Η διόρθωση αυτού του τερατώδους λάθους από τον κατώτερο των περιστάσεων κρατικό μηχανισμό χρειάστηκε δυο μήνες και στο τέλος ουδείς παρατήρησε την μείωση!
Από τα τέλη Αυγούστου επίσης τα κυβερνητικά όργανα διαλαλούσαν πως έρχεται μια δέσμη φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ξεκινούσε από το πετρέλαιο θέρμανσης και θα έφθανε σε μειώσεις φορολογικών συντελεστών και κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης.

Τελικά, οι πολυδιαφημισμένες φοροελαφρύνσεις, κατά το ώδινεν όρος και έτεκεν μυν, κατέληξαν σε μείωση  10-12 λεπτά στο πετρέλαιο και 30% μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης.
Και περνάμε τώρα στην κατακλείδα  των 100 δόσεων που περιμένουν αμάν και πως ,σχεδόν 3.000.000 υπερχρεωμένοι συμπολίτες μας. Παρά τις επανειλημμένες  δεσμεύσεις και εξαγγελίες του πρωθυπουργού, η κατάσταση βρίσκεται ακόμα  εν πλήρει συγχύσει καθώς στο υπουργικό συμβούλιο δεν γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά.

Με αποτέλεσμα να μπλέξουν  τα ληξιπρόθεσμα χρέη, τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές  μαζί με τα κόκκινα δάνεια και άντε  τώρα να μοιράσουν σε δυο γαϊδάρους άχυρα.

Όταν διαπίστωσε αυτό το αλαλούμ ο πρωθυπουργός λένε οι παροικούντες  στο Μαξίμου , τα Γαλλικά του ακούστηκαν σε πολλά τετράγωνα στην ευρύτερη περιοχή.

Τι τα θες όμως, το κακό για άλλη μια φορά έγινε και θα έχει τα...ισοδύναμα αποτελέσματα με τον ΕΝΦΙΑ. Και στο τέλος θα αποδειχθεί  πως η συσσώρευση λαθών δεν δημιουργεί απαραίτητα εμπειρία, μπορεί όμως να προκαλέσει κάλλιστα εκλογική καταστροφή.

'>

Γνώμες

 Κάποιοι λένε πως  εμπειρία είναι το σύνολο των λαθών. Δεν ξέρω αν αυτό είναι ακριβές, θεωρώ όμως σίγουρο πως τα λάθη των ηγετών οδηγούν μαθηματικά στην καταστροφή και αδιάψευστος μάρτυς , η ιστορία.  Η δικομματική κυβέρνηση που ανέλαβε τις τύχες της χώρας στην καρδιά της θύελλας, όταν με το ένα πόδι η χώρα βρισκόταν εκτός  ΕΕ και ευρώ και στο χείλος της απόλυτης χρεοκοπίας, ενώ μέσα σε δυο χρόνια, κατάφερε να πιστωθεί την επιτυχία της διάσωσης, ταυτόχρονα βρίσκεται καταχρεωμένη στη συνείδηση της πλειονότητας του κόσμου, για τα δεινά με τα οποία επιδαψίλευσε σε ευρύτατα λαϊκά στρώματα, τα περισσότερα από τα οποία οφείλονται σε ανεπίτρεπτη ατζαμοσύνη.  Μια ασυντόνιστη ορχήστρα (ίσως να φταίει και ο δικομματικός της χαρακτήρας) από την οποία δεν μπορούν να διασωθούν ούτε καν κάποιοι καλοί σολίστες. Κακά τα ψέμματα, είναι αδιανόητο για τα πλέον απλά ζητήματα, να απαιτείται η σύγκλιση  από τον πρωθυπουργό, συσκέψεων επί συσκέψεων, να  εκφράζει με οργίλο τρόπο προς τους υπουργούς τη βούληση του και στο τέλος πάλι η δουλειά να γίνεται μισή. Δεν ξέρω αν το κυβερνητικό έργο, σκοντάφτει στις ενδοΰπουργικές κόντρες και τις διαφορετικές ιδεολογικές και πολιτικές τους αφετηρίες.  Δεν ξέρω ακόμα αν οι τρικλοποδιές που βάζει ο ένας στον άλλο, είναι εκ του πονηρού ή από τη φύση ορισμένων. Αυτό που ξέρω  είναι ότι το τελικό αποτέλεσμα, τους αδικεί όλους, εκθέτει στο σύνολο την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό και τελικά διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό και τα δημοσκοπικά αποτελέσματα. Αυτά τα δυόμιση χρόνια είτε ως τρικομματική είτε ως δικομματική κυβέρνηση, δεν μπορώ να θυμηθώ ένα μέτρο, μια απόφαση ένα νομοσχέδιο στο οποίο να  συμφώνησαν απόλυτα όλοι οι εμπλεκόμενοι. Πάντα κάποιος  κάτι έκοβε, κάτι προσέθετε και εν τέλει κάτι εντελώς διαφορετικό έβγαινε να δημοσιοποιήσει ως άποψη. Έτσι, στραβά κουτσά φθάσαμε στο περασμένο καλοκαίρι και ξεκαθάρισε το τοπίο κι άρχισαν οι θετικές  κουβέντες από φίλους και εχθρούς  για όσα επετεύχθησαν. (αφήνω στην άκρη την κατάσταση της πραγματικής οικονομίας με τις επιχειρήσεις και τους ανθρώπους που ούτως ή άλλως θα αργήσουν πολύ να πάρουν ανάσα ανακούφισης)  Ήρθε  επιτέλους  η ώρα μας είπαν, να αρχίσει να καταλαβαίνει έμπρακτα ο κόσμος ότι οι θυσίες του δεν πήγαν στράφι και μας έπεισαν ότι στο εξής μόνο καλά  νέα θα ακούμε. Αμ δε. Για άλλη μια φορά αποδείχθηκε η απόσταση  λόγων και πράξεων.  Ο περίφημος( και μακριά απο 'δω) ΕΝΦΙΑ ενώ σχεδιάστηκε να είναι χαμηλότερος μεσοσταθμικά έως και 15% , επέπεσε σαν κεραμίδα στα κεφάλια του συνόλου των πολιτών και μάλιστα σε κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας χρεώθηκαν με αστρονομικά ποσά κι ευτυχώς δεν θρηνήσαμε  εγκεφαλικά! Η διόρθωση αυτού του τερατώδους λάθους από τον κατώτερο των περιστάσεων κρατικό μηχανισμό χρειάστηκε δυο μήνες και στο τέλος ουδείς παρατήρησε την μείωση! Από τα τέλη Αυγούστου επίσης τα κυβερνητικά όργανα διαλαλούσαν πως έρχεται μια δέσμη φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ξεκινούσε από το πετρέλαιο θέρμανσης και θα έφθανε σε μειώσεις φορολογικών συντελεστών και κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης. Τελικά, οι πολυδιαφημισμένες φοροελαφρύνσεις, κατά το ώδινεν όρος και έτεκεν μυν, κατέληξαν σε μείωση  10-12 λεπτά στο πετρέλαιο και 30% μείωση της εισφοράς αλληλεγγύης. Και περνάμε τώρα στην κατακλείδα  των 100 δόσεων που περιμένουν αμάν και πως ,σχεδόν 3.000.000 υπερχρεωμένοι συμπολίτες μας. Παρά τις επανειλημμένες  δεσμεύσεις και εξαγγελίες του πρωθυπουργού, η κατάσταση βρίσκεται ακόμα  εν πλήρει συγχύσει καθώς στο υπουργικό συμβούλιο δεν γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά. Με αποτέλεσμα να μπλέξουν  τα ληξιπρόθεσμα χρέη, τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές εισφορές  μαζί με τα κόκκινα δάνεια και άντε  τώρα να μοιράσουν σε δυο γαϊδάρους άχυρα. Όταν διαπίστωσε αυτό το αλαλούμ ο πρωθυπουργός λένε οι παροικούντες  στο Μαξίμου , τα Γαλλικά του ακούστηκαν σε πολλά τετράγωνα στην ευρύτερη περιοχή. Τι τα θες όμως, το κακό για άλλη μια φορά έγινε και θα έχει τα...ισοδύναμα αποτελέσματα με τον ΕΝΦΙΑ. Και στο τέλος θα αποδειχθεί  πως η συσσώρευση λαθών δεν δημιουργεί απαραίτητα εμπειρία, μπορεί όμως να προκαλέσει κάλλιστα εκλογική καταστροφή.

Είναι απαράδεκτη έως εξοργιστική η προχειρότητα με την οποία προχώρησε η νέα ρύθμιση για τις 72-100 δόσεις στην εφορία. Η υπόθεση «σέρνεται» για εβδομάδες, παρότι είχε αναγγελθεί από τον πρωθυπουργό, με αποτέλεσμα οι φορολογούμενοι, να μην γνωρίζουν τελικά τι θα ισχύσει και να βρίσκονται στον αέρα, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα να προγραμματίσουν τις πληρωμές τους. Ύστερα από την έντονη κριτική που υπήρξε για την καθυστέρηση, εκπρόσωποι των αρμοδίων υπουργείων επιχείρησαν χθες με δηλώσεις στα μέσα ενημέρωσης, αλλά με διαρροές αξιωματούχων, να δώσουν μια εικόνα των ρυθμίσεων, για να δείξουν, έτσι, ότι η υπόθεση έχει προχωρήσει.   Επιχειρήθηκε δηλαδή μια επικοινωνιακή αντεπίθεση, από την κυβέρνηση, η οποία όμως, έκανε τα πράγματα μάλλον χειρότερα, καθώς δημιουργήθηκαν περισσότερες απορίες από όσες λύθηκαν. Συνειδητοποίησαν, για παράδειγμα, οι αρμόδιοι ότι εν όψει της επερχόμενης ρύθμισης πολλοί φορολογούμενοι που δυσκολεύονταν να ανταποκριθούν στις παλαιότερες ρυθμίσεις που είχαν κάνει (οι οποίες γίνονταν με λιγότερες δόσεις) δεν θα πλήρωναν τον Οκτώβριο, για να επωφεληθούν από τις 100 δόσεις. Στον ίδιο «πειρασμό» πιθανόν να μπουν και αρκετοί πολίτες που δυσκολεύονται να καλύψουν τρέχουσες υποχρεώσεις (φόρος εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ) για να τις ρυθμίσουν. Είναι κάτι απολύτως λογικό αφού η πλειονότητας των οφειλετών αφήνουν σήμερα ακάλυπτες βασικές ανάγκες για να πληρώνουν την εφορία. Για να αποφύγουν, λοιπόν, την υστέρηση στα έσοδα, δήλωναν οι αρμόδιοι ότι δεν θα ενταχθούν στη νέα ρύθμιση όσοι αφήσουν απλήρωτη υφιστάμενη ρύθμιση ή άλλη υποχρέωση. Και τούτο, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Την ίδια στιγμή, έλεγαν οι ίδιες πηγές, θα μπορούν να εντάσσονται στη ρύθμιση ακόμη και όσοι ποτέ δεν είχαν διακανονίσει τα χρέη τους. Προκύπτει δηλαδή μια αντίφαση, αφού εάν ισχύουν οι πληροφορίες που διακινούνται ανεπισήμως, θα τιμωρηθούν κάποιοι που επιχειρούν το τελευταίο διάστημα να εξυπηρετήσουν με δόσεις τις οφειλές τους αλλά στην πορεία δεν τα κατάφεραν, ενώ θα διευκολυνθούν εκείνοι που άφηναν τα χρέη να συσσωρεύονται. Είναι επίσης απορίας άξιον γιατί να γίνει μια ρύθμιση για 100 δόσεις η οποία θα απευθύνεται σε όσους μπορούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές του Οκτωβρίου και όχι σε εκείνους που βρίσκονται σε αδυναμία. Πιθανόν οι αντιφάσεις αυτές να οφείλονται στην απουσία διευκρινίσεων. Είναι, όμως, απαράδεκτο να αναγγέλλεται χωρίς προετοιμασία μια ρύθμιση τόσο σημαντική που αφορά οφειλές άνω των 70 δισ. ευρώ που αφορούν περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια πολίτες. Κανονικά θα έπρεπε αφού είναι όλα έτοιμα, να ανακοινωθούν οι ρυθμίσεις έτσι ώστε οι πολίτες να ξέρουν τι πρέπει να κάνουν. Φαίνεται, όμως, ότι προτεραιότητα για την κυβέρνηση είχε  η πολιτική σκοπιμότητα, την οποία εξυπηρέτησε η βιαστική αναγγελία και όχι η εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η πρόσφατη αναστάτωση στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές κατέδειξε την εξαιρετικά εύθραυστη κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας και ιδιαίτερα της Ευρωζώνης που βρέθηκε στο επίκεντρο της αναταραχής. Στο άρθρο αυτό αναλύεται σύντομα η πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και εντοπίζονται οι πιθανές αιτίες της επόμενης κρίσης. Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα που βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα την προηγούμενη εβδομάδα, θα αναλυθούν σε νέο άρθρο τις επόμενες μέρες. Πού βαδίζει η παγκόσμια οικονομία; Η παγκόσμια αναταραχή έχει τις ρίζες της στη δομική κρίση του 2007-9, η οποία αντιμετωπίστηκε με κρατική παρέμβαση, χωρίς όμως να επέλθει και οριστική επίλυση των προβλημάτων που τη γέννησαν.  Το κράτος παρενέβη κυρίως με άφθονη παροχή ρευστότητας από τις κεντρικές τράπεζες – με πρώτη την αμερικανική Φεντ – αλλά και με ενέσεις κεφαλαίου στο τραπεζικό σύστημα. Προς το τέλος του 2009 οι αγορές είχαν σταθεροποιηθεί, αλλά κίνδυνος παρέμενε τόσο έντονος ώστε η αμερικανική κυβέρνηση -  στην οποία φυσιολογικά έπεσε ο κλήρος να κρατήσει την παγκόσμια οικονομία όρθια - αναγκάστηκε να συνεχίσει την παροχή ρευστότητας σε τεράστιες ποσότητες, κρατώντας παράλληλα τα δημόσια επιτόκια συνεχώς κοντά στο 0%. Το Μάιο του 2013 η Φεντ έκανε την πρώτη δειλή ανακοίνωση ότι σταδιακά θα περιορίσει τη ρευστότητα και άρα κάποια στιγμή τα επιτόκια θα αρχίσουν να κινούνται ανοδικά. Στους δεκαοκτώ μήνες που πέρασαν από τότε αυξήθηκε βαθμιαία η ένταση στις αγορές, αλλά παράλληλα συνεχίστηκε η κερδοσκοπική αξιοποίηση της φθηνής ρευστότητας. Φάνηκε δηλαδή για μια ακόμη φορά πόσο βαθιά είναι η παθογένεια και το αδιέξοδο του χρηματιστικοποιημένου καπιταλισμού της εποχής μας. Η αναταραχή της προηγούμενης εβδομάδας έδωσε τα πρώτα σημάδια της επόμενης κρίσης που πιθανόν να αντιμετωπίσει η παγκόσμια οικονομία και η οποία έχει δύο βασικές αιτίες. Η πρώτη είναι ότι στα πέντε χρόνια από το 2009 και μετά, η καρδιά της παγκόσμιας οικονομίας – ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία – δεν έχει δείξει απολύτως κανέναν αναπτυξιακό δυναμισμό. Η κερδοφορία του κεφαλαίου ανέκαμψε, καθώς οι πραγματικοί μισθοί δέχτηκαν εντονότατες πιέσεις προς τα κάτω, αλλά ο πυρήνας του ώριμου καπιταλισμού παρέμεινε ουσιαστικά σε στασιμότητα. Ακόμη και οι πλέον βαρύγδουποι εκφραστές της επίσημης οικονομικής σκέψης στις ΗΠΑ άρχισαν να μιλούν για μια ‘νέα κανονικότητα’ που θα είναι η έλλειψη ανάπτυξης. Τα αποτελέσματά της θα είναι φυσικά η αδυναμία της απασχόλησης, τα χαμηλά εισοδήματα, η συνεχιζόμενη φθορά των βασικών υποδομών, η περαιτέρω υποχώρηση του κράτους πρόνοιας και η διευρυνόμενη ανισότητα. Η ροπή προς τη στασιμότητα βρίσκεται πίσω και από την τάση αποπληθωρισμού – που παίρνει ήδη τη μορφή πτώσης των τιμών – εξέλιξη που έχει ιστορικά αποδειχθεί καταστρεπτική για την καπιταλιστική οικονομία. Αν προσθέσουμε και τον πολιτικό αυταρχισμό που γίνεται ολοένα και εντονότερος, η εικόνα η οποία αναδύεται είναι τρομακτική. Η μόνη πηγή δυναμισμού στην παγκόσμια οικονομία κατά το διάστημα αυτό ήταν οι αναπτυσσόμενες χώρες και κυρίως η Κίνα, όπου η ανάπτυξη συνέχισε να σημειώνει υψηλούς ρυθμούς. Η Κίνα λειτούργησε και ως μεγάλη αγορά για τα προϊόντα μιας σειράς αναπτυσσομένων χωρών, όπως η Βραζιλία και χώρες της Αφρικής. Όμως, η υποχώρηση του κινεζικού ρυθμού ανάπτυξης από το 10,5% το 2010 στο 7,5% το 2014 και ίσως στο 7% του 2015 σηματοδοτεί μια μεγάλη αλλαγή: οι ρυθμοί ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες χώρες υποχώρησαν έντονα το 2013-14 και αν το επόμενο διάστημα παρουσιάσουν στασιμότητα και οι αναπτυσσόμενες χώρες, τότε η παγκόσμια οικονομία φαίνεται να οδηγείται σε ένα τέλμα χωρίς προηγούμενο.     Η δεύτερη αιτία είναι ότι τα πέντε αυτά χρόνια από το 2009 και μετά η χρηματιστικοποίηση συνεχίστηκε και εντάθηκε απορροφώντας πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Ο κυριότερος μοχλός χρηματιστικοποίησης ήταν η παροχή άφθονης κρατικής ρευστότητας, η οποία ξεπέρασε τα $7τρις σε ολόκληρο τον κόσμο υπό την καθοδήγηση της Φεντ, της οποίας ο ισολογισμός έφτασε αισίως τα $4,5τρις. Στην ουσία οι κεντρικές τράπεζες απορρόφησαν τις διατραπεζικές αγορές και αφαίρεσαν το παραδοσιακό περιεχόμενο από τις εμπορικές διατραπεζικές πράξεις ρευστότητας. Για τις τράπεζες και τις υπόλοιπες χρηματοπιστωτικές εταιρείες η πηγή ρευστότητας έγινε μία, αστείρευτη και πάμφθηνη: η κεντρική τράπεζα βασισμένη στη δημόσια πίστη. Το αποτέλεσμα ήταν, αφ’ ενός, να συσσωρευτούν τεράστια ποσά ρευστότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα που δεν κατέληγαν στην πραγματική οικονομία, η οποία δεν έδειχνε κανέναν δυναμισμό. Τα ποσά αυτά, αφ’ ετέρου, ενίσχυσαν την αφανή πλευρά του χρηματοπιστωτικού συστήματος, τις λεγόμενες ‘σκιώδεις’ τράπεζες που είναι ισχυρότατες στις ΗΠΑ, αλλά και πλήθος από hedge funds και άλλους ‘επενδυτές’ τέτοιου τύπου. Το φθηνό κρατικό χρήμα και τα χαμηλά επιτόκια ώθησαν τον συρφετό αυτόν σε αναζήτηση υψηλών αποδόσεων παγκοσμίως, με ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυσσόμενες χώρες που φαίνονταν να έχουν κάποιον δυναμισμό. Η εισροή κεφαλαίων επέτεινε τη χρηματιστικοποίηση των αναπτυσσομένων χωρών δημιουργώντας φαινόμενα υπερεπέκτασης του δανεισμού σε πολλές απ’ αυτές. Η πρόσφατη Μελέτη της Γενεύης για το 2014 δείχνει ότι το συνολικό παγκόσμιο χρέος των μη-χρηματοπιστωτικών εταιρειών διογκώθηκε από περίπου 195% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2009 σε περίπου 215% το 2013. Ο συνδυασμός προϊούσας στασιμότητας και διευρυνόμενου χρέους είναι δυνάμει εκρηκτικός και αποτελεί την κύρια πηγή κρίσης για την παγκόσμια οικονομία. Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο αν ληφθεί υπόψη η εμφάνιση τάσεων ανταγωνισμού στις διεθνείς ισοτιμίες. Τα χρόνια μετά την κρίση οι κεντρικές ισοτιμίες της παγκόσμιας αγοράς παρέμειναν σχετικά σταθερές, πράγμα που συνέβαλε στη σταθεροποίηση του συστήματος συνολικότερα. Από το 2013 όμως το ιαπωνικό γεν υποχωρεί συστηματικά, δεδομένου ότι η κυβέρνηση Άμπε έχει διακηρυγμένη πολιτική ανόδου το πληθωρισμού σε μια προσπάθεια τόνωσης της εγχώριας ζήτησης. Το ευρώ επίσης παρουσιάζει τάσεις υποχώρησης εδώ και μήνες καθώς υπάρχει η προσδοκία από πλευράς χρηματοπιστωτικών αγορών ότι η ΕΚΤ θα υιοθετήσει νομισματική χαλάρωση. Κανείς δε γνωρίζει τι ακριβώς θα συμβεί με το κινεζικό γουάν το επόμενο διάστημα καθώς η χρήση του γίνεται ολοένα και ευρύτερη. Αν υπάρξει περίοδος πολέμου στις ισοτιμίες τα πράγματα θα γίνουν εξαιρετικά δύσκολα για μια παγκόσμια οικονομία που δεν έχει δυναμισμό. Δεν είναι καθόλου περίεργο λοιπόν που οι συνθήκες στις χρηματοπιστωτικές αγορές σταδιακά έχουν γίνει εξαιρετικά τεταμένες, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η διακηρυγμένη απόφαση της Φεντ να περιορίσει τη δημόσια ρευστότητα. Κανείς δεν ξέρει τι ακριβώς θα αποκαλυφθεί εάν και όταν οι δραστηριότητες των ‘σκιωδών’ επενδυτών έρθουν στο φως. Παράλληλα, είναι βέβαιο ότι οι διατραπεζικές αγορές έχουν χάσει μεγάλο μέρος της ικανότητάς τους να γεννούν ρευστότητα, αφού τόσον καιρό στηρίζονται στην κρατική. Στο κλίμα αυτό ήταν αρκετές ορισμένες προβληματικές ειδήσεις για την πορεία των μεγεθών της παγκόσμιας οικονομίας για να γενικευτεί η αστάθεια την προηγούμενη εβδομάδα, να επέλθει ραγδαία υποχώρηση των χρηματιστηρίων, να εκτοξευτεί η ‘μεταβλητότητα’ των αποδόσεων και να εξαπλωθεί φόβος. Η επίμονη κρίση της Ευρωζώνης Την πρωτοκαθεδρία στην αστάθεια είχε φυσικά η Ευρωζώνη, η οποία πλήττεται από την αποτυχία της νομισματικής ένωσης. Η κρίση της ΟΝΕ το 2010-12 αντιμετωπίστηκε μεταφέροντας το κόστος εξ ολοκλήρου στην περιφέρεια, επιβάλλοντας σκληρή λιτότητα και μειώνοντας το εργατικό κόστος. Τα δημοσιονομικά της περιφέρειας σταθεροποιήθηκαν με τεράστιο κόστος, καθώς η λιτότητα προκάλεσε βαθύτατη ύφεση και χειροτέρεψε το δημόσιο χρέος ως προς το ΑΕΠ. Παράλληλα, κάτω από γερμανική πίεση η ΟΝΕ έγινε ακόμη πιο σκληρή στα θέματα της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ενώ απορρίφθηκε χωρίς συζήτηση η προοπτική ‘αμοιβαιοποίησης’ του δημόσιου χρέους. Η νομισματική ένωση έχει εξελιχθεί σε μια μέγγενη που φέρνει ασφυξία σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το τραγικό ήταν ότι η καταστροφή της περιφέρειας δεν έφερε τη λύση, παρά τα όσα φαντάζονταν τα σοφά μυαλά των Βρυξελλών και του Βερολίνου, γιατί η δομική δυσλειτουργία της Ευρωζώνης δεν προήλθε από τα προβληματικά δημόσια οικονομικά της περιφέρειας, αλλά από τη δεκαπενταετή καθήλωση των ονομαστικών μισθών στη Γερμανία.  Οι καθηλωμένοι μισθοί έδωσαν ένα τεράστιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στο γερμανικό κεφάλαιο μέσα στην Ευρωζώνη, εφόσον δεν υπήρχε η δυνατότητα υποτίμησης για τους κύριους εμπορικούς εταίρους της Γερμανίας. Η Γερμανία σημείωσε ένα τεράστιο άλμα στο λόγο των εξαγωγών προς το ΑΕΠ: το 2013 έφτασε το 51%, ενώ της Κίνας ήταν μόλις 26%. Την ίδια χρονιά το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών ήταν $274δις - το μεγαλύτερο στον κόσμο - ενώ της Κίνας ήταν $183δις. Ταυτόχρονα, η οικονομία της Γερμανίας είναι επισφαλής ακριβώς διότι η εμπορική της κυριαρχία στηρίζεται σε χαμηλούς μισθούς και όχι στις επενδύσεις, ή στην άνοδο της παραγωγικότητας. Η εγχώρια ζήτηση παραμένει εξαιρετικά ασθενής και η μόνη πηγή ανάπτυξης είναι οι εξαγωγές, για τις οποίες δεν υπάρχει φυσικά καμία βεβαιότητα. Κυριαρχώντας στην Ευρωζώνη η Γερμανία έχει μεταβληθεί σε νεομερκαντιλιστικό φρούριο που απορροφά ζήτηση από ολόκληρο τον κόσμο, καθώς η παγκόσμια οικονομία οδεύει προς τη στασιμότητα. Πραγματικά πρόκειται για μια πολιτική που οδηγεί στη χρεοκοπία του γείτονα, αφού πρώτα φέρει φτώχεια στον εγχώριο πληθυσμό. Το γερμανικό εξαγωγικό κεφάλαιο και οι γερμανικές τράπεζες δεν έχουν φυσικά κανένα κίνητρο να αλλάξουν την πολιτική αυτή. Το πρόβλημα είναι όμως ότι η γερμανική πολιτική δημιουργεί τεράστια προβλήματα στη Γαλλία και την Ιταλία, οικονομίες που πλέον έχουν μεγάλο ανταγωνιστικό έλλειμμα και πνίγονται μέσα στην Ευρωζώνη. Ταυτόχρονα η γερμανική οικονομία οδεύει προς την ύφεση το 2014-15, καθώς η εγχώρια ζήτηση είναι πολύ αδύναμη. Εν ολίγοις, η κρίση της Ευρωζώνης έχει μετατραπεί σε σιγανή φωτιά που κατατρώει τις χώρες του πυρήνα. Αξίζει να τονιστεί ότι, όσοι νομίζουν πως η λύση για την Ευρωζώνη μπορεί να βρεθεί με γαλλικό ή ιταλικό "αντάρτικο κατά της λιτότητας",  καθώς για παράδειγμα η Γαλλία αρνήθηκε να φέρει το έλλειμμα της στο 3% του ΑΕΠ έως το 2015 αλλά θα το κάνει έως το 2017, απλώς δεν έχουν κατανοήσει τη φύση του προβλήματος. Λύση θα επέλθει μόνο αν η Γερμανία αλλάξει πολιτική μισθών και δημοσιονομικής ισορροπίας απαλείφοντας έτσι το δομικό κενό ανταγωνιστικότητας μέσα στην ΟΝΕ. Είναι προφανές ότι αυτό θα συμβεί μόνο μετά από βαθιά κοινωνική αλλαγή στη Γερμανία. Για την ώρα δεν υπάρχει η παραμικρή ένδειξη ότι είναι εφικτή. Στο πλαίσιο αυτό δεν είναι καθόλου παράδοξο που η διάχυτη ένταση στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές εκδηλώθηκε με έντονη δυσπιστία προς την Ευρωζώνη. Ειδικά την προηγούμενη εβδομάδα η μεταβλητότητα των ισπανικών και ιταλικών αποδόσεων στα ομόλογα εκτοξεύτηκε και οι τιμές μετοχών σημείωσαν κάθετη πτώση. Ταυτόχρονα σημειώθηκε στροφή των χρηματοπιστωτικών αγορών προς τα γερμανικά ομόλογα (αλλά και τα γαλλικά για τα οποία υπάρχει η αίσθηση ότι θα συνεχίσουν να αποπληρώνονται κανονικά) ως καταφύγιο ασφαλείας. Δεν υπήρξε βέβαια επιστροφή στις μέρες του 2010-12,  αλλά έγινε φανερό ότι η Ευρωζώνη παραμένει η κύρια περιοχή αστάθειας στην παγκόσμια οικονομία. Την τιμητική της είχε και πάλι η Ελλάδα. Δύσκολες επιλογές Τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων κατέδειξαν με ενάργεια το πνιγηρό αδιέξοδο που πλέον αντιμετωπίζει ο χρηματιστικοποιημένος καπιταλισμός της εποχής μας. Είναι απαραίτητο να ειπωθεί ότι αυτό που συνέβη ήταν απλώς ένας σπασμός που αποκάλυψε τη φύση της παγκόσμιας αστάθειας. Ακόμη και η άνοδος των ελληνικών επιτοκίων, τα οποία έφτασαν το 9%, δεν είχε καμία σχέση με το 2010-12 όταν τα επιτόκια ξεπερνούσαν το 30%. Η κατάσταση πιθανώς θα σταθεροποιηθεί το αμέσως επόμενο διάστημα κυρίως γιατί οι κεντρικές τράπεζες θα δράσουν καθησυχαστικά όσον αφορά τις επικείμενες αυξήσεις των επιτοκίων. Αλλά οι οιωνοί είναι σαφείς: οι πιέσεις εντός της παγκόσμιας οικονομίας πλησιάζουν το σημείο έκρηξης, η προοπτική χρηματοπιστωτικής κρίσης είναι πραγματική και η Ευρωζώνη κινδυνεύει να βρεθεί στο επίκεντρό της. Στο πλαίσιο αυτό τα περιθώρια παρέμβασης του αμερικανικού δημοσίου είναι πλέον πολύ περιορισμένα. Η νομισματική πολιτική έχει εξαντλήσει τις δυνατότητές της, καθώς ο ισολογισμός της Φεντ έχει ήδη γιγαντωθεί, ενώ τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια για πέντε χρόνια δεν κατάφεραν να οδηγήσουν σε επανεκκίνηση της ανάπτυξης. Σε περίπτωση κρίσης είναι πιθανό ότι θα τεθεί ευθέως θέμα επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής και γενικευμένης κρατικής παρέμβασης στις υποδομές και στην παραγωγή. Είναι επίσης πιθανό ότι θα τεθεί ξανά θέμα δομικού ελέγχου του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τέτοιες δράσεις θα φέρουν αναπόφευκτα μεγάλες κοινωνικές εντάσεις θέτοντας σε αμφισβήτηση την πορεία της χρηματιστικοποίησης και άρα η υιοθέτησή τους δεν θα είναι καθόλου απλή υπόθεση.   Στην Ευρώπη τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Από τεχνικής πλευράς, τα περιθώρια παρέμβασης της ΕΚΤ είναι τεράστια κυρίως γιατί ο κ. Ντράγκι, παρά τα όσα πιστεύονται, έχει σημαντικά περιορίσει την παροχή ρευστότητας από το 2012 και μετά, όπως μπορούν να πιστοποιήσουν και οι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες δανείζονται με όλο και λιγότερη ρευστότητα από το Ευρωσύστημα. Η σταθεροποίηση που επέφερε ο κ. Ντράγκι με το περίφημο "θα κάνω ό,τι χρειαστεί" του 2012 οφειλόταν καθαρά στην απειλή που εμπεριείχε για τους κερδοσκόπους. Η ΕΚΤ μπορεί δυνάμει να αγοράσει πολύ μεγάλες ποσότητες ομολόγων, αλλά η δράση της περιορίζεται από το καταστατικό της, το οποίο και αντανακλά τη βασική λογική της ΟΝΕ. Με άλλα λόγια, ακόμη και αν παρέμβει μαζικά στις δευτερογενείς αγορές ο κ. Ντράγκι, όπως δεσμεύτηκε ότι θα κάνει μετά το 2012, αν και δεν υπάρχει ξεκάθαρη νομική βάση για τέτοια παρέμβαση, θα πρέπει να "αποστειρώσει" τις δράσεις του απορροφώντας άλλα περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών. Η προοπτική δε ότι θα παρέμβει εκτενώς στις πρωτογενείς αγορές σε μια προσπάθεια δημιουργίας ρευστότητας (ποσοτικής χαλάρωσης) αντίστοιχης της Φεντ, ελάχιστα πείθει δεδομένης της απόλυτα αρνητικής στάσης της Γερμανίας. Αλλά και αυτό αν γίνει, το θεμελιώδες πρόβλημα της ΟΝΕ δεν θα έχει λυθεί, όπως ήδη αναλύθηκε παραπάνω. Αξίζει να τονιστεί ότι όσοι (κυρίως στην Αριστερά, αλλά και στο Κέντρο και στη Δεξιά) νομίζουν ότι είναι απλώς θέμα χρόνου να γίνει αντιληπτή η "αδήριτη ανάγκη" της νομισματικής επέκτασης από πλευράς ΕΚΤ και της χαλάρωσης της δημοσιονομικής πολιτικής δεν εκτιμούν ορθά τη φύση της ΟΝΕ. Η υποτιθέμενη "ανάγκη" μπορεί να είναι μεγάλη, αλλά ακόμη μεγαλύτεροι είναι οι περιορισμοί που θέτει η ΟΝΕ απαγορεύοντας την ανάληψη του χρέους μιας χώρας από άλλη. Το ευρώ δεν είναι ένας απλός μανδύας πάνω στο σώμα της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως πολλοί αρέσκονται να πιστεύουν, αλλά ένας πραγματικός περιορισμός για τα κράτη-μέλη. Η δε ΟΝΕ είναι μια διακρατική συμφωνία 17 ανεξάρτητων κρατών και όχι ένα βήμα προς το σχηματισμό ενιαίου "ευρωπαϊκού" κράτους. Είναι πιθανότερο η ΟΝΕ να διαρραγεί παρά να υπάρξει γενικευμένη νομισματική και δημοσιονομική χαλάρωση που θα επέβαλλε στη Γερμανία να επωμισθεί το κόστος των αποφάσεων άλλων χωρών. Τις συνέπειες για τη χώρα που μας ενδιαφέρουν άμεσα, ιδιαίτερα σε μία στιγμή που φαίνεται  να οδεύει προς μεγάλη πολιτική αλλαγή, θα τις εξετάσουμε τις επόμενες μέρες.

Γιατί για ένα θέμα που υπάρχουν λύσεις, εδραιωμένες και δοκιμασμένες χρόνια ολόκληρα στο εξωτερικό, στην Ελλάδα δεν μπορούμε να καταλήξουμε σε μια λύση;

Στις 9 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκε δημόσια πολιτική εκδήλωση “της κατάληψης terra igognita” στους χώρους του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στην οποία ...μίλησε τηλεφωνικά ο  φυλακισμένος τρομοκράτης Μαζιώτης!

Η τελευταία ιστορία «εσωκυβερνητικής έντασης», όπως λέγεται κομψά ο κακός χαμός εξαιτίας των προσβλητικών συμπεριφορών που επιδεικνύουν για κυβερνήσεις συνεργασίας οι νεοφιλελεύθεροι ταλιμπάν της δεξιάς, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, την προωθούμενη νέα μείωση των μισθών στο δημόσιο και την αντίδραση του ΠΑΣΟΚ είναι απολύτως ενδεικτική για το τι συμβαίνει στη χώρα και πώς φτάσαμε στην κοινωνική καταστροφή και το οικονομικό αδιέξοδο. Θέμα πρώτο λοιπόν: Το μόνο που τους ενδιαφέρει - και τους ενδιέφερε δηλαδή από την αρχή της κρίσης - ήταν πώς θα επιβάλλουν τη λιτότητα, θα μεγαλώσουν τη μιζέρια, θα κάνουν τη μεσαία τάξη και τους εργαζόμενους να πληρώσουν το μάρμαρο, θα δημιουργήσουν «κοινωνικούς αυτοματισμούς», βάζοντας τη μια κοινωνική ομάδα απέναντι στην άλλη. Ο Μητσοτάκης κλείνει το μάτι σε όσους έχουν ήδη υποστεί βαριά χτυπήματα από την κρίση και τους λέει «οι δημόσιοι περνάνε πιο καλά από σας και σε βάρος σας, εγώ θα τους κάνω να πληρώσουν». Θέμα δεύτερο: Τις αλλαγές στο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων δεν τις απαίτησε η τρόικα, αλλά τις έθεσε ο Μητσοτάκης στο τραπέζι. Δεν ήταν κάποιο προαπαιτούμενο των δανειστών – σιγά που περιμένουν να κοπεί ένα κατοστάρικο από τους νεοεισερχόμενους στο δημόσιο για να εξασφαλίσουν τα λεφτά τους. Όχι, είναι εφευρήματα, ιδεολογικές και πολιτικές εμμονές των ακραίων νεοφιλελεύθερων της ΝΔ – ενίοτε και του πάλαι ποτέ εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, όπως αποδεικνύουν οι Στουρνάρας και Χαρδούβελης. Και δεν είναι το μόνο παράδειγμα αυτό το τελευταίο με τον Μητσοτάκη. Πολλά από τα νομοσχέδια και τις ρυθμίσεις της μνημονιακής εποχής δεν προέκυψαν από απαίτηση της τρόικας, αλλά από τις πιέσεις και τις επιδιώξεις της εσωτερικής ελίτ – κορυφαίο παράδειγμα η φορολογική πολιτική, που έχει εξοργίσει ως και τη Λαγκάρντ και κάθε σοβαρό ξένο τεχνοκράτη. Λέει για παράδειγμα ο Μητσοτάκης «το κάνουμε γιατί είναι χρήσιμη μεταρρύθμιση, όχι γιατί είναι απαίτηση της τρόικας». Εννοεί: «μιας και έχουμε τον παπά (δηλαδή την τρόικα ως μπαμπούλα), γιατί να μην θάψουμε πέντε έξι;». Στην πραγματικότητα όλη αυτή η κατάσταση που έχει επιβληθεί είναι ευκαιρία για μερικούς να προωθήσουν νεοφιλελεύθερα απωθημένα δεκαετιών. Θέμα τρίτο και τελευταίο: Ο Μητσοτάκης και κάθε Μητσοτάκης αυτής της κυβέρνησης είναι υπουργός ΚΑΙ του ΠΑΣΟΚ και εξαιτίας του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ λοιπόν διαμαρτύρεται για όσα κάνει ο Μητσοτάκης, αλλά προ ημερών του έδωσε μια ψήφο εμπιστοσύνης να γλύφεις και τα δάκτυλά σου. Δεν είδα στα δυόμισι χρόνια της συνεργασίας του με τη ΝΔ να θέτει βέτο για την παρουσία κάποιου υπουργού και να ζητά την αποπομπή του – εδώ ούτε για τον Μπαλτάκο δεν είχε θέσει θέμα θα μου πείτε. Γιατί λοιπόν ενοχλείται όταν του λένε ότι ταυτίζεται με τη δεξιά; Επειδή μέσα μέσα φωνάζει για κάτι ακρότητες σαν του Μητσοτάκη; Όταν έρχεται λοιπόν ο λογαριασμός (των δημοσκοπήσεων και των εκλογών) ας μην παραπονιέται. Συμπέρασμα: Κι αν φύγει η τρόικα, όταν η κυβέρνηση δεσμεύεται να συνεχίσει τις ίδιες πολιτικές (αυτά που πιστεύει δηλαδή ο Μητσοτάκη) τι ακριβώς θα αλλάξει; Άρα δεν φτάνει η φύγει είναι η τρόικα γιατί στο εσωτερικό πολιτικό προσωπικό υπάρχουν και χειρότεροι από δαύτην…

Με πολλές τυμπανοκρουσίες αναγγέλθηκε η νέα ρύθμιση για τα χρέη στο Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Είχε κάνει μάλιστα ιδιαίτερη αναφορά ο ίδιος ο πρωθυπουργός στην ομιλία του για την ψήφο εμπιστοσύνης. Ασφαλώς πρόκειται για ένα απαραίτητο μέτρο, αφού τα στοιχεία δείχνουν ότι όλο και περισσότεροι πολίτες αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις παλαιότερες οφειλές τους, τη στιγμή που συσσωρεύονται καινούριες. Η νέα ρύθμιση με 72 έως 100 αποτελεί μια έμπρακτη παραδοχή ότι το υφιστάμενο σύστημα είναι υπερβολικά αυστηρό και εκτός πραγματικότητας. Μέχρι σήμερα προβλέπονται λίγες δόσεις, χωρίς ευελιξία και με διαδικασίες οι οποίες ενώ υποτίθεται ότι θα ήταν αυτόματες και απλές, οδηγούν σε ένα παραλογισμό: Οι περισσότεροι πολίτες αναγκάζονται να δηλώνουν μέσω ίντερνετ πλαστή εικόνα για την οικονομική τους κατάσταση, έτσι ώστε να φαίνεται ότι έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν τη ρύθμιση και το σύστημα να κάνει δεκτή την αίτησή τους. Άλλος παραλογισμός της υφιστάμενης ρύθμισης είναι ότι ενώ προβλέπονταν 48 δόσεις για τα παλαιά χρέη, από τη δυνατότητα αυτή εξαιρέθηκαν όσοι είχαν ήδη ρύθμιση και την εξυπηρετούσαν κανονικά. Τιμωρήθηκαν, δηλαδή, όσοι προσπαθούσαν να εξοφλούν τακτικά και δικαιώθηκαν όσοι υποστηρίζουν ότι στην Ελλάδα δεν πρέπει να είσαι συνεπής γιατί... θα το πληρώσεις ακριβά. Υποδέχθηκαν, λοιπόν, οι φορολογούμενοι με ελπίδα τις ανακοινώσεις για νέα ρύθμιση με πολλές δόσεις, παρόλο που πολλοί ενδιαφερόμενοι αλλά και εκπρόσωποι των παραγωγικών φορέων υποστηρίζουν ότι σε πολλές περιπτώσεις ούτε 100 δόσεις είναι αρκετές. Φαίνεται, όμως, ότι τα πράγματα δεν είναι απλά ούτε αυτή τη φορά. Η κατάθεση της ρύθμισης καθυστερεί, ενώ έρχονται στο φως πληροφορίες που δείχνουν ότι δεν αποκλείεται να επαναληφθούν τα ίδια λάθη. Εν αναμονή της ρύθμισης, αρκετοί φορολογούμενοι δεν θα πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους στο τέλος του μήνα, υπολογίζοντας να τις καλύψουν με το νέο σύστημα, σε περισσότερες δόσεις. Και είναι προφανές ότι οι περισσότεροι από όσους κάνουν κάτι τέτοιο, θα καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης και όχι περιττές ή πολυτελείς δαπάνες. Άλλοι πάλι φοβούνται ότι εάν έχουν ήδη ρύθμιση σε ισχύ ίσως να μείνουν -και πάλι- εκτός από την νέα και ευνοϊκότερη. Ακούγεται, επίσης, ότι η ρύθμιση θα καθυστερήσει κι άλλο, αλλά και ότι θα υπάρχουν λεπτομέρειες και παραθυράκια που θα αφήνουν εκτός αρκετούς φορολογούμενους, κυρίως δε όσους έχουν ήδη ρύθμιση. Κι όλα αυτά για ένα θέμα που θα έπρεπε να έχει ρυθμιστεί εδώ και δύο χρόνια, τη λύση του οποίου μάλιστα παρουσίασε ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Είναι δυνατόν να το έκανε χωρίς να έχει συνεννοηθεί με τους αρμοδίους;

OK, πες ότι αυτό το συνεχές pressing του ΣΥΡΙΖΑ για εκλογές εδώ και τώρα επιτυγχάνει τον στόχο του και οδηγούμαστε σε πρόωρες κάλπες είτε μέσα στον Νοέμβριο είτε στις αρχές του επόμενου χρόνου. Και μετά τι; Εχουν αναλογιστεί οι πολιτικοί σχεδιαστές του ΣΥΡΙΖΑ τι ευθύνες θα επωμιστούν και ποια κατάσταση θα παραλάβουν να διαχειριστούν είτε μόνοι τους είτε σε συνεργασία με κάποιο άλλο κόμμα; Προφανώς ελάχιστοι έχουν την πλήρη εικόνα της κατάστασης και οι περισσότεροι είναι τόσο μεθυσμένοι από την εξουσία την οποία πλησιάζουν δημοσκοπικά που δεν βλέπουν τίποτα άλλο εκτός από μια ιστορική ρεβάνς της Βάρκιζας, αυτή τη φορά με τη λαϊκή ψήφο. Αυτά, όμως, δεν είναι σοβαρά πράγματα και καθόλου μα καθόλου υπεύθυνα έναντι της χώρας και των πολιτών. Σαφώς και έχει το δικαίωμα και είναι εντός των συνταγματικών ορίων το κάθε κόμμα και ο κάθε βουλευτής να ψηφίζει ή να καταψηφίζει κάποιο πρόσωπο για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Σαφώς και έχει δικαίωμα να προειδοποιεί την κυβέρνηση να μην παίρνει σημαντικές αποφάσεις που θα δεσμεύουν την επόμενη κυβέρνηση. Πέρα, όμως, από τα συνταγματικά όρια και την πολιτική ορθότητα, υπάρχουν η κοινή λογική αλλά και το γενικό συμφέρον της χώρας και του λαού, τον οποίο όλοι διατείνονται ότι υπηρετούν μέσα από τις πολιτικές τους. Και για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι, τι έχει στο πρόγραμμά της η σημερινή κυβέρνηση για το αμέσως επόμενο διάστημα, το οποίο κατά την εκτίμηση της αντιπολίτευσης δεν πρέπει να ολοκληρώσει; ■ Την απεμπλοκή από το ΔΝΤ και την αναζήτηση εναλλακτικών μορφών επιτήρησης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. ■ Την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για να καταστεί το χρέος βιώσιμο μέσω επιμήκυνσης της αποπληρωμής. ■ Τη σταδιακή φοροελάφρυνση των πολιτών. ■ Την έξοδο στις αγορές για την κάλυψη των χρηματοδοτικών αναγκών μετά από πέντε χρόνια. Αναρωτιέμαι μετά ταύτα ποιος από αυτούς τους στόχους είναι τόσο καταστροφικός ώστε να μην επιτραπεί στην κυβέρνηση να τον πετύχει ή, τέλος πάντων, να τον παλέψει; Είδαμε την περασμένη εβδομάδα τι δύναμη έχουν οι αγορές, πώς τιμωρούν την κυβερνητική σπουδή να απεμπλακεί άμεσα από το ΔΝΤ και πώς μετουσιώσουν την πολιτική αβεβαιότητα που έχει ενσκήψει με ευθύνη του συνόλου του πολιτικού προσωπικού. Θα κατηγορούσε κανείς τον ΣΥΡΙΖΑ για μειωμένη επαναστατικότητα και ριζοσπαστισμό αν άφηνε να κυλήσουν οι εξελίξεις μέχρι τον Μάρτιο χωρίς να πυροδοτεί πολιτικές εντάσεις;  Ή μήπως θα κατηγορούσε κανείς τη Ν.Δ. για μειωμένη αντίδραση αν δεν έβγαινε η Βούλτεψη να φοβερίζει με άδεια ΑΤΜ; Δυστυχώς όμως όλοι τους, παίζοντας ένα ακατανόητο παιχνίδι εντυπωσιασμού που έχει βαρύτατες και άμεσα μετρήσιμες συνέπειες στην οικονομία και στους πολίτες, κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν άτομα μειωμένης αντίληψης και γι’ αυτό απολαμβάνουν το ακαταλόγιστο. Οι πολίτες όμως που υφίστανται όσα υφίστανται πέντε χρόνια τώρα δεν αντέχουν άλλο αυτό το θέατρο παραλόγου. Από τη μια τις αλλεπάλληλες γκάφες της κυβέρνησης για απλά αυτονόητα πράγματα και από την άλλη το μακιαβελικό «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Δεν αντέχουν άλλο ούτε τους μαξιμαλιστικούς στόχους της κυβέρνησης, ούτε τις υπερφίαλες προτάσεις της αντιπολίτευσης, η οποία θεωρεί ότι η Ελλάδα είναι το κέντρο του κόσμου και ότι οι δικές της προτάσεις θα γίνουν ασμένως αποδεκτές από τους δανειστές, καθώς θα πάθουν πανικό από τα ακατανίκητα επιχειρήματά τους! Λίγη σοβαρότητα από όλους για να μην πάνε στράφι οι θυσίες του ελληνικού λαού τα τελευταία χρόνια είναι το ελάχιστο ζητούμενο. Και αν δεν συναισθάνονται ότι δεν μας παίρνει να γίνουμε για άλλη μία φορά το επίκεντρο του ευρωπαϊκού προβλήματος, γιατί απλά δεν αργεί η στιγμή να μας αφήσουν στην τύχη μας και να ασχοληθούν με τα δικά τους προβλήματα, τότε πολύ φοβάμαι ότι δεν θα βρούμε ώμο να κλάψουμε!

Η κυβέρνηση διακήρυξε ότι το ΔΝΤ φεύγει πριν την ώρα του γιατί “μπορούμε να σταθούμε στα πόδια μας, να διαχειριστούμε τα του οίκου μας και να καλύψουμε τις ανάγκες μας από τις αγορές”. Οι αγορές καλωσόρισαν τον πελάτη... ανεβάζοντας το επιτόκιο δανεισμού πάνω από το 9% και ρίχοντας το χρηματιστήριο αθροιστικά μέσα σε ένα μήνα περίπου 22,5%. Αν δεν υπήρξε η συντονισμένη παρέμβαση Ντράγκι, Κατάινεν και Ρέγκλινγ την περασμένη Πέμπτη και συνεχιζόταν η πτώση του χρηματιστηρίου με ρυθμούς της τάξης του 5-6% όπως ήταν στην αρχή της εβδομάδας είναι αμφίβολο αν σήμερα θα μπορούσε να σταθεί η κυβέρνηση και να μην προκηρύξει άρον-άρον εκλογές. Για να παρέμβει συντονισμένα και αποφασιστικά η ΕΕ και να αποτρέψει την πλήρη κατάρρευση έγινε στα γρήγορα η διαπραγμάτευση στα βασικά της σημεία τα οποία περιέγραψε την Πέμπτη απευθυνόμενος στους διεθνείς παράγοντες ο αρμόδιος επίτροπος Κατάινεν. Ξεκαθάρισε λοιπόν ότι “είναι απαραίτητη η αποτελεσματική εποπτεία της Ελλάδας, είναι υποχρέωση η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ότι η εν εξελίξει αξιολόγηση θα απαιτήσει ένα συνολικό πακέτο φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων που θα πρέπει να συμφωνηθεί...ώστε να υπάρξει στήριξη της χώρας μετά την ολοκλήρωση του σημερινού προγράμματος”. Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός από το Μιλάνο -όπου περιορίστηκε να δείχνει τα ευρήματα της Αμφίπολης στην κα Μέρκελ για να μοιραστεί η σχετική φωτογραφία- είπε ότι “η προληπτική γραμμή στήριξης είναι στην διαπραγμάτευση”. Τί είναι η προληπτική γραμμή στήριξης; ένα χρηματοδοτικό μαξιλάρι στο οποίο θα καταφεύγει η ελληνική οικονομία προκειμένου να καλύπτει τις ανάγκες της για την αποπληρωμή προηγούμενων χρεών -αφού έχει πρωτογενές πλεόνασμα- εάν δεν την δανείζουν οι αγορές. Θα είναι τμήμα της νέας συμφωνίας που περιέγραψε ο κ. Κατάινεν, δεν θα λέγεται μνημόνιο θα λέγεται “θανάσης” και θα την εποπτεύουν τόσο η ΕΕ όσο και το ΔΝΤ. Η κυβέρνηση δηλαδή ήδη διαπραγματεύεται μία συμφωνία που θα δεσμεύσει την χώρα για τα επόμενα χρόνια. Και θα είναι στην ίδια “επιτυχημένη” κατεύθυνση της λιτότητας, των ιδιωτικοποιήσεων και της απορρύθμισης των πάντων. Μπορεί να μην έχει νέες απολύσεις υπαλλήλων θα έχει όμως μείωση των μισθών τους, θα έχει συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, νέο περιορισμό των κοινωνικών παροχών, θα έχει σίγουρα πλήρη διάλυση της αγοράς εργσίας για να πέσουν κι άλλο οι μισθοί, θα έχει νέο ασφαλιστικό για να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης των συντάξεων. Και θα έχει και ρύθμιση του “βιώσιμου” χρέους. Θα πρέπει να πάσχει από εξουσιομανία το πολιτικό προσωπικό για να θέλει να κάνει μία τέτοια συνολική διαπραγμάτευση που θα έχει σοβαρές συνέπειες και θα σημάνει δέσμευση της χώρας για πολλά χρόνια χωρίς προηγουμένως να αναβαπτιστεί στην λαική ετυμηγορία. ΥΓ. Ο στόχος να σώσει τον λαό της η κυβέρνηση είναι ευγενής αλλά όχι ερήμην του και όχι παρά την θέλησή του αν ο λαός έχει διαφορετική άποψη για το τί συνιστά την σωτηρία του. Κάπως έτσι είναι τα πράγματα στις δημοκρατίες. Όχι όμως στο βασίλειο του φόβου που το παρόν πολιτικό προσωπικό θέλει να εγκαθιδρύσει μονίμως προκειμένου να παραμείνει στην εξουσία.