Με αφορμή τον πρόσφατο θρίαμβο στο Άμστερνταμ, ξεδιπλώνουμε την πορεία του Line προς την κορυφή της Ευρώπης.
Η σαρωτική επιτυχία της ελληνικής σκηνής στο πρώτο “Europe’s 50 Best Bars” Ranking δεν ήταν ένα εφήμερο πυροτέχνημα, αλλά το απόσταγμα μιας ολόκληρης δεκαετίας πάθους και εξέλιξης. Στην κορυφή αυτής της τροχιάς, το Line ανακηρύχθηκε κορυφαίο μπαρ της ηπείρου για το 2026, με το The Bar in Front of the Bar να ακολουθεί στη δεύτερη θέση και συνολικά έξι ελληνικές συμμετοχές να φιγουράρουν στην Elite της πρώτης 50άδας. Για όσους παρακολουθούμε αυτή τη διαδρομή για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η ιστορική αυτή επισφράγιση έμοιαζε με απόλυτη δικαίωση μιας γενιάς ανθρώπων που πήραν από το χέρι ένα είδος διασκέδασης που κουβαλούσε, μέχρι πρότινος, τον σταυρό μιας άδικης μεταχείρισης και περιθωριοποίησης, μετατρέποντάς το σε ένα πολυπολιτισμικό κοινωνικό γίγνεσθαι.
Πώς εισπράττει ο απλός καταναλωτής αυτή την επιτυχία;
Μπαίνοντας για πρώτη φορά στο Line, σε μια πρώην γκαλερί τέχνης στα Κάτω Πετράλωνα, αντικρίζει κάτι το εξωπραγματικό ή παράδοξο; Κάτι που να του ψιθυρίζει «μπήκες στο καλύτερο μπαρ της Ευρώπης»; Ή αλήθεια είναι ότι στη διασκέδαση δεν υπάρχουν αντικειμενικά μέτρα σύγκρισης ούτε καλύτερα μπαρ στον κόσμο. Το συναίσθημα είναι βίωμα υποκειμενικό. Το Line κατέκτησε την κορυφή επειδή τόλμησε να επαναπροσδιορίσει τους κανόνες, χτίζοντας τη φήμη του γύρω από μια ολόκληρη φιλοσοφία πρωτοποριακών συντελεστών. Έδωσε έμφαση σε όρους έξω από την κουλτούρα αλλοτινών εποχών, βάζοντας την ερμηνεία της κυκλικής οικονομίας και των ζυμώσεων σε πρώτο πλάνο. Ενσωματώνοντας τεχνικές ζύμωσης στα μενού ποτών και φαγητού, η ομάδα παράγει τις δικές της zero-waste μπύρες, ψωμιά, αλλά και τα δικά της κρασιά φρούτων με την επωνυμία Why-ins, που αναπτύχθηκαν σε συνεργασία με τον οινοποιό Θάνο Γεωργιλά.
Βρεθήκαμε με τους ανθρώπους πίσω από το τιμόνι του Line, τον Βασίλη Κυρίτση, τον Νίκο Μπάκουλη και τον Δημήτρη Νταφόπουλο για μια σύντομη αλλά ουσιαστική κουβέντα. Ο σκοπός ήταν ένας: να μας απαντήσουν, με τα δικά τους χείλη, πώς η τεχνοτροπία, το sustainability και η κουλτούρα του ευ πίνειν μετατρέπονται σε ένα μοναδικό βίωμα και γιατί το Line κάθισε φέτος στον θρόνο της Ευρώπης. Η συνάντησή μας έλαβε χώρα στο ίδιο το Line, λίγες ημέρες μετά τη βραδιά της απονομής στο Άμστερνταμ. Το πρώτο και πρωταρχικό ερώτημα της κουβέντας μας ήταν απλό, αλλά ουσιαστικό:
–Γιατί το Line, το 2026, βραβεύτηκε ως το καλύτερο μπαρ στην Ευρώπη για όλα όσα το όνομά του κουβαλάει μαζί του;
Βασίλης Κυρίτσης: Δεν υπάρχει συγκεκριμένη απάντηση. Ξέρεις, πάντα έχεις ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεσαι πολλά χρόνια, καλή ώρα με τον Νίκο. Φαντάζομαι ότι από κάποιο σημείο και μετά, για να συνεργάζεσαι τόσα χρόνια, έχεις αρχίσει και δίνεις υπόσταση σε κοινές ιδέες και βαδίζεις σε κοινά μονοπάτια που ταιριάζουν σε όλους. Κάποιο από αυτά τα μονοπάτια είναι αυτό που θεωρείς ότι θα δώσει το κάτι παραπάνω, το κάτι διαφορετικό στην βιομηχανία. Για μένα αυτό είναι το βασικό. Από εκεί και πέρα, αν είσαι τυχερός και έχεις τους κατάλληλους συνεργάτες και συνεταίρους, τότε όλα βαδίζουν σε έναν ευνοϊκό δρόμο.
Νίκος Μπάκουλης: Εμείς με τον Βασίλη δουλεύουμε μαζί από το 2013, αλλά και σαν μονάδες, αν το δεις λίγο πιο πριν, πάντα προσπαθούσαμε να κάνουμε πράγματα καινοτόμα. Παλαιότερα, όλοι οι bartenders ψάχνανε την καινοτομία. Οπότε, πατώντας πάνω σε αυτό, θα σου πω ότι κάνοντας το Clumsies, λέγαμε τι είναι αυτή η φάση που θα έρθει στα μπαρ και προσπαθούσαμε να σκεφτούμε το μέλλον και όχι το παρόν, φτιάχνοντας κάτι. Με την ίδια λογική είπαμε, από τη στιγμή που έχουν γίνει λίγο-πολύ όλα στα μπαρ, όλοι πλέον δουλεύουν με ένα συγκεκριμένο πρότυπο. Πατήσαμε κι εμείς πάνω στο Clumsies και κάναμε αρκετά πράγματα που τα είχαμε δει σε δύο μαγαζιά στο εξωτερικό. Τώρα τα μπαρ στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, λίγο-πολύ δουλεύουν με αυτόν τον τρόπο. Έχουν, δηλαδή, έναν χώρο παρασκευής. Κάποιοι το λένε εργαστήριο, αλλά δεν είναι εργαστήριο· είναι μια μοντέρνα κουζίνα του μπαρ με δύο-τρία κομμάτια εξοπλισμού που βοηθάνε να ενσωματώνουν τη γεύση καλύτερα. Υπήρχε μια βασική λογική πίσω από το πώς δομούμε τα ποτά, η οποία πατούσε πάνω σε γαστρονομικές και ζαχαροπλαστικές τεχνικές, μεταφρασμένες σε υγρή μορφή για να τις σερβίρουμε. Την περίοδο του Covid, όταν ήταν και η πρώτη φορά που εμείς βρήκαμε πραγματικά χρόνο να κάτσουμε και να σκεφτούμε και να ξανασκεφτούμε, η σκέψη μας οδηγούσε πάντα σε ένα σχετικό πρόβλημα. Δηλαδή, έβλεπες ότι στην Ελλάδα το προσωπικό που φεύγει αποτελεί πρόβλημα. Έτσι, όλη η φιλοσοφία του Line άρχισε να χτίζεται μέσα στην καραντίνα, πατώντας πάνω στη βιωσιμότητα. Για εμάς βιωσιμότητα είναι πρώτα οι άνθρωποι και μετά τα υλικά. Εκεί είπαμε ότι το επόμενο πράγμα στη δουλειά μας που θα έρθει είναι να είσαι τόσο εξειδικευμένος και φτιάξαμε έτσι τα δικά μας fruit wines. Αυτή ήταν η κεντρική ιδέα, αλλά η βασική επιδίωξη ήταν πώς θα κάνουμε τη δουλειά μας να πάει πέντε-έξι χρόνια μετά. Δηλαδή, αυτό που θα παρουσιάζαμε τότε, να μοιάζει ότι έρχεται από το μέλλον.
Δημήτρης Νταφόπουλος: Το “γιατί” θεωρώ ότι κρύβεται στο ότι υπάρχει μια δίψα από τα μπαρ τα οποία βρίσκονται εκτός των μεγάλων μητροπόλεων της σκηνής, να αποδείξουν ότι είναι up to standards. Και κάπου εκεί πέφτουμε και εμείς, νομίζω. Όλη αυτή η προσπάθεια γίνεται και για αυτόν τον λόγο. Αν το δούμε, για παράδειγμα, από οικονομικής απόψεως, ένα μπαρ που βγαίνει πρώτο στην Ισπανία ή στο Χονγκ Κονγκ, έχει από την επόμενη μέρα ουρές γύρω από το τετράγωνο. Δουλεύουν με κρατήσεις, με συγκεκριμένο seating, μπορούν να κάνουν αύξηση τιμών, να προσαρμόσουν το οικονομικό τους μοντέλο και να επωφεληθούν άμεσα. Εμείς δεν μπορούμε να επωφεληθούμε έτσι. Τι θα κάνουμε, θα διώξουμε τους Έλληνες; Εκεί δουλεύουν με συγκεκριμένους καθημένους. Μπαίνεις μέσα, έχεις slots, θα πιείς 3-4 ποτά σε 1,5 με 2 ώρες και μετά έρχεται ο επόμενος. Σε διώχνουν στα δύο ποτά. Είναι λίγο σαν μουσεία αυτά τα μπαρ που παίρνουν τέτοιες διακρίσεις. Σε χώρες όπως η δική μας, στην Ιταλία, ή στην Κεντρική Ευρώπη που προσπαθούν για αυτή τη διάκριση, δεν νομίζω ότι μπορούν να λειτουργήσουν με αυτόν τον τρόπο. Και δεν είναι μόνο θέμα λειτουργίας, είναι και θέμα τουριστικής δύναμης. Εντάξει, έχουμε τουρισμό, αλλά δεν είμαστε ούτε Παρίσι, ούτε Βαρκελώνη, ούτε Λονδίνο, ούτε Χονγκ Κονγκ. Αυτό είναι πάντα εποχιακό. Δεν μπορούμε να το εξαργυρώσουμε έτσι, αλλά το κάνουμε τόσο πολύ για να αποδείξουμε την αξία μας.
–Οπότε αυτή η δίψα η δική σας έφτασε στο πλήρωμα του χρόνου, το 2026, να επιβραβευθεί με την πρώτη θέση στην Ευρώπη.
Δημήτρης Νταφόπουλος: Ναι. Και αυτό μου αποδεικνύει ότι ο διαγωνισμός, που πάντα στο μυαλό μου ήταν μια επιχείρηση η οποία πρέπει να στηριχθεί από τις μεγάλες αγορές για να στηριχθεί και η ίδια, έκανε μια ανατροπή. Είναι η πρώτη φορά που βλέπω το νούμερο ένα να μην πηγαίνει σε μεγάλη αγορά. Η Ελλάδα είναι πάρα πολύ μικρή αγορά σε σχέση με τις άλλες, οπότε η φετινή πρωτιά αποτελεί εξαίρεση. Η αλήθεια είναι ότι εγώ προσωπικά δεν έχω ποτέ προσδοκίες. Το λέω πολύ ειλικρινά, γιατί αν δεις πώς διαμορφώνεται η λίστα, έχει τρομερές αυξομειώσεις, αν δεις πώς εξελίσσονται μεγάλα μπαρ και brand names σε μεγάλες χώρες, τη μια χρονιά είναι στο 10 και την άλλη στο 90.
Νίκος Μπάκουλης: Το Line έγινε νούμερο 1 στην Ευρώπη το 2026 γιατί κάποιοι άνθρωποι πριν από πέντε χρόνια οραματίστηκαν κάτι καινοτόμο. Το οραματίστηκαν πρώτοι, οπότε επιβραβεύονται μετά από πέντε χρόνια για αυτό ακριβώς. Αυτό το καινοτόμο στοιχείο ξαφνικά απλώθηκε σε μεγαλύτερη έκταση στην Ευρώπη. Τώρα, το βλέπουμε στα μπαρ στην Ελλάδα, που έχουν πάρει έμπνευση από εμάς και από κάποια άλλα μαγαζιά και κάνουν αντίστοιχα πράγματα. Όταν κάποιος έρχεται, με την καλή έννοια της λέξης, εμπνέεται ή αντιγράφει και κάνει κάτι τέτοιο, τότε καταλαβαίνεις ότι η επιτυχία υπάρχει επειδή εμείς πιστέψαμε από τότε σε αυτό που σήμερα συμβαίνει γύρω μας. Το “γιατί” έχει να κάνει με το τι πιστεύεις εσύ ότι θέλεις να κάνεις, με βάση το πόσο μελλοντικά βλέπεις ότι αυτό θα έχει επίδραση.
Βασίλης Κυρίτσης: Επιβράβευση είναι πολλά πράγματα. Για παράδειγμα, όταν ο Άλεξ Κράτενα με τη Μόνικα Μπεργκ, που είναι δύο τεράστια ονόματα της δουλειάς μας, μπήκαν εδώ για πρώτη φορά και τους εξηγήσαμε τη βασική λογική, είπαν σχεδόν ακαριαία: «Ρε φίλε, όλοι στον πλανήτη γνωρίζουν ποιος το έκανε πρώτος αυτό. Θα το δούμε να συμβαίνει παντού τα επόμενα χρόνια». Αυτοί οι άνθρωποι δεν είχαν κανέναν λόγο να το πουν. Έχουμε μια φιλία, αλλά αυτό που είδαν, τους έκανε να ξέρουν ότι όταν αυτό το πράγμα μεγαλώσει όλοι θα θυμούνται την αρχή του. Είναι όπως το ελληνικό κρασί, που έχει φτάσει εκεί που έχει φτάσει γιατί έγινε πλέον καλό σε σχέση με το πώς ήταν πριν από είκοσι χρόνια· τώρα το μαθαίνει περισσότερος κόσμος και παίρνει το hype που του αξίζει.
–Εγώ αύριο το πρωί φέρνω εδώ έναν φίλο μου που δεν έχει ιδέα από τη σκηνή. Μου λέει πάμε στην Αθήνα να πιούμε ένα ποτό και του απαντώ, θα σε πάω στο καλύτερο μπαρ στην Ευρώπη. Πείτε μου πώς θα εισπράξει αυτός ο άνθρωπος αυτό που εσείς οραματιστήκατε και αυτό που οι ξένοι είδαν και είπαν «αυτό το κάνατε εσείς πρώτοι»;
Νίκος Μπάκουλης: Αυτό δεν είναι momentum, με την έννοια ότι παίξαμε καλά σε ένα παιχνίδι και κερδίσαμε. Εδώ μιλάμε για μια δουλειά που γίνεται πολλά χρόνια και προσπαθούμε να την κρατήσουμε όσο πιο σταθερή γίνεται. Η απάντηση για το γιατί σου αρέσει ένα μπαρ ή ένα εστιατόριο, κρύβεται στο ότι δεν χρειάζεται να σκέφτεσαι ως πελάτης, ούτε να ξέρεις τη θεωρία πίσω από το τι κάνουμε. Αν το ποτό που πίνεις ή το φαγητό που τρως σου κάνει click, αν έχεις ένα ωραίο feeling από τον χώρο, και το service είναι όπως πρέπει να είναι, νομίζω ότι αυτό είναι το point. Αν αυτός ο άνθρωπος ξανάρθει και ξανάρθει, αυτό είναι το νόημα. Αυτό που θα εισπράξει είναι αν αυτά που τρώει, πίνει και βλέπει γύρω του, του ταιριάζουν. Από εκεί και πέρα, η επιτυχία έρχεται από τους repeaters και από τους ανθρώπους που δεν καταλαβαίνουν απαραίτητα τη χημεία πίσω από την μπάρα, αλλά καταλαβαίνουν σίγουρα ότι αυτό που απολαμβάνουν τους αρέσει.
Βασίλης Κυρίτσης: Συχνά μας ρωτούσαν: Πείτε μας τι πρέπει να κάνουμε για να γίνουμε ένα “50 Best Bar”; Και απαντώ: Δεν ξέρουμε ούτε εμείς. Μάλλον θα πρέπει να ρωτήσεις τον φίλο σου. Η απάντηση βρίσκεται εκεί. Φεύγεις από το μπαρ με την παρέα σου και συζητάτε: Ήταν τελικά το καλύτερο μπαρ της Ευρώπης ή όχι; Ανάλογα με την απάντηση που θα πάρετε, εκεί κρίνεται η επιτυχία.
Δημήτρης Νταφόπουλος: Στα δικά μου αυτιά, αυτή η ερώτηση ακούγεται σαν να ψάχνουμε τα unique points. Είναι το κτίριο, νομίζω, και τα ποτά. Μπαίνεις εδώ μέσα και έχει μια ιδιαιτερότητα ο χώρος. Όταν πρωτοάνοιξε, σου φαινόταν ότι ήσουν στην Αθήνα; Έχει μια μοναδικότητα που σε βγάζει από το προφανές. Αλλά το τι εισπράττει αυτός που θα φύγει, καταλήγει στο ίδιο: άμα του αρέσει αυτό που βιώνει, ξανάρχεται.
–Ποια είναι, λοιπόν, η επόμενη μέρα μετά από μια τέτοια κορυφαία διάκριση;
Νίκος Μπάκουλης: Προσπαθείς να ξανακάνεις τα κουτάκια tick. Να δεις πού θέλεις βελτίωση. Όλο αυτό σίγουρα σε κάνει καλύτερο. Όταν έχεις βραβευτεί ως το καλύτερο μπαρ στην Ευρώπη για το 2026, ψάχνεις να βρεις πώς θα τελειοποιήσεις και τις τελευταίες λεπτομέρειες. Χωρίς να αλλάξει η ουσία, το ίδιο πράγμα είμαστε, αλλά πλέον εστιάζεις στη λεπτομέρεια της λεπτομέρειας.
Δημήτρης Νταφόπουλος: Το βραβείο τώρα ξεκινάει, δεν τελειώνει. Τώρα έχουμε τα μάτια στραμμένα πάνω μας, κάτι που το βλέπουμε ήδη στα social media και στους ανθρώπους που μας προσεγγίζουν. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εμπνεύσεις, να μείνεις σωστός στις αξίες σου, να συνεχίσεις να κάνεις αυτό που έκανες με τον ίδιο τρόπο και ακόμα καλύτερα. Αυτή είναι η επόμενη μέρα για μένα στο Line. Να αποδεικνύουμε συνέχεια γιατί ήρθε αυτή η διάκριση.
Βασίλης Κυρίτσης: Θα συμφωνήσω με τα παιδιά. Ένα σημαντικό κομμάτι είναι να αντιληφθεί ο κάθε άνθρωπος που δουλεύει μαζί μας την ευθύνη που φέρνει πλέον αυτό το μαγαζί. Όχι μόνο επειδή κέρδισε το βραβείο, αλλά επειδή πρέπει να βλέπουμε καθαρά πού βρισκόμαστε. Όταν είσαι κομμάτι του καλύτερου μπαρ, υπάρχουν φορές που η ρουτίνα της καθημερινότητας σε κάνει να γκρινιάζεις, να λες δεν μου αρέσει αυτό, αδικούμαι εκεί, κλπ. Πρέπει, όμως, να κάνεις ένα βήμα πίσω και να βλέπεις τη μεγάλη εικόνα. Το έχω δει να συμβαίνει πολλές φορές στο προσωπικό· να θολώνει κάποιος, να φεύγει για κάτι καλύτερο και εν τέλει να καταλήγει σε κάτι πολύ χειρότερο, επιστρέφοντας για να σου πει ότι έκανε λάθος. Η δική μας οδηγία, λοιπόν, για την επόμενη μέρα είναι να θυμίζουμε συνεχώς στην ομάδα μας τα υψηλά standards με τα οποία λειτουργούμε και την πραγματική αξία του χώρου στον οποίο βρίσκονται.
*Line Athens, Αγαθοδαίμονος 37, Αθήνα
@line.athens/Instagram