–Xαίρετε, προχθές και χθες ήρθαν στη δημοσιότητα οι απολογίες μαρτύρων και εμπλεκομένων στη δραματική υπόθεση της «Βιολάντα». Σε αυτές «ενεπλάκη» το όνομα του υπουργού Ψηφιακής Πολιτικής Παπαστεργίου, γιατί το 2007 συμμετείχε στην έκδοση οικοδομικής άδειας του εργοστασίου της «Βιολάντα» με την ιδιότητα του Ηλεκτρολόγου-Μηχανικού. Αλήθεια, ποιος κανονικός άνθρωπος πιστεύει ότι ο Παπαστεργίου που έγινε υπουργός 16 χρόνια μετά (υπήρξε παλαιότερα και δήμαρχος Τρικάλων) έχει κάποια ευθύνη και σχέση σήμερα με το τι συνέβη το 2007; Ούτε καν τότε όμως δεν είχε καμία ευθύνη, μιας και δεν μετείχε ποτέ στην κατασκευή του έργου. Μου λένε ότι η «βρώμικη δουλειά» κατά του Παπαστεργίου με όλα όσα γράφονται στα social media και αλλού οργανώνεται και υποκινείται και από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία και ασφαλώς έχει ευθύνη για την έκδοση και την άδεια λειτουργίας της εγκατάστασης. Τώρα αυτό πόσο ντροπή είναι μεταξύ άλλων και για τον περιφερειάρχη Κουρέτα;
Αδωνις – τραμπουκισμοί
Χθες είχαμε ένα ακόμη περιστατικό, αλλά αυτή τη φορά πολύ βάναυσο, τραμπουκισμού στο νοσοκομείο της Νίκαιας όπου συνδικαλιστές του ΚΚΕ και της ΑΝΤΑΡΣΥΑ παρεμπόδισαν (sic) τον Γεωργιάδη να κάνει εγκαίνια κάποιου νέου νοσηλευτικού έργου ή ιατρικής μονάδας. Δεν υπάρχει καμία χώρα στον κόσμο που συστηματικά να συμβαίνουν τέτοια περιστατικά, κάθε φορά που ένας υπουργός πηγαίνει στον χώρο δράσης του να τον περιμένουν για να τον υβρίσουν και να τον τραμπουκίσουν μια χούφτα από αριστερούς που δεν συμφωνούν με την εξωτερική πολιτική της χώρας, τους φταίνε οι Εβραίοι, οι Αμερικανοί, οι φρεγάτες και οι Ουκρανοί που δεν κάθισαν να τους κατακτήσουν οι Ρώσοι. Γιατί γι’ αυτά κόπτονται και όχι για τα νοσοκομεία στην πραγματικότητα. Μάτια και αυτιά έχουμε όλοι και τους ακούμε και βλέπουμε τι λένε. Στην προκειμένη περίπτωση οι άνθρωποι αυτοί έχουν λυσσάξει επειδή σχεδόν τρεις φορές τον μήνα εγκαινιάζεται ένα καινούργιο έργο σε κάποιο νοσοκομείο το οποίο προέρχεται είτε από χρήματα του ΕΣΠΑ, είτε από εθνική χρηματοδότηση, είτε από δωρεά ιδιωτών με σκοπό να βελτιωθεί το ΕΣΥ, να βοηθηθεί η κοινωνική περίθαλψη. Δεν θεωρώ ότι το ομολογουμένως εξοργιστικό αυτό θέαμα κάνει κακό ούτε στον Άδωνι ούτε στην κυβέρνηση. Αντιθέτως τους αβαντάρει κανονικά και να το θυμηθείτε ενισχύει τη δημοτικότητα του Γεωργιάδη στα ύψη ενόψει εκλογών. Παραταύτα είναι ντροπή για τη χώρα και αίσχος για το πολιτικό σύστημα να ανέχεται το τραμπουκάρισμα μιας χούφτας ψευτοαριστερών σε έναν εκλεγμένο πολιτικό που ασκεί τα καθήκοντά του. Όποιος και αν ήταν αυτός θα ίσχυε το ίδιο, είναι φασιστικό και είναι η ώρα να τελειώνουμε με αυτές τις τόσο φοβικές συμπεριφορές στους ψευτοτσαμπουκάδες αυτών των τύπων αλλά και των πολιτικών τους πατρώνων. Δεν έχω δει μαγκιές έξω από τα νοσοκομεία του Πούτιν…
Οι Γερουσιαστές και ο Στρατηγός στον Μητσοτάκη
-Πάμε στα δικά μας καθημερινά, ο Κ.Μ γύρισε χθες το βράδυ από την Ινδία, όπου είχε επαφές και με τον Μόντι και με σημαντικούς παίκτες της παγκόσμιας τεχνολογικής κοινότητας, και έχει κανονικό πρόγραμμα μέχρι να πάει στην κηδεία της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, όπου θα εκφωνήσει και επικήδειο. Σήμερα το πρωί λοιπόν μαθαίνω ότι θα περάσει το κατώφλι του Μ.Μ αντιπροσωπεία Γερουσιαστών με επικεφαλής τον Ρεπουμπλικανό από το Κάνσας Τζέρι Μόραν, ενώ επίσης θα έρθει και ο στρατηγός του ΝΑΤΟ και Ανώτατος Συμμαχικός Διοικητής Ευρώπης Αλέξους Γκρίνκιεβιτς. Η συνάντηση είναι προφανώς σοβαρή, αφενός γιατί ο Μόραν είναι σε επιτροπές-κλειδιά της Γερουσίας, αφετέρου ο Γκρίνκιεβιτς είναι από τους πιο υψηλόβαθμους στρατιωτικούς της Συμμαχίας. Τον γερουσιαστή πρέπει να σας πω ότι είχε συναντήσει προ ημερών και ο νέος πρέσβης μας στις ΗΠΑ Αντώνης Αλεξανδρίδης, ο οποίος επέδωσε πρόσφατα τα διαπιστευτήριά του στον Τραμπ.
Στο Πεντάγωνο
-Μιας και μιλάμε για την επίσκεψη των Αμερικανών Γερουσιαστών και του νατοϊκού στρατηγού, πρέπει να σας πω ότι έχουν επίσης προγραμματισμένες επαφές με τον Νίκο Δένδια στο Πεντάγωνο, ενώ σε αυτά τα ραντεβού θα πάει και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, η οποία λένε ότι μετά θα πάρει τον δρόμο για την Ύδρα όπου έφτασε ο Μπραντ Πιτ για γυρίσματα.
Η Κιβωτός και η δικαίωση
-Πρέπει να σας πω ότι η χθεσινή απόφαση του Εφετείου, που αναβάθμισε την ποινή που πρωτόδικα επεβλήθη στον Πατέρα Αντώνιο και τον στέλνει στη φυλακή για 9,5 χρόνια (μετατρέψιμα προς 60.000 ευρώ) συζητήθηκε αρκετά και σε πολιτικούς κύκλους. Όταν είχε ξεκινήσει η έρευνα για τις μέχρι τότε “άγιες” δομές της Κιβωτού, είχε αμφισβητηθεί αρκετά και η κίνησή της τότε υφυπουργoύ Εργασίας και νυν υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου, η οποία τα είχε βάλει με το “βαθύ καθεστώς” των ιδρυμάτων. Πλέον, η Κιβωτός είναι υπό την ομπρέλα της πολιτείας και λειτουργεί με δυσκολία, καθώς ο Πατέρας Αντώνιος είχε αφήσει διάφορα ανοίγματα, ενώ εκκρεμεί και το δικαστήριο για το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης – θυμίζω ότι έχουν ασκηθεί κακουργηματικές διώξεις στον Αντώνιο και την πρεσβυτέρα του. Συνεπώς, αντιλαμβάνομαι ότι στο υπουργείο της Μιχαηλίδου υπάρχει μια αίσθηση δικαίωσης. Ως προς το εκκλησιαστικό σκέλος και με δεδομένο ότι ο Ιερώνυμος ποτέ δεν ήταν ο μεγαλύτερος φαν του, να θεωρείτε δεδομένη την παύση και άρα τη στέρηση μισθού, αλλά για την παραπομπή του στο Πειθαρχικό της Ιεράς Συνόδου πρέπει να φανεί, αν θα αποδεχθεί την απόφαση του Εφετείου ως τελεσίδικη καταδίκη ή θα προσφύγει στον Άρειο Πάγο. Θα πείτε τώρα και τι έγινε, τι έπαθε ο τύπος αυτός, θα πληρώσει εξήντα χιλιάρικα και θα κυκλοφορεί ελεύθερος. Ναι, αλλά δεν θα κυκλοφορεί στην Κιβωτό και φυσικά δεν θα ξεμπλέξει εύκολα από τα ποινικά.
Ο Νίκος, ο Άρης και τα ΚΕΚ
–Όρεξη έχει η πηγή μου στο ΠΑΣΟΚ αυτές τις μέρες. Άκουγε χθες το πρωί τον αρχηγό μας Νίκο στον Real Fm να διερωτάται “ποια πολιτική ευθύνη έχει το ΠΑΣΟΚ” για το τι έκανε η κυρία Τασούλα Χατζηδάκη στον ΟΠΕΚΑ και θυμήθηκε το σκληρό ύφος των βουλευτών του κόμματος για το θέμα των ΚΕΚ και των προγραμμάτων κατάρτισης, με αφορμή την υπόθεση Παναγόπουλου. Μάλιστα, πριν από λίγες μέρες βουλευτές του ΠΑΣΟΚ κατέθεσαν ερώτηση στην Κεραμέως και στον Παπαθανάση για το θέμα όλων αυτών των προγραμμάτων που, ομολογουμένως, δεν είναι ό,τι και πιο διαφανές πέρασε από την “πιάτσα”. “Γιατί δεν ρωτάει ο πρόεδρος έναν κύριο Άρη Καρβούνη που τον έβαλε στην Επιτροπή Ψηφοδελτίων προ ημερών;”, μου είπε. Τον άνθρωπο δεν τον ξέρω, αλλά πράγματι βρήκαν έναν πατρινό Άρη Καρβούνη, ο οποίος πράγματι έχει τα ΚΕΚ Σπουδή.
Λούφα και… διατροφή
–Επίσκεψη στον Αυλώνα πήγε χθες ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, για να επιτηρήσει τη μετάβαση του μηχανισμού στη νέα στρατιωτική θητεία, μετά το πολυνομοσχέδιό του. Τώρα, ότι η νέα θητεία ενσωματώνει εκπαίδευση στις σύγχρονες τεχνολογίες, στα drones και anti-drones, κάπως το είχαμε καταλάβει. Ότι, όμως, το μενού -ήτοι συσσίτιο- στους στρατεύσιμους το έχουν επιμεληθεί διατροφολόγοι γιατί οι φαντάροι «πρέπει να τρώνε καλά», όπως λέει ο υπουργός Άμυνας, δεν το είχα φανταστεί. Ελπίζω μη μας βγουν πολλοί στρόγγυλοι όμως και το ρίξουν αντί για σκοπιά, στο… ozempic.
Βαριά σκιά από την απόφαση
-Συνεχίζονται και εντείνονται οι αμφιβολίες και αβεβαιότητες για τις επιπτώσεις που θα έχει στις τράπεζες η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Στο παρασκήνιο υπάρχει μεγάλος εκνευρισμός, το υπουργείο Οικονομικών είναι έτοιμο μόλις μελετήσει την απόφαση να αναλάβει νομοθετικές πρωτοβουλίες εφόσον κάτι τέτοιο κριθεί αναγκαίο, ενώ η προσωρινή εκτίμηση είναι ότι το κόστος της απόφασης μπορεί να είναι 1 με 1,5 δισ. ευρώ. Στο περιθώριο της απόφασης η συζήτηση στην αγορά είναι αν η συγκεκριμένη απόφαση πυροδοτήσει ένα κύμα αμφισβήτησης στην κοινωνία και καλλιεργήσει λογικές “δεν πληρώνω”, καθώς στις τράπεζες θεωρούν πως το “σύστημα”, δηλαδή κόμματα, media κ.λπ., δεν άσκησε κριτική και αποδέχθηκε την απόφαση χωρίς αντιδράσεις. Επιπλέον, θεωρούν δεδομένο πως θα εκδηλωθούν και άλλες ανάλογες διεκδικήσεις, αρχής γενομένης από τον εξωδικαστικό, ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν πως θα επηρεάσει και τον υπό σύσταση φορέα για τα ακίνητα των ευάλωτων δανειοληπτών.
Προεόρτια
-Αναφέραμε πρόσφατα την ακύρωση της συναλλαγής “Alexandria”, επειδή το τίμημα που είχε συμφωνηθεί με το Apollo δεν κάλυπτε τα αποθεματικά του Ηρακλή για τη χρηματοδότηση της τιτλοποίησης. Προεόρτια αυτών που θα ακολουθήσουν το συγκεκριμένο περιστατικό. Ειδικά τα real estate χαρτοφυλάκια είναι στο σύνολό τους με εσφαλμένες αποτιμήσεις και οι servicers δεν θα μπορέσουν να τα πουλήσουν.
Γιατί η Λεωφόρος Αθηνών έγινε… rollercoaster
-Η εικόνα του ταμπλό τις τελευταίες ημέρες θυμίζει περισσότερο «καρδιογράφημα» παρά ψύχραιμη αγορά, με τις απότομες εναλλαγές προσήμων να δοκιμάζουν τις αντοχές ακόμα και των πιο έμπειρων επενδυτών. Οι απώλειες 2,82% της Παρασκευής (13/2), η εντυπωσιακή άνοδος 3,3% της Τετάρτης (18/2) και η νέα βουτιά 2,22% της Πέμπτης (19/2), συνθέτουν ένα σκηνικό ακραίας μεταβλητότητας που δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε ένα «κοκτέιλ» εγχώριων και διεθνών εξελίξεων. Στην καρδιά αυτής της «νευρικής κρίσης» βρίσκεται η αναδιάταξη των τραπεζικών χαρτοφυλακίων. Οι συστημικές τράπεζες, οι οποίες πρωταγωνίστησαν στην άνοδο του προηγούμενου διαστήματος, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των ρευστοποιήσεων. Τα μεγάλα ξένα funds φαίνεται να προχωρούν σε κατοχύρωση κερδών, εν αναμονή των νέων δεδομένων για τα επιτόκια και την πορεία της κερδοφορίας των τραπεζών μέσα στο 2026. Η αγορά «χωνεύει» τη μετάβαση από το περιβάλλον των υψηλών επιτοκίων σε μία νέα κανονικότητα και αυτό προκαλεί βίαιες αναπροσαρμογές στις αποτιμήσεις. Παράλληλα, τα ηχηρά deals που ανακοινώθηκαν πρόσφατα έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα επαναξιολόγησης. Πολλοί θεσμικοί επενδυτές αναπροσαρμόζουν τις θέσεις τους, δημιουργώντας ισχυρές εισροές και εκροές που επηρεάζουν άμεσα τον Γενικό Δείκτη. Κομβικός θεωρείται και ο διεθνής παράγοντας, ειδικά μετά τη νέα κλιμάκωση της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η αβεβαιότητα στις ευρωαγορές και η νευρικότητα στη Wall Street για τον πληθωρισμό μεταφέρονται αυτόματα στη ρηχή ελληνική αγορά. Η τρέχουσα μεταβλητότητα είναι το τίμημα της ανόδου σε πολυετή ρεκόρ. Η Λεωφόρος Αθηνών βρίσκεται στο μεταίχμιο της μετάβασης από αναπτυσσόμενη, σε ανεπτυγμένη αγορά αναμένοντας σε πολλές περιπτώσεις ισχυρά οικονομικά αποτελέσματα των εισηγμένων για τη χρήση για να βρει ένα πιο σταθερό «πάτημα».
Η ΔΕΗ και η Μελόνι
-Δεν κάνει πίσω η Μελόνι όπως γράφαμε τις προάλλες για το ενεργειακό χαράτσι στην Ιταλία, προκαλώντας αναστάτωση στα ευρωπαϊκά utilities, καθώς υπάρχουν σενάρια ότι ίσως υπάρξουν μιμητές και σε άλλες χώρες, κάτι που πάντως δεν φαίνεται πιθανό σήμερα. Με στόχο, λοιπόν, να χρηματοδοτήσει μέτρα στήριξης απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, η ιταλική κυβέρνηση προχωρά σε αύξηση του περιφερειακού εταιρικού φόρου (IRAP) για τις επιχειρήσεις του ενεργειακού κλάδου. Παράλληλα, και αυτό έχει προκαλέσει ανησυχία στον κλάδο παρότι παραμένει αβέβαιο εάν θα λάβει τελικά την έγκριση των ευρωπαϊκών αρχών, προωθεί με σχέδιο νόμου την απάλειψη του κόστους άνθρακα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Εάν εφαρμοστεί θα προκαλέσει πιθανή συμπίεση των χονδρεμπορικών τιμών, μείωση της κερδοφορίας των ενεργειακών εταιρειών και επιβράδυνση των επενδύσεων σε ΑΠΕ. Πάντως, τα όσα συμβαίνουν στην Ιταλία δύσκολα θα βρουν εφαρμογή αλλού και ιδιαίτερα στην Ελλάδα αφού όπως εξηγεί η Alpha Finance – ΑΧΙΑ και ο αναλυτής Κωνσταντίνος Ζούζουλας, η υιοθέτηση παρόμοιου μηχανισμού στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα απίθανη, καθώς θα έθετε σε κίνδυνο τη στρατηγική επιτάχυνσης επενδύσεων στις ΑΠΕ και θα ερχόταν σε αντίθεση με τη λειτουργία του ευρωπαϊκού Target Model. Πάντως η μετοχή της ΔΕΗ παρέμεινε υπό πίεση με κλείσιμο χθες στα 18,26% (-3,74%), ενώ η Alpha Finance – ΑΧΙΑ διατηρεί τιμή-στόχο στα €25,40.
Η Pratt & Whitney παραμένει πρόβλημα
-Συνεχίζονται τα μεγάλα προβλήματα που προκάλεσε στον κλάδο των αερομεταφορών η Pratt & Whitney, ένας από τους μεγαλύτερους και ιστορικότερους κατασκευαστές κινητήρων αεροσκαφών στον κόσμο, επηρεάζοντας άμεσα την παραγωγή των αεροσκαφών της οικογένειας A320neo, του πιο δημοφιλούς εμπορικού μοντέλου της Airbus. Οι καθυστερήσεις και η αβεβαιότητα στην παράδοση κινητήρων έχουν επηρεάσει άμεσα την Airbus με αποτέλεσμα η τελευταία να χαμηλώνει διαρκώς τους παραγωγικούς στόχους για το A320neo και να εκφράζει δημόσια ανησυχίες για τη δέσμευση της Pratt & Whitney στην τήρηση των συμβολαίων προμήθειας. Αυτό οδηγεί σε μείωση των στόχων παραγωγής και παραδόσεων, παρά την υψηλή ζήτηση. Η Airbus αναμένει τώρα ότι η μηνιαία παραγωγή A320neo θα φτάσει σε 70–75 αεροσκάφη έως τα τέλη του 2027, αντί για υψηλότερα επίπεδα που ήλπιζε νωρίτερα. Ως αποτέλεσμα, επηρεάζεται η παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού αεροσκαφών και κινητήρων και ο κλάδος των αερομεταφορών διεθνώς. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται και στις μετοχές των αεροπορικών εταιρειών που δεν μπορούν να κεφαλαιοποιήσουν τη σταθερά υψηλή άνοδο της αεροπορικής κίνησης και του τουρισμού, ανατρέποντας σε πλείστες περιπτώσεις και τον σχεδιασμό τους για επέκταση δραστηριοτήτων. Στο κλίμα αυτό η μετοχή της Aegean, παρά τη σημαντική αύξηση της επιβατικής κίνησης και τα θετικά αποτελέσματα που αναμένει η αγορά ότι θα ανακοινώσει μέσα στον Μάρτιο για το σύνολο του 2025, δέχθηκε χθες σημαντικές πιέσεις και η μετοχή υποχώρησε κατά 3,62%, ενώ από τα υψηλά των 15,26 ευρώ στις αρχές του μήνα βρίσκεται τώρα 9,30% χαμηλότερα.
Η νέα μόδα στην Ελλάδα με τα Data Centers
-Μετά τα ξενοδοχεία, τα logistic parks και τα συγκροτήματα πολυτελών κατοικιών, τον τελευταίο καιρό αυξάνονται και πληθύνονται οι αιτήσεις για ανάπτυξη data centers, σε ολόκληρη την Ελλάδα. Δεν είναι μόνον ο όμιλος Καράτζη, η Dromeus Capital και η Ten Brinke, είναι τουλάχιστον άλλοι 10 επενδυτές που έχουν καταθέσει ή προετοιμάζουν αιτήσεις αδειοδότησης για τη δημιουργία Data Centers, σε όλη την ελληνική επικράτεια. Στη μεγάλη εικόνα σίγουρα ξεχωρίζει το φιλόδοξο σχέδιο για το γιγαντιαίο data center της ΔΕΗ, στη Δυτική Μακεδονία, που σίγουρα ανοίγει έναν νέο δρόμο ανάπτυξης για τη χώρα. Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί από αυτούς που σήμερα τρέχουν να αδειοδοτηθούν, αντιμετωπίζουν το Data Center όπως ακριβώς μια επένδυση Real Estate ή έστω Logistics Park. Έχουν τη γη, θα χτίσουν το κτίριο, θα νοικιάσουν τον χώρο. Τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Ακόμη κι ένα κέντρο Logistics, για να λειτουργήσει αποδοτικά, χρειάζεται δρόμους υψηλής ικανότητας, σιδηροδρομικές ή λιμενικές συνδέσεις, επαρκή ηλεκτροδότηση και ικανοποιητικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Αν δεν υπάρχουν αυτές οι υποδομές, το logistics park γίνεται μια απλή αποθήκη, σε απομακρυσμένο χωράφι. Για ένα data center, οι απαιτήσεις είναι διαφορετικές. Η γη και το κτήριο αντιπροσωπεύουν ίσως το 15-20% της συνολικής επένδυσης και της πολυπλοκότητας. Το υπόλοιπο 80% είναι αόρατο σε όποιον σκέφτεται με λογική real estate. Πρώτα απ’ όλα, για να υπάρξει ένα data center, πρέπει να έχει βρει ήδη τον μεγάλο πελάτη, τον φορέα που θα διαχειρίζεται τα δεδομένα. Επιπλέον, data center χωρίς πρόσβαση σε καλώδια υψηλής χωρητικότητας ή σε κόμβους διεθνούς ανταλλαγής δεδομένων (Internet Exchange Points) είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ένα τοπικό «server room». Κατόπιν, χρειάζεται Ενέργεια. Ένα μεσαίου μεγέθους data center καταναλώνει όσο μια μικρή πόλη. Οι μεγάλοι διεθνείς operators απαιτούν πλέον τεκμηριωμένη πρόσβαση σε ανανεώσιμες πηγές και σε σταθερή ροή. Το PUE (Power Usage Effectiveness), η ενεργειακή απόδοση της εγκατάστασης, είναι μετρήσιμος δείκτης που κρίνει την επενδυτική αξία του έργου. Χωρίς αυτή την τεκμηρίωση, κανένας σοβαρός hyperscaler δεν θα υπογράψει συμφωνία χρήσης (collocation). Τέλος, χρειάζεται ψύξη. Σε μια χώρα με το ελληνικό κλίμα, η διαχείριση θερμότητας είναι ένα από τα μεγαλύτερα λειτουργικά κόστη ενός data center. Είναι μια μηχανολογική πρόκληση που απαιτεί σχεδιασμό από την πρώτη στιγμή, όχι εκ των υστέρων. Με λίγα λόγια, στα Data Centers, σε αντίθεση με το Real Estate, η αδειοδότηση δεν είναι το τέλος του δρόμου, αλλά η αρχή του πραγματικού προβλήματος.
Ο φόβος ΔΕΝ φυλάει τα έρημα – Oι Greeks επενδύουν δισ. στα LNG Carriers
-Στην παροχή, το ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο κόστιζε περίπου ένα ευρώ. Το αμερικανικό μπορεί να φτάνει και τα $15. Η διαφορά είναι μεγάλη και δεν χρειάζονται πολλές αναλύσεις για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει αυτό για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η Ευρώπη έχει διακηρύξει ότι θέλει την πλήρη απεξάρτηση από τις ρωσικές πηγές ενέργειας. “Όμως οι αγορές λειτουργούν με βάση το κόστος και την προσφορά”, μου έλεγαν έμπειρα στελέχη της ναυτιλιακής αγοράς σε μία συνάντηση χαλαρή που είχα μαζί τους: “Αν λήξει ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ρωσική ενέργεια επανέλθει με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ποια θα είναι η στάση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων όταν οι πολίτες θα στενάζουν κάτω από το βάρος του υψηλού ενεργειακού κόστους”. Όπως σχολίαζαν “πολλοί Έλληνες εφοπλιστές έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια σε πανάκριβα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG Carriers), με κόστος ναυπήγησης που ξεπερνά τα 250 εκατομμύρια δολάρια το καθένα. Η στρατηγική τους βασίζεται στην εκτίμηση ότι η ευρωπαϊκή στροφή προς εισαγωγές LNG κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Κατάρ θα διατηρήσει ισχυρή τη ζήτηση για αυτά τα εξειδικευμένα πλοία. Κινούνται με βάση τα σημερινά δεδομένα”. Αν όμως η Ρωσία επανέλθει δυναμικά στο ενεργειακό παιχνίδι, το τοπίο μπορεί να αλλάξει. Οι επενδύσεις αυτές έγιναν με συγκεκριμένες παραδοχές για τη διάρκεια της κρίσης και τη δομή της αγοράς. Σε ένα διαφορετικό περιβάλλον τιμών και πολιτικών αποφάσεων, οι ισορροπίες δεν είναι δεδομένες. Το μόνο σχεδόν βέβαιο είναι ότι, ανεξάρτητα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ο τελικός λογαριασμός ενέργειας για τον Ευρωπαίο καταναλωτή δύσκολα θα επιστρέψει στα επίπεδα του παρελθόντος. Και αυτό είναι μια πραγματικότητα που ούτε οι κυβερνήσεις ούτε οι αγορές μπορούν εύκολα να αγνοήσουν.
Στον Πειραιά φοβούνται το «ατύχημα»
-Στο μεταξύ, η Μόσχα ανεβάζει το θερμόμετρο στη θάλασσα και οι Έλληνες εφοπλιστές χαμηλώνουν τους τόνους, αλλά όχι την ανησυχία τους. Οι Ρώσοι άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο ναυτικής απάντησης αν οι ευρωπαϊκές αρχές συνεχίσουν τις κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Και αυτό, στα γραφεία της Ακτής Μιαούλη, δεν ακούστηκε ως ρητορική υπερβολή. Οι τελευταίες κινήσεις Παρισιού και Λονδίνου με δεσμεύσεις πλοίων που συνδέονται με το ρωσικό αργό, αλλά και η αυστηροποίηση των ελέγχων για τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο», έχουν ήδη ανεβάσει τα ασφάλιστρα και τα ρίσκα. Η προσωρινή κατάσχεση και τελικά απελευθέρωση του δεξαμενόπλοιου Grinch από τη Γαλλία ήταν αρκετή για να σημάνει συναγερμό στους brokers και στα P&I Clubs. Στον Πειραιά δεν φοβούνται μόνο τα πρόστιμα. Φοβούνται το «ατύχημα». Ένα θερμό επεισόδιο σε διεθνή ύδατα, μια επιθεώρηση που θα ξεφύγει, μια συνοδεία πολεμικού πλοίου που θα σταλεί ως μήνυμα ισχύος. Σε μια αγορά όπου οι Έλληνες πλοιοκτήτες μεταφέρουν σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου αργού πετρελαίου, η γεωπολιτική κλιμάκωση δεν είναι θεωρία, είναι κόστος, ασφάλιση, ρίσκο πληρώματος. Η απειλή περί «σπασίματος αποκλεισμού» από τη ρωσική πλευρά δεν διαβάζεται μόνο ως πολιτικό μήνυμα. Διαβάζεται ως προειδοποίηση για μια νέα εποχή ναυτικής έντασης, όπου το πετρέλαιο γίνεται και πάλι εργαλείο ισχύος. Και όσο οι Βρυξέλλες σφίγγουν τις κυρώσεις, τόσο οι εφοπλιστές αναρωτιούνται για το ποιος θα πληρώσει το τίμημα αν το παιχνίδι βγει εκτός ελέγχου.
Ο Οικονόμου, το ρωσικό πετρέλαιο και τα τουρκικά διαλυτήρια
-Ολοκληρώνω το σημερινό ενεργειακό παζλ με τον Γιώργο Οικονόμου. Το ελληνικών συμφερόντων suezmax δεξαμενόπλοιο Vilamoura, της εταιρείας TMS Tankers, στο οποίο είχε γίνει σαμποτάζ στη Μεσόγειο τον περασμένο Ιούνιο, πουλήθηκε σε διαλυτήρια της Τουρκίας για παλιοσίδερα-scrap. Το πλοίο είχε πληγεί 12 ώρες μετά τον απόπλου του από το λιμάνι της Ζουετίνας στη Λιβύη, μεταφέροντας 1 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου. Ρυμουλκήθηκε στην Ελλάδα αλλά στην πορεία αποδείχθηκε ότι οι επισκευές θα κόστιζαν περισσότερο από τα έσοδα της διάλυσης, μαζί με οποιαδήποτε αποζημίωση ασφάλισης. Στο παρασκήνιο, οι υποψίες στράφηκαν προς την Ουκρανία, η οποία τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχει πλήξει ανοιχτά ή κρυφά σειρά δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Το Vilamoura, αν και επισκέφτηκε ρωσικά λιμάνια, δεν υπέστη κυρώσεις από τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή την ΕΕ, καθώς είτε μετέφερε βαρέλια από το Καζακστάν είτε δεν παραβίαζε το πλαφόν τιμής της G7 για το ρωσικό πετρέλαιο. Παρά τις επιθέσεις, η TMS Tankers είχε χαρακτηρίσει τότε κάθε σύνδεση του πλοίου με κυρώσεις εντελώς ψευδή και παραπλανητική.
Το ιταλικό σχέδιο για το ελαιόλαδο και η ελληνική γραφειοκρατία
–Η Ελλάδα παράγει περί το 70% έως 75% του ευρωπαϊκού extra παρθένου ελαιόλαδου. Το καλύτερο προϊόν της αγοράς. Δεν έχει όμως τη διαπραγματευτική ισχύ, την κλαδική οργάνωση ούτε -κυρίως- την εθνική στρατηγική για να μετατρέψει αυτή την πρώτη ύλη σε εθνικό προϊόν. Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία ξεκίνησε ήδη την υλοποίηση του δικού της Εθνικού Σχεδίου Ελαιολάδου 2026-2031 που δεν είναι τίποτ’ άλλο από μια σαφή επιθετική βιομηχανική στρατηγική. Η ιταλική κυβέρνηση έθεσε ως στόχο να αυξηθεί η εγχώρια παραγωγή κατά +25% μέσα στα επόμενα 7 χρόνια. Αυτό θα γίνει με επέκταση καλλιεργειών σε 700.000 στρέμματα, που αντιστοιχεί στο 6% των συνολικών γεωργικών εκτάσεων της χώρας. Η Ιταλία θέλει να σταματήσει να εισάγει ελληνικό λάδι και να το επανεξάγει ως «ιταλικό», χτίζοντας τη δική της αυτάρκεια στον πιο κερδοφόρο αγροδιατροφικό κλάδο παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, ενώ η Ρώμη σχεδιάζει με προοπτική το 2031, η Αθήνα ταλαιπωρεί τους ελαιοπαραγωγούς με γραφειοκρατικές διαδικασίες που υπονομεύουν κάθε ανταγωνιστική δυνατότητα. Το περιβόητο Ελαιοκομικό Μητρώο απαιτεί από τον παραγωγό να υποβάλει όχι ένα ούτε δύο, αλλά 32 διαφορετικά έγγραφα και πιστοποιητικά, με στοιχεία που το ίδιο το κράτος ήδη διαθέτει μέσω άλλων φορέων. Το ψηφιακό Δελτίο Αποστολής που είναι ένα λογικό εργαλείο φορολογικής παρακολούθησης, αποκαλύπτει ότι το Κράτος αντιμετωπίζει τον ελαιοπαραγωγό ως δυνητικό φοροφυγά, όχι ως επιχειρηματία που χρειάζεται στήριξη για να εξάγει επώνυμα προϊόντα. Ενώ ο Έλληνας παραγωγός πνίγεται σε χαρτιά και διαδικασίες, ο Ιταλός έμπορος αγοράζει την παραγωγή του σε χαμηλές τιμές και την επανατοποθετεί στα ράφια των σούπερ μάρκετ της Βόρειας Ευρώπης με τριπλάσιο περιθώριο κέρδους και ιταλική ετικέτα. Το 2031 δεν θα υπάρχει ούτε αυτός ο αγοραστής του ελληνικού ελαιόλαδου…
H Αμυντική Τεχνολογία στο Πολεμικό Μουσείο
-Την επόμενη Παρασκευή ξεκινά στο Πολεμικό Μουσείο και θα ολοκληρωθεί την Κυριακή το European Defense Tech Hackathon. Οι πρώτες πληροφορίες αναφέρουν ότι θα συμμετάσχουν 200 εκπρόσωποι αμυντικών φορέων από 10 χώρες. Η Ουκρανία στέλνει 26 στελέχη, ενώ έχουν δηλώσει συμμετοχή εκπρόσωποι από το Ισραήλ, τη Γαλλία, τη Γερμανία, ακόμα και από την Τουρκία. Το Defense Tech Hackathon δεν προσφέρεται για πάνελ και φωτογραφίες. Οι εργασίες του αφορούν κώδικα, prototypes και demo που θα αναφέρονται αποκλειστικά στις πραγματικές ανάγκες του Ελληνικού Στρατού. Στην Αθήνα, για 3 μέρες, θα κυκλοφορούν prime contractors, operators, founders της αμυντικής βιομηχανίας και λίγοι «αθόρυβοι» χρηματοδότες, με το βλέμμα σε πιλοτικά έργα και νέες συνεργασίες.
H FED, τα Repos και το νέο καθεστώς ρευστότητας
-Λέγαμε χθες για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να επεκτείνει το Εurosystem Repo Facility (EuRep), δηλαδή το σύστημα παροχής ρευστότητας σε ευρώ προς τις (εθνικές) κεντρικές τράπεζες, από το τρίτο τρίμηνο του 2026. Την ίδια μέρα, έγινε γνωστό ότι η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα FED αποφάσισε να διοχετεύσει $18,5 δισ. στο αμερικανικό τραπεζικό σύστημα μέσω overnight repos. Η κίνηση αυτή μολονότι δεν αποτελεί εξαίρεση, παρουσιάζει ανάγλυφα την… «τρέλα» που επικρατεί στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Από τη μια πλευρά, το υπουργείο Οικονομικών εκδίδει τεράστια ποσά νέου χρέους, απορροφώντας τραπεζικά αποθεματικά. Από τις 4 Φεβρουαρίου 2026, το συνολικό ακαθάριστο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ανέρχεται σε $38,56 τρισ. ($30,96 τρισ. είναι χρέος προς το επενδυτικό κοινό και $7,61 τρισ. ενδοκυβερνητικό χρέος). Το χρέος έχει αυξηθεί κατά $2,35 τρισ. σε έναν χρόνο, με ρυθμό $6,43 δισ. την ημέρα. Από την άλλη πλευρά η FED προσπαθούσε απεγνωσμένα να συρρικνώσει συστηματικά τον ισολογισμό της. Δημιουργούσε έτσι σημαντική πίεση στις αγορές βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης. Αν πάμε μερικούς μήνες πίσω, στις 31 Οκτωβρίου 2025, η FED πλήρωσε σε overnight repos $29,4 δισ. Ήταν η μεγαλύτερη διοχέτευση ρευστότητας μιας ημέρας, από την εποχή της μεγάλης κρίσης των dot-com. Ήταν όμως αναγκαία, αφού τα αποθεματικά των τραπεζών είχαν μειωθεί στα 2,8 τρισ. δολάρια, τo χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 4 ετών. Στη συνέχεια, την 1η Δεκεμβρίου 2025, η FED ανακοίνωσε ότι τερματίζει επισήμως το Quantitative Tightening και διοχέτευσε πάλι στη διατραπεζική αγορά $13,5 δισ. Αυτή ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη διοχέτευση ρευστότητας από την εποχή του CoViD. Επιπλέον, τον Δεκέμβριο 2025, η FOMC κατάργησε το συνολικό ημερήσιο όριο των 500 δισ. δολαρίων στις πράξεις Standing Repo, μετατρέποντάς τες σε πλήρως «ανοιχτές», δηλαδή χωρίς ανώτατο όριο. Αυτό σημαίνει ότι η Fed έχει αλλάξει ρητά τον τρόπο παρεμβάσεών της. Το σύστημα των overnight repos, από σύστημα «έκτακτης ανάγκης», μετατράπηκε σε εργαλείο ρουτίνας διαχείρισης ρευστότητας. Οι κεντρικοί τραπεζίτες σε Ευρώπη και Αμερική διοχετεύουν πάλι ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, γιατί κάτι φοβούνται…
Tα κρυπτονομίσματα ανακαλύπτουν τη δύσκολη πλευρά της ζωής
-Τέσσερις συνεχόμενες εβδομάδες εκροών. Σωρευτικές απώλειες 3,74 δισ. δολαρίων σε έναν μήνα και συνολικά 8,5 δισ. δολάρια που έχουν φύγει από τα αμερικανικά Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (spot Bitcoin ETF) μόνο από τον Οκτώβριο του 2025. Οι ψηφιακοί χρυσοθήρες του εύκολου πλούτου ανακαλύπτουν πως κάθε επένδυση εμπεριέχει τον κίνδυνο απόσυρσης της ρευστότητας. Το πρόβλημα στην αγορά κρυπτονομισμάτων δεν είναι τόσο το μέγεθος των εκροών, αλλά η σταθερότητα των εκροών. Σε 11 από τις τελευταίες 16 εβδομάδες, οι επενδυτές που επέλεξαν να βγουν από crypto funds είναι πολύ περισσότεροι από τους αγοραστές. Καταγράφεται συστηματική αποχώρηση, κατά τη διάρκεια της οποίας ουδείς είναι σε θέση να προβλέψει. Το Bitcoin, ως φυσικός ηγέτης της αγοράς, χάνει τα περισσότερα, έχασε -133 εκατ. δολάρια την περασμένη εβδομάδα. Το Ethereum ακολουθεί με -85 εκατ. δολάρια. Όλα αυτά συμβαίνουν λίγους μόλις μήνες μετά την ιστορική έγκριση των spot Bitcoin ETF στις ΗΠΑ, από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς που είχε χαιρετιστεί ως σταθμός για τη θεσμική αποδοχή του κλάδου. Η αλήθεια είναι ότι οι θεσμικοί επενδυτές που μπήκαν νωρίς στο πάρτι, με χαμηλές τιμές εισόδου, εξαργύρωσαν τα βραχυπρόθεσμα κέρδη τους. Ρυθμιστικές αβεβαιότητες, γεωπολιτικές εντάσεις και κόστος ευκαιρίας υπέρ των παραδοσιακών αγορών δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η ανάκαμψη της αγοράς κρυπτονομισμάτων θα απαιτήσει σαφή αλλαγή καταλύτη, που αυτή τη φορά δεν μπορεί να είναι μία ακόμη ενθουσιώδης δήλωση του PotUS.