσα την ελληνική κυβέρνηση για να πράξει τα δέοντα; Γιατί δεν έπραξε  αυτό που θα έκανε κάθε σοβαρός άνθρωπος, αλλά αποφάσισε να σιωπήσει και να το εξομολογηθεί στους Financial Times για να συναισθανθούμε όλοι εμείς, πόσο… επικίνδυνη είναι η απασχόληση της στο ΔΝΤ, όταν δεν είναι ξαπλωμένη κάτω απο τις λάμπες του σολάριουμ; Άριστα έπραξε ο  υπουργός Δικαιοσύνης κ. Χαρ. Αθανασίου και της έστειλε επιστολή όπου αναφέρει: «Επειδή κάνατε αυτές τις δηλώσεις παρακαλούμε να μας κοινοποιήσετε ότι στοιχεία έχετε για να τα διαβιβάσουμε και να επιληφθούν οι αρμόδιες δικαστικές αρχές». Ο κ. Αθανασίου με την επιστολή του διαφυλάττει την αξιοπρέπεια της χώρας, γιατί είναι απαράδεκτο τέτοιες δημόσιες δηλώσεις να παραμένουν αναπάντητες και να αναπαράγονται, επειδή η κ. Λαγκάρντ αποφάσισε να μιλήσει με απερισκεψία ή πιθανόν με σκοπιμότητα. Μάλιστα η επικεφαλής του ΔΝΤ έκανε σαφή υπαινιγμό  για τους Έλληνες εφοπλιστές, λέγοντας «όμως πληρώνει στα αλήθεια τους φόρους του ο κλάδος της ναυτιλίας; Και οι άλλοι κλάδοι; Δε νομίζω…». Οι μεγαλύτεροι Έλληνες εφοπλιστές έχουν εταιρίες εισηγμένες στο ΝYSE. Αντλούν κεφάλαια κάνοντας συμφωνίες με τους μεγαλύτερους  αμερικανικούς επενδυτικούς οργανισμούς. Γιατί η πανίσχυρη επικεφαλής του ΔΝΤ αντί να τα ρίχνει στην Ελλάδα, δεν λέει στις ΗΠΑ που στηρίζουν οικονομικά τον Οργανισμό που  διοικεί, να φορολογήσει τους εφοπλιστές με εισηγμένες  στη Νέα Υόρκη;   Το χειρότερο όμως από όλα, είναι ότι η Ελλάδα περιμένει τους επόμενους μήνες να διαπραγματευτεί με αυτή τη γυναίκα για το δημόσιο χρέος.  

Ο Πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη αφού μίλησε για τα σοβαρά και προσπάθησε να πείσει για τον ρεαλισμό της πολιτικής που ακολουθεί για την ανάταξη της χώρας, κατέστρεψε όλη την προσπάθεια εξαγγέλλοντας «την στελέχωση και πλήρη λειτουργία της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακού Περιεχομένου της ΝΕΡΙΤ με έδρα τη Θεσσαλονίκη». Με απλά  λόγια δηλαδή, αφού αναφέρθηκε στον ορθολογισμό  των κυβερνητικών αποφάσεων και στην προσπάθεια να περιοριστούν οι σπατάλες του Δημοσίου, εξήγγειλε ότι θα επαναλειτουργήσει η ΕΤ3. Αν αφήσουμε κατά μέρος την λογική απορία γιατί  η Κυβέρνηση έκλεισε την ΕΡΤ και τώρα την ανοίγει  σε δόσεις, φαίνεται  ότι προφανώς ο Α. Σαμαράς  είναι άνθρωπος των ακραίων αντιθέσεων. Πέρασε σχεδόν 16 χρόνια εκτός πολιτικού και εργασιακού βίου, αλλά από τότε που έγινε πρωθυπουργός  εντυπωσίασε τους πάντες  με την εργατικότητα του.  Αλλωστε είναι ο άνθρωπος   που σου δημιουργεί την εντύπωση ότι θα απολάμβανε εξίσου μια συζήτηση πχ με τον Λ. Μπαλτάκο για τις διαφορές της σπαρτιατικής και της λοξής φάλαγγας, όσο και μια τελείως διαφορετικού ύφους συζήτηση με τον ακραιφνή ευρωπαιστή  Γ. Στουρνάρα. Στο σημείο όμως που έφθασαν οι πολίτες  - και με τις θυσίες που έκαναν, όπως αρέσει και στους βουλευτές της ΝΔ να επαναλαμβάνουν μονότονα στις τηλεοράσεις-  εξαγγελίες  σαν αυτήν για την ΕΤ3 δείχνουν ότι το μόνο που δεν έχει καταστραφεί ακόμη σε αυτόν τον τόπο είναι αυτό που έπρεπε να εξαλειφθεί πρώτο : Η πελατειακή λογική του πολιτικού-κομματικού συστήματος. Και το χειρότερο είναι ότι κάτι τέτοια πολιτικά χουβαρνταλίκια  δημιουργούν σε όσους πολίτες προσπαθούν  να παραμείνουν  στο δρόμο της λογικής, ότι έχουν δύο επιλογές: Έναν αργό θάνατο, χρόνο με χρόνο, εκκαθαριστικό με εκκαθαριστικό με τη ΝΔ ή ένα απότομο, βίαιο και θεαματικό τέλος με τον ΣΥΡΙΖΑ. 

Οι ξένοι διαχειριστές κεφαλαίων και οι εξειδικευμένοι σύμβουλοι τους, χρησιμοποιούν πλήθος διαφορετικών στοιχείων και πληροφοριών για να αξιολογήσουν την κατάσταση της χώρας, της οικονομίας, των τραπεζών κλπ. Μεταξύ αυτών είναι και έρευνες για το πώς ιεραρχούν οι Έλληνες τις οικονομικές τους υποχρεώσεις προς τρίτους. Δηλαδή εκτός της αγοράς τροφίμων,  πως κατατάσσουν οι πολίτες  τις υπόλοιπες οικονομικές τους προτεραιότητες. Από την πλευρά των επαγγελματιών επενδυτών ο στόχος της συλλογής τέτοιων στοιχείων  είναι να διερευνήσουν -μετά από έξι χρόνια ύφεσης και υιοθέτησης σκληρών εισπρακτικών μέτρων για τις οφειλές στο Δημόσιο- πόσο έχει αλλάξει η συναλλακτική συμπεριφορά των πολιτών απέναντι στις τράπεζες. Θέλουν να διερευνήσουν τι συμβαίνει και πως εξελίσσεται η υπόθεση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Στέλεχος που γνωρίζει αυτές τις έρευνες έλεγε ότι η πρώτη προτεραιότητα  πλέον των Ελλήνων είναι να πληρώσουν την Εφορία, ενώ στη δεύτερη θέση είναι οι τυχόν οφειλές προς το ΙΚΑ. Καταλαμβάνουν την πρώτη και τη δεύτερη θέση αντίστοιχα γιατί η συσσώρευση οφειλών συνδέεται με συλλήψεις, δικαστικές διώξεις, κατασχέσεις  κλπ. Στην τρίτη θέση των λογαριασμών που προσπαθούν   να πληρώσουν οι πολίτες έχουμε μια έκπληξη, καθώς φιγουράρει η κινητή τηλεφωνία. Φαίνεται ότι οι Έλληνες αισθάνονται πως χωρίς κινητό τηλέφωνο θα αποκοπούν από την κοινωνία.  Στην τέταρτη θέση έρχονται οι τράπεζες, ενώ άλλοι λογαριασμοί, όπως πχ η ΔΕΗ εμφανίζονται χαμηλότερα, κάπου στην έβδομη –όγδοη θέση, ενώ η ΕΥΔΑΠ που δεν διακόπτει την παροχή βρίσκεται  στη δέκατη θέση. Αν όμως ιεραρχούμε  στην πρώτη θέση τις πληρωμές στην εφορία, γίνεται φανερή η έκταση της  οικονομικής αδυναμίας  των πολιτών, όταν 2.428.233 έλληνες -σχεδόν ένας στους δύο φορολογούμενους-  έχει καθυστερημένες οφειλές στην εφορία. Μόνον τον Ιούλιο –χωρίς να έχει ξεκινήσει ο ΕΝΦΙΑ- 171.784 φορολογούμενοι άφησαν απλήρωτους φόρους 1,28 δις. Και οι ξένοι επενδυτές που έχουν τα δικά τους ενδιαφέροντα αναρωτιούνται: Αν αυτά συμβαίνουν με την πληρωμή φόρων, τι γίνεται με τις πληρωμές στις τράπεζες  που είναι στην τέταρτη θέση όσον αφορά τη σειρά σπουδαιότητας;     Να σημειωθεί ότι  για τα λεγόμενα κόκκινα δάνεια δεν έχουμε ακριβή και πρόσφατη εικόνα. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα  αναφέρουν σε μηνιαία  βάση στην Τράπεζα Ελλάδος και η τελευταία ανακοινώνει την πιστωτική επέκταση. Οι αναφορές γίνονται στο τέλος κάθε μήνα και αμέσως ακολουθεί τον επόμενο μήνα η ανακοίνωση για την εξέλιξη της πιστωτικής επέκτασης. Για τα κόκκινα δάνεια όμως  το μόνο που ξέρουμε είναι  ότι έφθασαν τα 77 δις. και αυτό επειδή το  ανέφερε ο Γ. Στουρνάρας μιλώντας στη Βουλή. Αλλά τα στοιχεία αυτά προέρχονται από μια έκθεση διοικητή που εκδόθηκε πριν 4-5 μήνες και είχε νούμερα που αναφέρονται στον Σεπτέμβριο 2013. Eίναι ένα πολύ σοβαρό θέμα για μένουν σκιές και να δημιουργούνται ερωτήματα.