Η Γαλλίδα ηθοποιός διαμόρφωσε ένα στιλ που εξέφραζε χαλαρότητα, φυσικότητα και ρήξη με τις ενδυματολογικές συμβάσεις της μεταπολεμικής Ευρώπης. Το αποτύπωμά της στη μόδα της δεκαετίας του 1960 παραμένει σημείο αναφοράς μέχρι σήμερα.
Πολύ πριν ο όρος «γαλλικό στυλ» κατακλύσει ψηφιακούς οδηγούς αγορών και ψηφιακές πλατφόρμες αισθητικής έμπνευσης, η ηθοποιός Μπριζίτ Μπαρντό είχε ήδη διαμορφώσει το πρότυπο μιας εικόνας που έμοιαζε φρέσκια, απελευθερωμένη και βαθιά ανατρεπτική.
Τα ξανθά, ατημέλητα μαλλιά της, τα μπικίνι, τα εφαρμοστά παντελόνια κάπρι και το αισθησιακό αλλά ταυτόχρονα χαλαρό της ντύσιμο, εξέφραζαν μια νέα στάση ζωής: μακριά από τις αυστηρές γραμμές και τη στιλιζαρισμένη θηλυκότητα του παρελθόντος, προς μια εικόνα που έμοιαζε αυθόρμητη, σχεδόν τυχαία, χωρίς ωστόσο να είναι αποτέλεσμα σύμπτωσης. Ενσάρκωνε ένα νέο είδος γυναίκας, όπως η ίδια έχει δηλώσει σε ντοκιμαντέρ για τη ζωή της.
Αντίθετα με τις συμβάσεις της εποχής
Η αισθητική της Μπαρντό συνέπεσε, ίσως καθόλου τυχαία, με την πολιτισμική απελευθέρωση και τη σεξουαλική χειραφέτηση των γυναικών της δεκαετίας του 1960. Ο κόσμος της μόδας αγκάλιασε γρήγορα το στιλ της, μαγεμένος και από την άνθηση του κινηματογράφου, που την μετέτρεψε σε διεθνές είδωλο. Ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και καθ’ όλη τη δεκαετία του 1960, ο διεθνής Τύπος κατέγραφε συστηματικά τη μετατροπή της Μπριζίτ Μπαρντό ως σημείο αναφοράς για το γυναικείο στιλ. Εφημερίδες και περιοδικά της εποχής σημείωναν ότι «οι γυναίκες αντιγράφουν τα ρούχα και τα χτενίσματά της», παρουσιάζοντάς την ως φαινόμενο μίμησης και όχι απλώς ως κινηματογραφική σταρ.
Την ίδια περίοδο, η εικόνα της μέσα από ταινίες όπως La Femme et le pantin (1959), σε σκηνοθεσία Ζυλιέν Ντιβιβιέ, συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας κινηματογραφικής θηλυκότητας που ξεπερνούσε το πλαίσιο της οθόνης και περνούσε στη δημόσια εικόνα της. Στήλες μόδας σχολίαζαν τις εμφανίσεις της σταρ στο Σεν-Τροπέ και τη χαλαρή της στάση που απομακρυνόταν από την επίσημη κομψότητα της εποχής. Παράλληλα, δημοσιεύματα την ενέτασσαν στο σύμπαν της υψηλής ραπτικής, αναφέροντας ρητά ότι εμφανιζόταν ντυμένη από μεγάλους οίκους, όπως Balmain, στοιχείο που ενίσχυε τη διττή εικόνα της: ανεπιτήδευτη, αλλά απολύτως εμβληματική.
Η εικόνα της Γαλλίδας με τη φυσική κομψότητα μετατράπηκε σε πρότυπο αισθητικής για γυναίκες σε όλο τον κόσμο. Το έντονο βλέμμα με eyeliner στα μάτια, τα φορέματα με ακάλυπτους ώμους (που καθιερώθηκαν ως «ντεκολτέ Μπαρντό»), τα αέρινα, κοντά φορέματα και τα ψηλά, ατημέλητα χτενίσματα, επανεμφανίστηκαν δεκαετίες αργότερα σε σύγχρονες μούσες της μόδας όπως, μεταξύ άλλων, στις Σιένα Μίλερ, Αλέξα Τσανγκ, Κάρα Ντελεβίν και Κέιτ Μος. Σε όλες τις περιπτώσεις, η αναφορά στη Μπαρντό λειτουργεί περισσότερο ως σύμβολο παρά ως πιστή αναπαραγωγή. Ωστόσο, η συνολική της κληρονομιά αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη από το προσωπικό της στιλ.
Αν και αναγνωρίζεται ως πολιτισμικό είδωλο με ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του κινηματογράφου και της μόδας, η Μπαρντό υπήρξε ταυτόχρονα μια βαθιά αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, τόσο για τις πολιτικές της θέσεις που έγειραν ξεκάθαρα προς τα δεξιά, όσο και για την υποκίνηση φυλετικού μίσους (για τις οποίες καταδικάστηκε πέντε φορές), αλλά και για τη δημόσια επικριτική της απέναντι στο κίνημα #MeToo, επιλέγοντας να αφιερώσει τη φιλανθρωπική της δράση αποκλειστικά υπέρ της προστασίας των ζώων.
Η αντίφαση γίνεται ακόμη πιο έντονη αν αναλογιστεί κανείς ότι, παρά τις συντηρητικές της απόψεις, η Μπαρντό καθιερώθηκε ως σύμβολο αισθησιασμού. Ο ρόλος της στην ταινία «Και ο Θεός… έπλασε τη γυναίκα» την ανέδειξε ως ενσάρκωση μιας προκλητικής, σεξουαλικά ελεύθερης γυναίκας, ενώ και το προσωπικό της στιλ, εκτός πλατό, την καθιέρωσε ως το απόλυτο «σεξουαλικό γατάκι» της Γαλλίας, ένας όρος που επινοήθηκε ειδικά για εκείνη. Η αισθησιακή αυτή εικόνα πήρε τις αποστάσεις της από το αυστηρό, ηθικοπλαστικό πρότυπο της συντηρητικής αισθητικής, προτείνοντας μια υπερθηλυκή εκδοχή που σήμερα βρίσκει αντίστοιχα παραδείγματα σε σύγχρονες διασημότητες όπως η Σίντνεϊ Σουίνι. Πρόκειται για μια ομορφιά έντονα κωδικοποιημένη, που συνδυάζει την πρόκληση με μια υπόγεια ιδεολογική φόρτιση.
Πέρα από την εικόνα της ως σύμβολο απελευθερωμένης θηλυκότητας, υπάρχει και μια πλήρως τεκμηριωμένη, σκοτεινή πτυχή της προσωπικής της ζωής, καταγεγραμμένη από την ίδια. Στην αυτοβιογραφία της Initiales B.B., η Μπριζίτ Μπαρντό δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν επιθυμούσε να αποκτήσει παιδί, καθώς περιγράφει την εγκυμοσύνη ως εμπειρία που αλλοίωνε το σώμα της και την ταυτότητα με την οποία είχε ταυτιστεί. Αν στις μέρες μας το βλέμμα επιστρέφει ξανά στην Μπαρντό, αυτό οφείλεται πρωτίστως στο αισθητικό αποτύπωμα που άφησε πίσω της. Το στιλ που διαμόρφωσε υπήρξε προϊόν μιας συγκεκριμένης ιστορικής στιγμής και λειτούργησε ως όχημα ελευθερίας και άρνησης των αυστηρών κωδικών του παρελθόντος.
Καθώς η μόδα απομακρύνεται από την υπερβολικά κατασκευασμένη εικόνα και επαναφέρει την προσωπική έκφραση στο επίκεντρο, το στιλ της Μπαρντό επιστρέφει ως σημείο αναφοράς. Οι σιλουέτες και η χαλαρή στάση που καθιέρωσε συνεχίζουν να λειτουργούν ως οπτικό λεξιλόγιο, αποδεικνύοντας ότι ορισμένες εικόνες δεν ανήκουν στο παρελθόν, αλλά επανεμφανίζονται κάθε φορά που η μόδα αναζητά απλότητα και ουσία. ζωντάνια.
Εξωτερική φωτογραφία: Στιγμιότυπο από την ταινία La Femme et le pantin (1959), γαλλοϊταλική παραγωγή, με την Μπριζίτ Μπαρντό, σε σκηνοθεσία Ζυλιέν Ντιβιβιέ. Φωτογραφία: Roger Corbeau. AFP Forum