Γνώμες

Μετά την  ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης και την παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ  μπορούμε να προβούμε σε ορισμένες  βασικές παρατηρήσεις. 1. Η πολιτική παρουσίαση του οικονομικού προγράμματος συνίσταται περισσότερο, όπως ήταν αναμενόμενο, σε ένα πλαίσιο επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας παρά σε  ένα πρόγραμμα παραγωγικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας. 2. Ο κατηγορηματικός τρόπος της αποτελεσματικότητας των μέτρων δεν συνάδει με τη λογική ενός οικονομικού προγράμματος που κινείται εντός ενός περιβάλλοντος αβεβαιότητας και μάλιστα όταν κινείται σε «αντίθετη» κατεύθυνση από το άμεσο οικονομικό περιβάλλον στο οποίο είναι ενταγμένη η ελληνική οικονομία. Χρειάζεται μετριοπάθεια και συνεχής προβληματισμός  για όλα τα ανοιχτά ενδεχόμενα. 3. Η λογική του προγράμματος κινείται στην αναγκαία κατεύθυνση της αύξησης της εγχώριας ζήτησης  σε μια οικονομία η οποία έχει υποφέρει από ύφεση για έξι έτη. Υπό αυτή την έννοια συμβαδίζει με την προβληματική που έχει επικρατήσει σχεδόν στο σύνολο των αναλύσεων των οικονομολόγων αλλά και των πολυμερών οργανισμών. Η ελληνική οικονομία έχει ανάγκη από αύξηση της ζήτησης (εγχώριας και εξωτερικής). Ο αποκλειστικός προσανατολισμός προς την εξωτερική ζήτηση , όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση , αποδεικνύεται ανεπαρκής από τα υπάρχοντα στοιχεία. Το ζήτημα είναι ότι η επιδιωκόμενη αύξηση της εγχώριας ζήτησης , σε μια οικονομία όπως η ελληνική με σημαντικές ανάγκες εισαγωγών (κατανάλωση- παραγωγή – ημικατεργασμένα) θα πρέπει να παρακολουθείται ώστε να μην δημιουργήσει πρόβλημα στο εξωτερικό ισοζύγιο. 4. Υπάρχουν βαθμοί ελευθερίας που ανήκουν στην ελληνική κυβέρνηση αλλά και άλλοι που εξαρτώνται από την ΕΕ και τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές που επιβάλλουν σαφείς περιορισμούς οι οποίοι φαίνεται  να μην έχουν το πρέπον βάρος στο πρόγραμμα ή να αποσιωπούνται εντέχνως. Για παράδειγμα  δεν υπάρχει καμία αναφορά στις ανάγκες αναχρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας ή της χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών από την ΕΚΤ με συγκεκριμένους όρους ως προς την αποδοχή των ενεχύρων. 5. Παρότι υποστηρίχθηκε ότι δεν υπάρχει σχέση των αναγγελθέντων μέτρων με τη διαπραγμάτευση του χρέους και την απομείωση του εντούτοις  υπάρχει σαφή σχέση για τον εξής απλό λόγο: αν δεν μεταβληθεί το πρόγραμμα εξυπηρέτησης του χρέους  τότε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να εξακολουθεί να υπηρετεί το υφιστάμενο πρόγραμμα , δηλαδή να παράγει τα απαιτούμενα πρωτογενή πλεονάσματα συν ένα ακόμη ποσό –πλεόνασμα  που θα καλύψει τις επιπλέον δαπάνες. 6. Για ακόμη μια φορά οι πηγές χρηματοδότησης των δράσεων (εκτός των κονδυλίων του ΕΣΠΑ που υπάρχουν ως ποσά αλλά υπάρχει πάντοτε το ζήτημα της απορρόφησης  στο πρέπον χρονικό διάστημα)  παρουσιάζουν μεγάλη αβεβαιότητα. Τα 3 δις ευρώ από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές και τα 3 δις ευρώ από τη φοροδιαφυγή , το πρώτο έτος , δεν είναι καθόλου βέβαιον ότι θα συλλεγούν. 7. Ο πυλώνας αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης , χρειάζεται περαιτέρω εξειδίκευση ή και διαφοροποίηση , αλλά είναι ένα μέτρο απολύτως αναγκαίο και θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί  δίκτυ ασφαλείας με την έναρξη του Μνημονίου. Οι παράπλευρες απώλειες από την εφαρμογή ενός προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής είναι γνωστές από την βιβλιογραφία και για το λόγο αυτό υπάρχει πρόβλεψη για να μην συμβεί αυτό που συνέβη στην Ελλάδα. 8. Η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ και η επαναφορά του αφορολόγητου ποσού στα 12000 ευρώ  δημιουργούν ένα μεγάλο δημοσιονομικό κενό το οποίο θα πρέπει να εκτιμηθεί προσεκτικά. Διότι , αν δεν υπάρξει μείωση  των ποσών εξυπηρέτησης του χρέους (να πάλι η σχέση με το χρέος) τότε αυτό θα πρέπει να καλυφθεί . Η αύξηση του διαθεσίμου εισοδήματος και η αναμενόμενη , εξ αυτού, αύξηση του συνολικού ποσού των εμμέσων φόρων , πολύ δύσκολα θα καλύψει το κενό , όπως άλλωστε και  η επικαλούμενη μείωση της φοροδιαφυγής . 9. Η θέση ότι η απασχόληση , σε οικονομίες σε μεγάλη ύφεση , δημιουργούν την ανάπτυξη είναι γενικά σωστή , όμως χρειάζονται και άλλες προϋποθέσεις για να λειτουργήσει αποτελεσματικά σε μια οικονομία που από τη μια ανήκει σε μια οικονομική και νομισματική ζώνη  και από την άλλη είναι εκτεθειμένη στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. 10. Συμπερασματικά , η λογική κινείται προς την σωστή κατεύθυνση , αλλά χρειάζεται μεγάλη προσοχή και περισσότερη αποσαφήνιση των προτάσεων σε συνάρτηση με τους βαθμούς ελευθερία που δεν ανήκουν στην ελληνική κυβέρνηση. Η απομείωση του χρέους  και η απελευθέρωση παραγόμενων πόρων  που οδηγούνται στην εξυπηρέτησή του , έχω την γνώμη ότι αποτελεί τη βασική προκείμενη του ΣΥΡΙΖΑ. Και είναι πασιφανές ότι είναι σωστή. Όμως η εξέλιξη αυτή δεν εξαρτάται μόνο από την ελληνική κυβέρνηση.  Η διαπραγμάτευση είναι μια δύσκολη διαδικασία. Ο ΣΥΡΙΖΑ δηλώνει αποφασισμένος να την φέρει εις  αίσιον πέρας.     

Τα πρώτα μέτρα του κυβερνητικού προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ τα οποία παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας μπορούν να συζητηθούν από πολλές πλευρές: Πόσο ρεαλιστικά είναι, ποιο είναι το ακριβές κόστος, πώς θα αντιδράσουν οι δανειστές, τι οικονομικό αποτέλεσμα θα έχουν και άλλα πολλά. Ένα πράγμα, όμως, είναι βέβαιο. Ότι τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα, όπως και ότι είναι ζήτημα επιβίωσης για την ελληνική κοινωνία να αλλάξει πορεία η οικονομική πολιτική και να κινηθεί στην κατεύθυνση που παρουσίασε ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Το κυρίαρχο θέμα δεν είναι τόσο εάν θα καταργηθεί ο ΕΝΦΙΑ, πόσες θα είναι οι δόσεις για την εφορία ή πώς θα κουρευτούν τα τραπεζικά δάνεια. Πρόκειται, βέβαια, για πολύ σημαντικές επιλογές, αλλά το βασικό είναι ότι ο Αλέξης Τσίπρας περιέγραψε συνολικά μια διαφορετική οικονομική λογική που βρίσκεται στον αντίποδα της εσωτερικής υποτίμησης και η οποία βασίζεται, ανάμεσα σε άλλα, στο ότι πρέπει να ανακουφιστούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, να τονωθεί η ρευστότητα και να γίνουν δημόσιες επενδύσεις, ώστε να ενισχυθεί η εσωτερική ζήτηση (κατανάλωση) και να πάρει -επιτέλους- μπροστά η οικονομία. Έχει σημασία ότι ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για την ανάγκη παραγωγής πλούτου, μέσα από την παραγωγική ανασυγκρότηση.  Μόνο όμως εάν οι οικονομικοί παράγοντες (νοικοκυριά, επιχειρήσεις, Δημόσιο) σταθούν και πάλι στα πόδια τους θα μπορέσει να λειτουργήσει η παραγωγική μηχανή και να παραχθεί πλούτος. Με λίγα λόγια, τα μέτρα ανακούφισης που παρουσιάσε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ δεν εξηγούνται μόνο από την πρόθεση ενός αριστερού κόμματος να στηρίξει τα πιο αδύναμα τμήματα της ελληνικής κοινωνίας αλλά και συνολικά τη μεσαία τάξη, που οδηγείται σε αφανισμό. Το σκεπτικό είναι επίσης καθαρά τεχνοκρατικό και βασίζεται στην ίδια οικονομική λογική που αρχίζει σήμερα να απλώνεται σε όλη την Ευρώπη, για ενίσχυση των επενδύσεων, της ρευστότητας και μετριασμό της λιτότητας στα δημόσια οικονομικά. Η πολιτική της σκληρής λιτότητας και της εσωτερικής υποτίμησης αποδείχτηκε πλέον όχι μόνο ότι δεν αποδίδει αλλά και ότι οδηγεί ολόκληρη την ευρωζώνη σε αποπληθωρισμό και ύφεση. Μέχρι και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αλλάζει πολιτική και οδηγείται σε μέτρα που μέχρι πρότινος εθεωρούντο αδιανόητα, για να αποτρέψει την επαπειλούμενη οικονομική κατάρρευση. Στην Ελλάδα, η εσωτερική υποτίμηση είχε ως αποτέλεσμα να γίνουμε φτωχότεροι (όχι βέβαια όλοι, γιατί κάποιοι επωφελούνται) αλλά όχι και ανταγωνιστικότεροι. Το δόγμα ότι οι χαμηλοί μισθοί και οι ελεύθερες απολύσεις θα έφερναν επενδύσεις από το εξωτερικό αποδείχθηκε ένα παραμύθι. Η εξωτερική ζήτηση (εξαγωγές) που θα κινούσε την οικονομία δεν εμφανίστηκε και είναι πλέον προφανές ότι ο μοχλός πρέπει να είναι η εσωτερική ζήτηση. Είναι γεγονός ότι η Γερμανία δεν δείχνει μέχρι σήμερα να κάμπτεται και αντιδρά στις φωνές που θέλουν αλλαγή πολιτικής και αυτό είναι ένα πρόβλημα, όχι μόνο για μια πιθανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και για την ευρωζώνη συνολικά. Για να εφαρμοστεί το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ θα χρειαστεί να δοθεί διαπραγματευτική μάχη με τους εταίρους-δανειστές. Στη διεθνή πολιτική δεν αρκεί να έχεις το δίκιο με το μέρος σου, πρέπει να υπάρχουν και οι συσχετισμοί που θα σου επιτρέψουν να το διεκδικήσεις. Φαίνεται, όμως, ότι οι συνθήκες αρχίζουν να αλλάζουν στην Ευρώπη και απέναντι στη Γερμανία στέκονται πλέον και άλλες χώρες, αλλά και η ίδια η ΕΚΤ. Δεν αποκλείεται, έτσι, η μάχη που θα χρειαστεί να δώσει μια πιθανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ για να πείσει τους εταίρους για τα αυτονόητα να δοθεί από καλύτερη θέση.

Το τελευταίο διάστημα πυκνώνουν πάλι τα μαύρα σύννεφα πάνω από τη χώρα, καθώς οι σχέσεις με την τρόικα περνάνε εκ νέου κρίση και η συνέχιση των διαπραγματεύσεων στο τέλος του μήνα δεν προοιωνίζεται ομαλή γιατί ξεκίνησαν πολύ στραβά στο Παρίσι. Σαν να μην έφτανε αυτό, η κυβέρνηση εσχάτως εμφανίζεται σαν ασυντόνιστη ορχήστρα, με υπουργούς και στελέχη να σολάρουν αδιαφορώντας για τους άλλους. Αποτέλεσμα αυτής της εικόνας είναι και τα απανωτά αυτογκόλ, με κορυφαίο τα κωμικοτραγικά φαινόμενα στο θέμα του ΕΝΦΙΑ. Χωρίς να υπεισέλθω στο περιεχόμενο του φόρου, καθώς επανειλημμένα έχω διατυπώσει την αρνητική άποψή μου, θα παραθέσω μόνο γεγονότα που καταδεικνύουν την κυβερνητική Βαβέλ. Με περιθώριο ενός έτους λόγω αναβολής ετοιμάστηκε ο περίφημος νόμος που θα αντικαθιστούσε το ΕΕΤΗΔΕ, το περίφημο χαράτσι μέσω της ΔΕΗ. Είχαν δηλαδή έναν ολόκληρο χρόνο για να τον μελετήσουν, να τον διπλοελέγξουν, να τον ξεψαχνίσουν έτσι ώστε όταν θα τον κατέθεταν στη Βουλή να μην είχε αυτά τα παιδαριώδη λάθη που διαπιστώθηκαν στη συνέχεια. Το νομοσχέδιο αυτό, λοιπόν, αφού πέρασε από διάφορες επιτροπές, κατατέθηκε στη Βουλή και οι βουλευτές, αφού το «μελέτησαν» και διατύπωσαν τις παρατηρήσεις τους, το ψήφισαν και έγινε νόμος του κράτους. Και ψηφίστηκε απ’ όλους τους κυβερνητικούς βουλευτές, ακόμα και από αυτούς που την περασμένη εβδομάδα σήκωσαν τα λάβαρα της επανάστασης και αρνήθηκαν την ψήφο τους στη... διόρθωση των λαθών! Στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός εξήγγειλε έκπτωση για τα ξενοίκιαστα και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, πλην όμως κανένας από τους συμβούλους, τους λογογράφους του, αλλά ούτε και από το επιτελείο του υπουργείου Οικονομικών φρόντισε από πριν να κοστολογήσει πόσους λιγότερους φόρους σημαίνει η έκπτωση του 20%, με αποτέλεσμα εκ των υστέρων να τρέχουν και να μη φτάνουν για να μην αναγκαστούν να τον εμφανίσουν ανακόλουθο. Και ερχόμαστε τώρα στους βουλευτές που στηρίζουν την κυβέρνηση και αίφνης διαπίστωσαν ότι ο ΕΝΦΙΑ είναι άδικος φόρος που δεν τον αντέχει ο κόσμος και καλούσαν την κυβέρνησή τους να τον πάρει πίσω! Αλήθεια, αυτοί οι βουλευτές σε ποιον πλανήτη ζουν; Τόσος θόρυβος, τόσες διαμαρτυρίες από κάθε γωνιά της Ελλάδας επί μήνες, τόσες συζητήσεις για τη μνημονιακή υποχρέωση είσπραξης 2,65 δισ. από τα ακίνητα και δεν έριξαν καν μια ματιά τι στο καλό περιλαμβάνει αυτό το νομοσχέδιο που έπρεπε να ψηφίσουν; Ξύπνησαν και τους έπιασαν οι ευαισθησίες όταν τους ήρθε ο λογαριασμός όπως και στους ψηφοφόρους τους; Αν θυμάμαι καλά, κάποιοι βουλευτές της Περιφέρειας είχαν ξεσηκώσει τον κόσμο -και σωστά- στην αρχική πρόβλεψη για φορολόγηση ακόμα και των κοτετσιών - και αυτό αποσύρθηκε. Ε, δεν έκαναν τον κόπο να διαβάσουν -προτού το ψηφίσουν- στο τελικό κείμενο την παράγραφο που έλεγε ότι τα εκτός αντικειμενικού προσδιορισμού ακίνητα θα υπολογίζονται με τις αντικειμενικές τιμές της εγγύτερης περιοχής όπου υπάρχει αντικειμενικό σύστημα, για να το διορθώσουν οι ίδιοι μέσα στη Βουλή και να μην αναγκαστούν να υποστούν όλη αυτή τη μετέπειτα γελοιοποίηση; Θα μου πείτε, μήπως είναι η πρώτη φορά που οι εθνικοί μας αντιπρόσωποι αποδεικνύονται κατώτεροι των περιστάσεων; Εδώ πρωτοκλασάτοι υπουργοί και ψήφισαν το μνημόνιο χωρίς να το διαβάσουν και ζητάμε ευθύνες από απλούς βουλευτές που δεν διαβάζουν τα νομοσχέδια! Με τούτα και μ’ εκείνα, όμως, κατεβαίνουμε κάθε μέρα τα σκαλιά της υποτέλειας, της αναξιοπρέπειας, της ανυποληψίας και της εθνικής υποταγής. Με κουτοπονηριές και τζάμπα μαγκιές προσπαθούμε να απεκδυθούμε των ευθυνών και των υποχρεώσεών μας νομίζοντας ότι οι δανειστές είναι κουτόφραγκοι. Την ίδια στιγμή το κυβερνητικό σχήμα πουλάει για άλλη μια φορά το παραμύθι της εξόδου από την κρίση και της έναρξης της περιόδου των παροχών προς τους πολίτες, οι οποίοι από καιρό έχουν πάψει να τους πιστεύουν και τους έχουν γυρίσει την πλάτη. Κι αυτό γιατί ξέρουν καλύτερα από την κυβέρνηση πως ο φετινός χειμώνας θα είναι ο χειρότερος της εξαετούς κρίσης παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις.

Εξοργισμένος εμφανίστηκε στη συνέντευξη ο αρχηγός της Αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Αλ. Τσίπρας γιατί τα μέσα ενημέρωσης, εμφάνισαν τα εξαγγελθέντα μέτρα όταν το κόμμα του ανέλθει στην εξουσία, ως παροχές, ενώ κατά τον ίδιο δεν είναι τίποτα άλλο από ανθρωπιστική βοήθεια!

Ωρες-ώρες αισθάνομαι ότι με τον ΕΝΦΙΑ και τους υπόλοιπους απεχθείς φόρους εκεί στην κυβέρνηση ορισμένοι παίζουν τις κουμπάρες. Τώρα βρήκαμε καινούριο βιολί ή μάλλον νέο θύμα να πυροβολούμε, τον Χαρδούβελη. Δεν γνωρίζω στ’ αλήθεια αν ο συγκεκριμένος υπουργός είναι καλός, μέτριος ή κακός διαπραγματευτής με την τρόικα. Για να είμαι ειλικρινής, δεν κατάλαβα ποτέ, αφού δεν επρόκειτο να αλλάξει η πολιτική -μια και αποφασίζει ακόμα η τρόικα- γιατί άλλαξε ο Σαμαράς τον Στουρνάρα. Τι νόμιζε δηλαδή, ότι ο Στουρνάρας ήταν ενδοτικός και γι’ αυτό έψαχνε έναν σκληρό συνομιλητή για να τους βάλει στη θέση τους; Γιατί δυσκόλεψε ο ίδιος τη ζωή του, αφού ο πρώην είχε πολύ καλή επαφή μαζί του, τον εμπιστευόταν πλήρως -κάθε λίγο ήταν στο γραφείο του-, ενώ τον νυν τον κοιτάει ήδη... με μισό μάτι; Σε κάθε περίπτωση, οι βρισιές και τα νταηλίκια των κυβερνητικών βουλευτών προς έναν υπουργό είναι απλά καραγκιοζιλίκια που δεν πείθουν κανέναν. Ούτε καν οι... αγανακτισμένοι βουλευτές που απλώς αντικαταστάθηκαν για να μην ψηφίσουν τον ΕΝΦΙΑ πείθουν τους ψηφοφόρους τους ότι αυτοί αντιστέκονται. Ο Χαρδούβελης βρήκε έναν νόμο έτοιμο και έκανε κάποιες αλλαγές, χωρίς όμως να μπορεί να μειώσει το προσδοκώμενο ποσό, δηλαδή περίπου 2 δισ. ευρώ. Τι να λέμε και ποιον να κοροϊδεύουμε τώρα; Φαιδρή είναι και η τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ που λέει ότι με κάποιον άλλο νόμο θα εισπράξει από τα ακίνητα το 1% του ΑΕΠ, δηλαδή τα ίδια λεφτά. Δεν λέει, όμως, πώς και από ποιους. Το πολιτικό σύστημα, δυστυχώς, ψεύδεται ασυστόλως όλο μαζί και συνεχίζει να μοιράζει επιταγές χωρίς αντίκρισμα. Βρισκόμαστε σε μια μαζική παράνοια, αφού φαίνεται να μη θέλουμε ούτε τις επενδύσεις (Ελληνικό, «Αστέρας»), ούτε καν την τόνωση της κατανάλωσης τις Κυριακές. Σχεδόν σε όλο τον κόσμο τα μαγαζιά ανοίγουν τις Κυριακές και εδώ όποτε άνοιξαν, τα αποτελέσματα ήταν πολύ ενθαρρυντικά, η αγορά κινήθηκε και βγήκε το μεροκάματο για τους ανθρώπους που δούλεψαν. Πού αλλού στη Γη κρίνονται τέτοιου είδους ζητήματα στα δικαστήρια; Ευτυχώς που (ξανα)έρχεται ο Καραμανλής ξεκούραστος να σωθούμε!

Η παλιά ΕΡΤ, εκείνη με τους υπεράριθμους υπαλλήλους και το μεγάλο κόστος λόγω εξωτερικών παραγωγών και ακριβοπληρωμένων φίλων της πολιτικής εξουσίας, μετέδιδε πάντα την ομιλία του εκάστοτε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη και τη συνέντευξη Τύπου που παραχωρούσε στους πολιτικούς συντάκτες. Η ΝΕΡΙΤ, το έκτρωμα που οικοδομεί -παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των ανθρώπων του εργάζονται εκεί- κατ' εικόνα και ομοίωσή του το δεξιό ιερατείο του Μεγάρου Μαξίμου αποφάσισε να μην μεταδώσει την ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Θεσσαλονίκη. Η παλιά ΕΡΤ καθοδηγούμενη κι εκείνη βέβαια από την πολιτική εξουσία είχε ένα πλαίσιο δεοντολογίας, απόροια του δημόσιου χαρακτήρα της και σε σχέση με τη σημερινή ΝΕΡΙΤ ήταν όαση ελευθερίας και δημοκρατίας. Η κίνηση δείχνει πανικό και ανοησία ενώ ο θόρυβος που προκάλεσε αύξησε το πολιτικό κόστος για την παραπαίουσα όπως δείχνουν και ο περιπέτειες στην Βουλή με τον ΕΝΦΙΑ κυβέρνησης. Παρομοίως δείχνει πανικό και η ανακοίνωση εναντίον της εφημερίδας “Ποντίκι” που “τόλμησε” να κάνει πρωτοσέλιδη γελοιογραφία για τον πρωθυπουργό. Το ότι ο πρωθυπουργός έχει καταργήσει την συνέντευξη Τύπου της Θεσσαλονίκης είναι αρνητικό και τον εκθέτει αφού δείχνει απλώς ότι φοβάται να τεθεί απέναντι στις ερωτήσεις των εκπροσώπων του Τύπου σε απευθείας μετάδοση με θεατή τον ελληνικό λαό. Το ότι χρησιμοποιεί έναν δημόσιο θεσμό για να περιορίσει τον βασικό του αντίπαλο στο δικό του επίπεδο είναι ευτελές πέρα από απόδειξη αυταρχισμού. Στον ΣΥΡΙΖΑ ετέθη το δίλημμα να επιλέξει μεταξύ ομιλίας και συνέντευξης θεωρώντας προφανώς ότι θα επιλέξει τον μονόλογο των εξαγγελιών από το βήμα της ΔΕΘ και δεν θα μπει στην βάσανο των ερωτήσεων. Είναι σαφές ότι το περιβάλλον του Μαξίμου είναι σε πανικό. Πάντα όταν βλέπουν τα δύσκολα και φοβούνται ότι ο χρόνος τους σώνεται, “τα περιάλλοντα” πανικοβάλονται. Το ότι μετέρχεται σταλινικών τακτικών -με τις οποίες ένιοι εξ αυτών γαλουχήθηκαν πολιτικά- για να αποτρέψει το προβάδισμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης που διευρύνεται όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις είναι επικίνδυνο: αυταρχικοποιεί περαιτέρω το μνημονιακό καθεστώς, διαστρέφει τους θεσμούς, υποβαθμίζει την λειτουργία της δημοκρατίας, διασπά την επιθυμητή ελάχιστη συναίνεση που θα έπρεπε να υπάρχει μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων. Το να υποβαθμίσει την λειτουργία της Δημοκρατίας μία κυβέρνηση που κυβερνά με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου δεν είναι εύκολο, αλλά να που το κατάφερε. Υ.Γ. Το μνημόνιο κάποτε θα τελειώσει και ο ελληνικός λαός θα βρει τις οικονομικές του ισορροπίες, οι πληγές όμως στο κοινωνικό σώμα και στην δημοκρατία είναι πιο δύσκολο να επουλωθούν. Είναι αστείοι τύποι ορισμένοι που περιφέρουν την ψευδώνυμη κεντροαριστερή τους ταυτότητα ή την δήθεν εναλλακτικότητά τους στα κανάλια προσφέροντας άφεση στις αντιδημοκρατικές μεθοδεύσεις της κυβέρνησης και δίνοντας μάχη για να παρατείνει τον βίο της με την ανάδειξη Προέδρου της Δημοκρατίας. Για να μη αφήσει τίποτε όρθιο από το κεντροαριστερό και εναλλακτικό θεσμικό πλαίσιο το οποίο προσχηματικά επικαλούνται.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης είναι ο άνθρωπος - πολιτικός που αγαπάς να μισείς. Οι εννιά τον βρίζουν και ο ένας συμφωνεί μαζί του. Το παράδοξο είναι ότι ο ίδιος, όσο πιο πολύ τον βρίζουν, τόσο δείχνει να το... διασκεδάζει και να πεισμώνει. Είναι ίσως γιατί διαθέτει αυτό που - καταχρηστικά - λέμε "κοινή λογική", αλλά και μπόλικη παρορμητικότητα. Θα σου πει ότι κάνεις λάθος, θα σου εξηγήσει αναλυτικά γιατί κάνεις λάθος, θα σου το αποδείξει σαν να είσαι παιδί του Δημοτικού, εξοργίζοντάς σε ακόμα περισσότερο και θα γίνει αντιπαθής γιατί απλά... έχει δίκιο, αλλά μηδέν διπλωματία.    Είναι μνημονιακότερος του Μνημονίου και το παραδέχεται, την ώρα που όλοι σχεδόν οι συνάδελφοί του αφορίζουν το Μνημόνιο, λες και δεν προσυπέγραψαν την εφαρμογή του. Από τη στιγμή όμως που κάποιος μπαίνει στο χορό, ακόμα κι από λάθος - πώς να το κάνουμε, πρέπει να χορέψει και να προσπαθήσει να απεμπλακεί μια ώρα αρχύτερα.   Έχει δίκιο ο κ. Γεωργιάδης όταν λέει ότι ο υπουργός Οικονομικών οφείλει να εφαρμόσει έναν νόμο και να μην προσπαθεί να δικαιολογηθεί ότι έτσι βρήκε τα πράγματα από πριν. Τι σημαίνει αυτό δηλαδή; Δεν ήξερε τι αναλάμβανε; Ή αν έβρισκε έναν νόμο που θα ήταν ευχάριστος και λαοφιλής και όλοι τον μακάριζαν, θα γύριζε ποτέ να πει "τις ευχαριστίες σας στους προηγούμενους"; Από την άλλη, ας μην παραγνωρίζουμε ότι πλέον οι υπουργοί είναι "δεμένοι" στο Μνημόνιο και λίγο μπορούν να αποκλίνουν από αυτό. Χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να προσπαθήσουν πραγματικά για να φέρουν βελτιώσεις.   Η αντίδραση Γεωργιάδη στη στάση του Γκίκα Χαρδούβελη δεν νομίζω ότι αποτελεί ευθεία αμφισβήτηση προς τον ΥΠΟΙΚ και κατ' επέκταση στον πρωθυπουργό. Φανερώνει τη γενικότερη κόπωση στην πολιτική υποκρισία που, ενώ δείχνει ότι "παλεύει για έναν λαό που δεν αντέχει άλλες θυσίες", στην πραγματικότητα παλεύει γι' αυτό που πάλευε πάντα: την καρέκλα και τίποτα άλλο 

Έχουμε από τη μία τις πρόσφατες ανακοινώσεις του υπουργού Υγείας Μάκη Βορίδη για μείωση των προληπτικών εξετάσεων στον ΕΟΠΥΥ και τη δήλωση ότι “νοσοκομεία που δεν είναι ανταγωνιστικά θα κλείνουν”.

Τελικά το είδαμε κι αυτό. Μια σημαντική μεταρρύθμιση που έδωσε ανάσα σε χιλιάδες επιχειρήσεις καθώς προσέφερε πρόσθετα έσοδα αλλά και χαρά σε χιλιάδες πολίτες που εξυπηρετήθηκαν τις Κυριακές κατακλύζοντας τα κέντρα των πόλεων, δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Κι αυτό με αιτιολογία  "ηθική"! Να υποθέσουμε λοιπόν πως σύντομα το Συμβούλιο της Επικρατείας θα επιβάλλει μπούργκα, θα προχωρήσει σε εμπορική σαρία και θα τιμωρεί ενδεχομένως και με ραβδισμό όσους τολμάνε να πουλάνε το ο,τιδήποτε εκτός των ημερών που η Εκκλησία επιτρέπει. Αυτή εξάλλου οφείλει να είναι η περήφανη απάντηση της χώρας μας στην οικονομική κρίση: λιγότερη δουλειά, περισσότερη προσευχή και νηστεία.

Όπως είναι γνωστό η  χρηματοδότηση του προγράμματος, εκ μέρους της ΕΕ, στο οποίο έχει υποβληθεί  η ελληνική οικονομία τα τελευταία πέντε χρόνια τελειώνει στο τέλος του 2014. Θα υπάρχει ακόμη, μόνο η συμφωνηθείσα χρηματοδότηση από το ΔΝΤ ύψους 12 δις ευρώ. Τελειώνει και το Μνημόνιο; Τυπικά ναι. Εκτός αν υπάρξει νέα χρηματοδότηση για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού του 2015 (περίπου 12 δις ευρώ) και ως εκ τούτου συμφωνηθεί νέο πρόγραμμα. Σύμφωνα με όλες τις υπάρχουσες πληροφορίες, αλλά και τα πολιτικά συμφραζόμενα , φαίνεται ότι καμία πλευρά δεν επιθυμεί ένα νέο πακέτο χρηματοδότησης με ότι αυτό συνεπάγεται σε οικονομικό πρόγραμμα. Όμως οι εξελίξεις δεν προμηνύονται τόσο απλές.  Συγκεκριμένα : 1. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν επιθυμούν να δώσουν νέο δάνειο στην Ελλάδα. Υπάρχουν εσωτερικές δυσκολίες σε κάθε χώρα δεδομένου ότι οποιαδήποτε χρηματοδότηση πρέπει να εγκριθεί από το αντίστοιχο κοινοβούλιο και ένα ακόμη πακέτο χρηματοδότησης θα έθετε εν αμφιβόλω την αποτελεσματικότητα του μέχρι σήμερα σχεδιασμού κάτι που βεβαίως δεν επιθυμούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και πρωτίστως η γερμανική. 2. Παράλληλα βλέπουν ότι υπάρχει ένα χρηματοδοτικό έλλειμμα περίπου 12,6 δις ευρώ για το 2015 που η κάλυψή του αποτελεί ένα σχετικό πρόβλημα. Η πρόταση της ελληνικής κυβέρνησης (δες στη συνέχεια ) αξιολογείται, αλλά στηρίζεται σε προϋποθέσεις που μπορούν να μεταβληθούν στο προσεχές μέλλον. Επίσης παρότι υπάρχει σε εφαρμογή το πλαίσιο της νέας ευρωπαϊκής διακυβέρνησης εκτιμούν ότι η Ελλάδα αποτελεί ιδιαίτερη περίπτωση και επομένως χρειάζεται τουλάχιστον ένας βαθμός μεγαλύτερης επιτήρησης για την συγκεκριμένη χώρα. 3. Το ΔΝΤ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν μπορεί να συνεχίσει την χρηματοδότηση μιας χώρας της ευρωζώνης χωρίς την ταυτόχρονη παρουσία της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι σκέπτεται να μην προχωρήσει σε χρηματοδότηση των υπολοίπων 12 δις ευρώ που απομένουν και έχουν συμφωνηθεί να χορηγηθούν μέχρι τον Μάρτιο του 2016. Όμως το ΔΝΤ έχει ένα ακόμη πρόβλημα . Ή πρέπει να αποχωρήσει υποστηρίζοντας ότι το χρέος της χώρας είναι βιώσιμο , δεσμεύεται εκ του καταστατικού του, ή αν αποχωρίσει χωρίς αυτή τη διαβεβαίωση , θα πρέπει να απαιτήσει άμεσα τα χρήματα που έχει καταβάλει μέχρι τώρα. Οι ευρωπαίοι βεβαίως δεν επιθυμούν την δεύτερη εξέλιξη διότι κάποιος πρέπει να επιστρέψει ποσόν περίπου 30  δις ευρώ στο ΔΝΤ. Η Ελλάδα σίγουρα δεν μπορεί. Για το λόγο αυτό η ανάγκη να καταστεί το ελληνικό χρέος βιώσιμο αποτελεί τη Λυδία λίθο του ζητήματος. Εδώ όπως είναι γνωστό αρχίζουν άλλου είδους προβλήματα δεδομένου ότι οι ευρωπαίοι αρνούνται να υποστούν απομείωση των χορηγηθέντων δανείων στην Ελλάδα και προσανατολίζονται στην χρονική επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και σε μείωση των επιτοκίων , κάτι που δύσκολα θα καταστήσει το ελληνικό δημόσιο χρέος βιώσιμο. 4. Η ελληνική κυβέρνηση, η οποία δεν επιθυμεί πρωτίστως για πολιτικούς λόγους νέα χρηματοδότηση και νέα συμφωνία,  υποστηρίζει ότι μπορεί να καλύψει οποιοδήποτε χρηματοδοτικό κενό το 2015, ακόμη και αυτό που θα προκύψει εάν φύγει το ΔΝΤ. Το χρηματοδοτικό κενό , αν αποχωρήσει το ΔΝΤ και δεν χορηγήσει τις συμφωνηθείσες δόσεις του 2015 θα ανέλθει σε 12,6δις ευρώ+ 7,2 δις ευρώ = 19,8 δις ευρώ, δεδομένου ότι υπάρχουν για το 2015 τέσσερις δόσεις των 1,8 δις ευρώ η κάθε μία. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η ύπαρξη ή όχι πρόσθετων χρηματοδοτικών αναγκών του ελληνικού κράτους (πέρα από τα αρχικώς υπολογισθέντα 12,6 δις ευρώ)μεσοπρόθεσμα και το ύψος τους, αποτελούν συνάρτηση των αποτελεσμάτων των stress tests στις τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες  που θα διενεργήσει η ΕΚΤ στα τέλη του τρέχοντος έτους, στο πλαίσιο της διαδικασίας τραπεζικής ενοποίησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και του βαθμού προόδου και των εισπράξεων του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.  Επομένως  οι πόροι στους οποίους υπολογίζει η ελληνική κυβέρνηση είναι τα υπόλοιπα του ΤΧΣ (περίπου 11 δις ευρώ, με την προϋπόθεση να μην χρειασθούν νέα κεφάλαια για το τραπεζικό σύστημα ), με την κεντρική διαχείριση αδρανών ρευστών διαθεσίμων φορέων της γενικής κυβέρνησης, των οποίων η διαχείριση ήταν έως τώρα κατακερματισμένη σε αυτούς, θα καλύψει μέρος των χρηματοδοτικών αναγκών από τον Μάιο του 2014 έως τον Μάιο του 2015, της τάξης των €3 δισ.,  με εκδόσεις ομολόγων . Η επιτυχία  έκδοσης  ομολόγων όπως γίνεται κατανοητό  εξαρτάται από πλήθος παραγόντων και έχει μεγάλη αβεβαιότητα. Επίσης θα αυξήσει και το κόστος δανεισμού δεδομένου ότι αυτό θα υπερβαίνει κατά πολύ το αντίστοιχο κόστος με το οποίο δανείζεται από το ESM. 5.  Υπάρχει μια περαιτέρω δυσκολία για την ελληνική κυβέρνηση  : Η ΕΚΤ, έχει ξεκαθαρίσει  ότι δεν θα δέχεται τα ελληνικά ομόλογα ως ενέχυρα για την παροχή ρευστότητας, εάν η Ελλάδα δεν βρίσκεται σε κάποιο πρόγραμμα με αυστηρή επιτήρηση. Γίνεται αντιληπτό το τεράστιο πρόβλημα που προκύπτει για την απρόσκοπτη συνέχιση της χρηματοδότησης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος αν πράγματι συμβεί κάτι τέτοιο. 6. Ένα σενάριο που εξετάζεται και μπορεί να ικανοποιεί όλες τις πλευρές είναι να μετατραπεί το υπόλοιπο του δανείου του ΔΝΤ σε προληπτική γραμμή πίστωσης (Precautionary Credit Line). Έτσι, το Ταμείο δεν θα δώσει άλλα χρήματα παρά μόνο εάν η Ελλάδα αντιμετωπίσει δυσκολίες χρηματοδότησης από την αγορά. Αφού δεν δίνει λεφτά το ΔΝΤ, δεν χρειάζεται να δώσει ούτε η Ευρωζώνη. Δύσκολο σενάριο για να επιβεβαιωθεί .  Η Ελλάδα με τον έμμεσο αυτό  τρόπο θα παραμείνει σε πολύ υψηλότερη επιτήρηση από αυτή των υπολοίπων χωρών,  που δεν θα ονομάζεται Μνημόνιο , αλλά θα απέχει  ελάχιστα από αυτό. 7. Το μόνο σίγουρο, με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, είναι ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να ευρίσκεται υπό το καθεστώς  υψηλής  επιτήρησης για αρκετό χρονικό διάστημα ακόμη. 

Απόρρητο Απόρρητο