Αλέξανδρος Κασιμάτης

Κάθε χώρα μέλος της ΕΕ έχει το δικό της φορολογικό σύστημα. Οι συντελεστές για το εισόδημα ξεκινούν από το 50%(Βρετανία, Ολλανδία, Σκανδιναβικές χώρες) και φτάνουν ως το 15% στη Λιθουανία ή και το 10% στη Βουλγαρία.  Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί εκ των πραγμάτων  να εξαλείψει τις οικονομικές διαφορές που παρουσιάζει μια οικονομία από αυτήν της γειτονικής  χώρας. Είναι θεμιτό λοιπόν οι μικρότερες χώρες να αξιοποιούν κατάλληλα το φορολογικό σύστημα για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη. Οι Ιρλανδοί στήριξαν την οικονομική τους ανάπτυξη στους χαμηλούς συντελεστές. Δεν μπορούμε όλοι να κατασκευάζουμε BMW και Mercedes και για αυτό είναι λογικό οι ευρωπαϊκές χώρες που έχουν  μικρότερες οικονομικές δυνατότητες, να δημιουργούν ένα φορολογικό σύστημα  το οποίο  θα προσελκύει επενδύσεις, εγκατάσταση ξένων επιχειρήσεων κλπ. Η Γερμανία,  με την άνεση  της ηγεμονίας που ασκεί στην Ευρώπη, δρομολογεί την υιοθέτηση ενιαίου φορολογικού συστήματος με στόχο να χάσουν οι μικρότερες χώρες τα όποια ανταγωνιστικά  πλεονεκτήματα έχουν στο οικονομικό πεδίο.  Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Β. Σόιμπλε έχει ταχθεί σαφώς με δηλώσεις του υπέρ ενιαίου φορολογικού συστήματος. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο η Ιρλανδία όσο και η Κύπρος πιέστηκαν στα πλαίσια της διάσωσης τους να αυξήσουν τους φορολογικούς συντελεστές. Τώρα στο στόχαστρο μπαίνει  το Λουξεμβούργο. Μπορεί η Κομισιόν να έχει επικεφαλής έναν άνθρωπο που μετέτρεψε τη χώρα του σε φορολογική όαση, αναρωτιόταν  το Spiegel για τον J K Junker, ενώ ο Πρόεδρος της Κομισιόν δέχθηκε και τα πυρά της  εφημερίδας Suddeutsche Zeitung. Μάλιστα το Spiegel τα βάζει και με τους δημοσιογράφους που καλύπτουν  με την ΕΕ επειδή δεν περιποιήθηκαν όπως έπρεπε τον Junker. Η επίθεση στον J K Junker  προφανώς κινείται και στα πλαίσια της εσωτερικής σύγκρουσης της ΕΕ για τη δημοσιονομική και νομισματική πολιτική.  Αλλά είναι τεράστια υποκρισία η Ευρώπη να ανακαλύπτει έκπληκτη ένα φορολογικό σκάνδαλο στο Λουξεμβούργο. Τόσα χρόνια δεν είχαν καταλάβει τι συνέβαινε στο Μεγάλο Δουκάτο;  Η συμφωνία 80 χωρών κατά της φοροδιαφυγής που έγινε στο Βερολίνο στα τέλη Οκτωβρίου και η «ανακάλυψη» του  φορολογικού σκανδάλου στο Λουξεμβούργο, δείχνουν ότι έχει δρομολογηθεί και είναι θέμα χρόνου η Γερμανία να επιβάλλει στην Ευρωζώνη το φορολογικό σύστημα της αρεσκείας της.

Το ΤΕΕ επέλεξε την κατάλληλη συγκυρία -ενώ εκκρεμεί η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου- για να δημοσιοποιήσει πριν από λίγες ημέρες μελέτη που κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η έκταση των περίπου 6.000 στρεμμάτων στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, αξίζει 222% περισσότερο από το τίμημα των 915 εκατ. ευρώ που προσέφερε η Lamda Development με τους Κινέζους και άραβες συνεταίρους της. Περιβεβλημένη με το κύρος του Επιμελητηρίου, η θέση ότι η αξία της έκτασης στο Ελληνικό αξίζει 3 δις. ευρώ δημιουργεί την εντύπωση ξεπουλήματος. Ωστόσο, στους αετομάτηδες μηχανικούς  του ΤΕΕ ξέφυγε μια σημαντική παράμετρος: Ο διεθνής διαγωνισμός για το Ελληνικό, το «καλύτερο οικόπεδο της Μεσογείου» και άλλα τέτοια υπερφίαλα,  κατέληξε με μια και μόνη προσφορά. Η αγορά καθόρισε την τιμή με τη συγκεκριμένη προσφορά. Από τη στιγμή που δεν εμφανίστηκε κάποιος επενδυτής να βάλει στο τραπέζι  περισσότερα χρήματα, όλα τα άλλα ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας. Η αλήθεια είναι ότι με τις σημερινές συνθήκες στην Ελλάδα,  πολύ δύσκολα εμφανίζεται  κάποιος που δεσμεύεται να επενδύσει 5-6 δις. κατά την επόμενη δεκαετία στο Ελληνικό. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάνουμε συνέχεια χρόνο, αλλά ποιος πιστεύει ότι θα εμφανιζόταν επενδυτής αν γινόταν σήμερα ένας νέος διαγωνισμός με ελάχιστη τιμή τα  3δις;  Όλα τα περιουσιακά στοιχεία  που εμείς θεωρούμε «ασημικά» και ανησυχούμε πως δήθεν θα μας τα φάνε οι ξένοι  κοψοχρονιά, προς το παρόν  τουλάχιστον δεν δείχνουν να συγκινούν. Ο ΟΠΑΠ πουλήθηκε στον ένα και μοναδικό που ενδιαφέρθηκε, τα λαχεία δεν θα ήθελε κανείς κι αφού  χαθήκανε αυστριακοί  και άλλοι ενδιαφερόμενοι τα φορτώσαμε στον ΟΠΑΠ. Η ΔΕΠΑ έμεινε στα αζήτητα και από κοντά φαίνεται να ακολουθεί κι η ΔΕΣΦΑ, καθώς αζέρους ακούμε κι αζέρους δεν βλέπουμε. Τις εκτάσεις σε Κασσιώπη και Αφάντου ιδρώσαμε να πουλήσουμε και τα διαδικαστικά ακόμη δεν έχουν τελειώσει, ενώ μόνον ο ΑΣΤΕΡΑΣ  έκανε ρεκόρ συγκεντρώνοντας  τρείς προσφορές. Αν θέλουμε να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη,  πρέπει η χώρα να αντιμετωπίσει με ρεαλισμό την κατάσταση και να σταματήσει πια η συνεχής άρνηση της πραγματικότητας και της λογικής. 

Γιατί για ένα θέμα που υπάρχουν λύσεις, εδραιωμένες και δοκιμασμένες χρόνια ολόκληρα στο εξωτερικό, στην Ελλάδα δεν μπορούμε να καταλήξουμε σε μια λύση;

Είτε εκλέξει η Βουλή πρόεδρο είτε όχι, η Ελλάδα τουλάχιστον για το  επόμενο εξάμηνο, θα ζει στους ρυθμούς της πολιτικής αβεβαιότητας. Αν μάλιστα το 2015 είναι χρονιά εκλογών, όπως πιστεύουν πολλοί, τότε η κατάσταση περιπλέκεται επικίνδυνα καθώς οι προσδοκίες για ανάπτυξη 2,9% το επόμενο χρόνο είναι στον αέρα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχει σήμερα η χώρα είναι να μην επιτύχει την ανάπτυξη που προσδοκά το 2015.  Αν οι πολιτικές εξελίξεις υπονομεύσουν  την ανάκαμψη της οικονομίας,  οι «τρύπες» που θα  προκύψουν το 2015 από το ασφαλιστικό θα είναι τόσο μεγάλες που θα τεθεί ζήτημα έκτακτων μέτρων, ανατρέποντας την όποια κυβέρνηση θα έχει τότε η χώρα. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος που διατρέχουμε και  ο λόγος για τον οποίο  η πολιτική αβεβαιότητα προκαλεί τόσο μεγάλη ανησυχία στους επενδυτές, αλλά και στους δανειστές, για την Ελλάδα. Στο προσχέδιο του προυπολογισμού, το ταμειακό ισοζύγιο των Οργανισμών Κοινωνικής  Ασφάλισης παρουσιάζει μεγαλύτερο έλλειμμα από τους στόχους του μεσοπρόθεσμου προγράμματος, έλλειμμα που  αποδίδεται στην αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης και  στην αύξηση των επιχορηγήσεων προς  συγκεκριμένα ταμεία. Σημειώνεται μάλιστα ότι «στο σκέλος των δαπανών εκτιμάται υπέρβαση  στη συνταξιοδοτική δαπάνη έναντι του στόχου, γεγονός που οφείλεται κυρίως στον αυξημένο αριθμό των νέων συνταξιούχων». Οι αναλογιστικές μελέτες για τη βιωσιμότητα των ταμείων έδειξαν ότι λόγω ανεργίας, μείωσης μισθών και αδήλωτης εργασίας,  οι ασφαλιστικοί οργανισμοί έχουν χάσει έως και το 40% των εσόδων. Οσον αφορά τις μεγάλες μειώσεις που έγιναν στις συντάξεις, χάνονται στον φαύλο κύκλο της ύφεσης. Η συνταξιοδοτική δαπάνη  το  2010 ήταν 13,6% του ΑΕΠ, αλλά εξαιτίας της ύφεσης ως ποσοστό του ΑΕΠ παρουσιάζει σήμερα αύξηση που προσεγγίζει σχεδόν  το 15%. Με απλά λόγια αν  η οικονομία αρχίσει να αναπτύσσεται,  αρκετά από τα προβλήματα  θα αρχίσουν να λύνονται. Αν αυτό δεν συμβεί, τότε το μόνο που θα μπορεί να κάνει η όποια  νέα κυβέρνηση,  είναι να περάσει  από τη Βουλή το νέο πακέτο μέτρων.

Η είδηση δημοσιεύθηκε πριν λίγες ημέρες και ανέφερε ότι τώρα με το ΕΝΦΙΑ μετρήθηκε για πρώτη φορά η ακίνητη περιουσία των Ελλήνων - βάσει  αντικειμενικών αξιών που είναι εκτός πραγματικότητας - και διαπιστώθηκε ότι προσεγγίζει το 1 τρισ. ευρώ. Η κυβέρνηση με το ΕΝΦΙΑ στοχεύει να  εισπράξει 3,2 δισ. άρα οι φορολογούμενοι καλούνται να πληρώσουν με έναν μέσο συντελεστή 0,32%. Με κάτι τέτοιες ανόητες προσεγγίσεις προσπαθούν  να πείσουν  για το δίκαιο της επιβολής του ΕΝΦΙΑ. Οι δανειστές επέβαλλαν και η πολιτική ηγεσία αποδέχθηκε φόρους και μέτρα παράλογα και εξωφρενικά. Τώρα η Κυβέρνηση προσπαθεί να μαζέψει τα ασυμμάζευτα  και για παράδειγμα, διαρρέει ότι θα καταργηθεί το αυτόφωρο, η ποινική δίωξη και οι χειροπέδες για όσους χρωστούν στο δημόσιο και αποδεδειγμένα δεν μπορούν να πληρώσουν. Δηλαδή το προφανές και λογικό, ώστε να μη διασύρονται αδίκως πολίτες που έχουν χάσει τα πάντα. Με τη λογική του σωφρονισμού των απείθαρχων και φοροφυγάδων Ελλήνων και με την τεχνική βοήθεια των δανειστών έγιναν ακρότητες και υιοθετήθηκαν  εξοργιστικά  μέτρα. Οι πολίτες που στάθηκαν χθες στις ουρές έξω από τις τράπεζες και τα ΕΛΤΑ είναι ένα ακόμη περιστατικό  του φορολογικού παραλογισμού  που βιώνει η χώρα. Είναι όμως και μια δραματική απόδειξη της οικονομικής αδυναμίας στην οποία έχει περιέλθει ο μέσος Έλληνας. Πολίτες που ζουν στο όριο και περιμένουν τη σύνταξη για να πληρώσουν. Υπό μια έννοια όμως οι άνθρωποι στις ουρές μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ακόμη και τυχεροί, επειδή έχουν να εισπράξουν για  να πληρώσουν. Η επόμενη οδυνηρή έκπληξη θα έρθει σε λίγες ημέρες όταν ανακοινωθεί ο αριθμός των πολιτών που δεν ήταν σε θέση να πληρώσουν το ΕΝΦΙΑ.  Η προσδοκία της κυβέρνησης να επιβάλλει ΕΝΦΙΑ  ύψους 3,2 δις. ευρώ για να εισπράξει 2,6 δις. θα αποδειχθεί  πολύ αισιόδοξη.

Δημοσιονομικά η χώρα έχει κάνει τεράστια πρόοδο. Ωστόσο στην πραγματική οικονομία δεν υπάρχουν  ανάλογα καλές επιδόσεις. Ρεκόρ στον τουρισμό χωρίς  αντανάκλαση στην απασχόληση, χαμηλή ρευστότητα κλπ Ωστόσο, όσοι παρακολουθούν στενά τις επιχειρηματικές εξελίξεις  υποστηρίζουν ότι οι υγιείς εταιρίες κερδίζουν σταθερά  μερίδιο αγοράς σε βάρος των προβληματικών, οι οποίες  βυθίζονται στο τέλμα της οικονομικής αδυναμίας. Οι εκτιμήσεις είναι ότι το τρίτο τρίμηνο φέτος η ανάπτυξη θα έχει θετικό πρόσημο και μάλιστα της τάξης του 2% λόγω του τουρισμού. Για το τελευταίο τρίμηνο προβλέπουν  1,2% ανάπτυξη και αν επιβεβαιωθούν οι παραπάνω εκτιμήσεις, τότε το 2014 θα είναι η πρώτη χρονιά  ανάσχεσης της ύφεσης. Οι προσδοκίες είναι πως  το 2015 ο τουριστικός κλάδος θα συνεχίσει τα θετικά ρεκόρ ενώ και η κατασκευή του αγωγού ΤΑΠ όπως και των αυτοκινητοδρόμων θα ενισχύσουν περαιτέρω το ΑΕΠ. Αν αυτές οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν και η οικονομία αρχίσει πράγματι να θερμαίνεται,  μερικά τουλάχιστον από τα  προβλήματα σταδιακά θα αρχίσουν να αμβλύνονται. Αντίθετα ο  κίνδυνος είναι να αποδειχθεί το επόμενο διάστημα  πως η οικονομία δεν έχει δυνάμεις να ανακάμψει και να σερνόμαστε με ΑΕΠ +0,5%  με 1% τα επόμενα χρόνια.    Το πρόβλημα είναι ότι μπαίνουμε στην κρίσιμη φάση όπου η χώρα υπό προυποθέσεις μπορεί να αρχίσει και πάλι να στέκεται στα πόδια της με την  πολιτική αβεβαιότητα  να μεγεθύνεται. Και η αιτία είναι ότι η Κυβέρνηση  έθεσε ως πρώτο στόχο την επίτευξη πλεονάσματος και το πέτυχε με την υπερφορολόγηση, χωρίς όμως -με την ίδια ευκολία που βάζει φόρους- να περικόψει τις δαπάνες με εξαίρεση τις μειώσεις των συντάξεων. Τώρα το πλεόνασμα επιβεβαιώνεται για δεύτερη χρονιά, η οικονομία όμως δεν δημιουργεί επιπλέον έσοδα και οι πολίτες δυσφορούν -δικαίως- για τους  φόρους και απειλούν να μαυρίσουν την κυβέρνηση. Ταυτόχρονα η αξιωματική αντιπολίτευση  δεν πείθει. Αλλωστε παρά τη σοβαρή προσπάθεια «κυβερνητισμού» που κάνει ο Α. Τσίπρας, είναι προφανές ότι αν εκλεγεί, το πρώτο και πιο δύσκολο  ζήτημα  που θα αντιμετωπίσει είναι να ελέγξει το ίδιο το κόμμα του. 

Έχουμε ακούσει τα τελευταία χρόνια τόσα πολλά για τη χώρα και τους Έλληνες, που παρουσιάζουμε συμπτώματα μιθριδατισμού απέναντι στις προσβολές και στα υποτιμητικά σχόλια. Αλλά αυτό που συνέβη με την διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ  είναι πρωτοφανές. Κυριολεκτικά ασύλληπτο. Δίνοντας συνέντευξη στους Financial Times  η επικεφαλής του ΔΝΤ  ελαφρά τη καρδία είπε «Καλύτερα να μην πω  πολλά, γιατί ξέρετε, όταν μίλησα για την Ελλάδα και τους φόρους της, δέχθηκα απειλές για τη ζωή μου και αναγκαστήκαμε να  ενισχύσουμε τα μέτρα ασφάλειας». Η Κ. Λαγκάρντ μας παρουσίασε περίπου σαν την Κολομβία των Βαλκανίων. Μια χώρα με ανεξέλεγκτες ομάδες που έχουν την ισχύ να απειλούν ακόμη και  έναν διεθνή παράγοντα. Και μάλιστα να απειλούν με τόσο πειστικό τρόπο, που αναγκάστηκαν «να ενισχύσουν  τα μέτρα ασφαλείας». Και αφού κατά την κ. Λαγκάρντ την απείλησαν έλληνες φοροφυγάδες γιατί δεν ενημέρωσε άμεσα την ελληνική κυβέρνηση για να πράξει τα δέοντα; Γιατί δεν έπραξε  αυτό που θα έκανε κάθε σοβαρός άνθρωπος, αλλά αποφάσισε να σιωπήσει και να το εξομολογηθεί στους Financial Times για να συναισθανθούμε όλοι εμείς, πόσο… επικίνδυνη είναι η απασχόληση της στο ΔΝΤ, όταν δεν είναι ξαπλωμένη κάτω απο τις λάμπες του σολάριουμ; Άριστα έπραξε ο  υπουργός Δικαιοσύνης κ. Χαρ. Αθανασίου και της έστειλε επιστολή όπου αναφέρει: «Επειδή κάνατε αυτές τις δηλώσεις παρακαλούμε να μας κοινοποιήσετε ότι στοιχεία έχετε για να τα διαβιβάσουμε και να επιληφθούν οι αρμόδιες δικαστικές αρχές». Ο κ. Αθανασίου με την επιστολή του διαφυλάττει την αξιοπρέπεια της χώρας, γιατί είναι απαράδεκτο τέτοιες δημόσιες δηλώσεις να παραμένουν αναπάντητες και να αναπαράγονται, επειδή η κ. Λαγκάρντ αποφάσισε να μιλήσει με απερισκεψία ή πιθανόν με σκοπιμότητα. Μάλιστα η επικεφαλής του ΔΝΤ έκανε σαφή υπαινιγμό  για τους Έλληνες εφοπλιστές, λέγοντας «όμως πληρώνει στα αλήθεια τους φόρους του ο κλάδος της ναυτιλίας; Και οι άλλοι κλάδοι; Δε νομίζω…». Οι μεγαλύτεροι Έλληνες εφοπλιστές έχουν εταιρίες εισηγμένες στο ΝYSE. Αντλούν κεφάλαια κάνοντας συμφωνίες με τους μεγαλύτερους  αμερικανικούς επενδυτικούς οργανισμούς. Γιατί η πανίσχυρη επικεφαλής του ΔΝΤ αντί να τα ρίχνει στην Ελλάδα, δεν λέει στις ΗΠΑ που στηρίζουν οικονομικά τον Οργανισμό που  διοικεί, να φορολογήσει τους εφοπλιστές με εισηγμένες  στη Νέα Υόρκη;   Το χειρότερο όμως από όλα, είναι ότι η Ελλάδα περιμένει τους επόμενους μήνες να διαπραγματευτεί με αυτή τη γυναίκα για το δημόσιο χρέος.  

Ο Πρωθυπουργός στη Θεσσαλονίκη αφού μίλησε για τα σοβαρά και προσπάθησε να πείσει για τον ρεαλισμό της πολιτικής που ακολουθεί για την ανάταξη της χώρας, κατέστρεψε όλη την προσπάθεια εξαγγέλλοντας «την στελέχωση και πλήρη λειτουργία της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακού Περιεχομένου της ΝΕΡΙΤ με έδρα τη Θεσσαλονίκη». Με απλά  λόγια δηλαδή, αφού αναφέρθηκε στον ορθολογισμό  των κυβερνητικών αποφάσεων και στην προσπάθεια να περιοριστούν οι σπατάλες του Δημοσίου, εξήγγειλε ότι θα επαναλειτουργήσει η ΕΤ3. Αν αφήσουμε κατά μέρος την λογική απορία γιατί  η Κυβέρνηση έκλεισε την ΕΡΤ και τώρα την ανοίγει  σε δόσεις, φαίνεται  ότι προφανώς ο Α. Σαμαράς  είναι άνθρωπος των ακραίων αντιθέσεων. Πέρασε σχεδόν 16 χρόνια εκτός πολιτικού και εργασιακού βίου, αλλά από τότε που έγινε πρωθυπουργός  εντυπωσίασε τους πάντες  με την εργατικότητα του.  Αλλωστε είναι ο άνθρωπος   που σου δημιουργεί την εντύπωση ότι θα απολάμβανε εξίσου μια συζήτηση πχ με τον Λ. Μπαλτάκο για τις διαφορές της σπαρτιατικής και της λοξής φάλαγγας, όσο και μια τελείως διαφορετικού ύφους συζήτηση με τον ακραιφνή ευρωπαιστή  Γ. Στουρνάρα. Στο σημείο όμως που έφθασαν οι πολίτες  - και με τις θυσίες που έκαναν, όπως αρέσει και στους βουλευτές της ΝΔ να επαναλαμβάνουν μονότονα στις τηλεοράσεις-  εξαγγελίες  σαν αυτήν για την ΕΤ3 δείχνουν ότι το μόνο που δεν έχει καταστραφεί ακόμη σε αυτόν τον τόπο είναι αυτό που έπρεπε να εξαλειφθεί πρώτο : Η πελατειακή λογική του πολιτικού-κομματικού συστήματος. Και το χειρότερο είναι ότι κάτι τέτοια πολιτικά χουβαρνταλίκια  δημιουργούν σε όσους πολίτες προσπαθούν  να παραμείνουν  στο δρόμο της λογικής, ότι έχουν δύο επιλογές: Έναν αργό θάνατο, χρόνο με χρόνο, εκκαθαριστικό με εκκαθαριστικό με τη ΝΔ ή ένα απότομο, βίαιο και θεαματικό τέλος με τον ΣΥΡΙΖΑ.