Η πρώτη σειρά των επιδείξεων μόδας είναι ένας μικρόκοσμος εξουσίας, δημοσιότητας και εμπορικών συμφερόντων.
Στην πρόσφατη επίδειξη του Gucci, η Bianca Jagger, ο Jannik Sinner, η Donatella Versace και η Cardi B βρέθηκαν στον ίδιο χώρο. Στον Dior, η Jennifer Lawrence, η Jisoo, η Rosalía και η Anya Taylor-Joy συγκέντρωσαν τα βλέμματα. Στη Chanel, η Dua Lipa, ο Pedro Pascal και η Ayo Edebiri αποτέλεσαν από μόνοι τους είδηση. Δεν είναι πλέον ασυνήθιστο μια επίδειξη να συζητιέται περισσότερο για όσους την παρακολούθησαν παρά για όσα παρουσιάστηκαν στην πασαρέλα. Η πρώτη σειρά, γνωστή διεθνώς ως front row, έχει εξελιχθεί σε παράλληλο θέαμα, με δική της σκηνοθεσία, πρωταγωνιστές και οικονομική σημασία. Κι όμως, η αρχική της λειτουργία ήταν πολύ πιο πρακτική.
Από τους αγοραστές στους αστέρες
Στις πρώτες επιδείξεις υψηλής ραπτικής στο Παρίσι, οι σχεδιαστές παρουσίαζαν τις δημιουργίες τους σε πελάτισσες, υποψήφιους αγοραστές και εκπροσώπους του τύπου. Η θέση κοντά στα μοντέλα επέτρεπε να εξετάσουν καλύτερα το ύφασμα, την κατασκευή και την κίνηση του ρούχου. Καθώς οι εβδομάδες μόδας εξελίχθηκαν σε διεθνή γεγονότα, η πρώτη σειρά απέκτησε διαφορετική βαρύτητα. Στη δεκαετία του 1990, την εποχή των μεγάλων επιδείξεων του Gianni Versace και της κυριαρχίας των super models, η μόδα έγινε μαζικό θέαμα. Οι φωτογραφίες των προσκεκλημένων άρχισαν να αποκτούν σχεδόν την ίδια δημοσιογραφική αξία με εκείνες της συλλογής.
Για χρόνια, η Anna Wintour, η Suzy Menkes, οι διευθυντές περιοδικών και οι ισχυροί αγοραστές αποτελούσαν τα πρόσωπα που κάθε σχεδιαστής ήθελε στις καλύτερες θέσεις. Η παρουσία τους μπορούσε να επηρεάσει την κάλυψη μιας συλλογής, τις παραγγελίες των καταστημάτων και, τελικά, την εμπορική της πορεία. Σήμερα εξακολουθούν να έχουν σημασία. Απλώς δεν είναι πλέον οι μόνοι που τη διαθέτουν.
Ποιος μοιράζει τις θέσεις;
Η επιλογή των καλεσμένων είναι μια περίπλοκη διαδικασία που συντονίζεται από τις ομάδες δημοσίων σχέσεων, επικοινωνίας και εμπορικής ανάπτυξης του οίκου, συχνά σε συνεργασία με εξωτερικά γραφεία. Οι αγοραστές, οι δημοσιογράφοι, οι σημαντικοί πελάτες, οι πρεσβευτές του οίκου, οι ηθοποιοί, οι μουσικοί και οι δημιουργοί περιεχομένου διεκδικούν έναν περιορισμένο αριθμό θέσεων. Ακόμη και η σειρά με την οποία κάθονται μπορεί να έχει σημασία. Η θέση δίπλα σε έναν διάσημο ηθοποιό ή απέναντι από τις κάμερες δεν είναι πάντοτε τυχαία. Η απάντηση δεν βρίσκεται πια αποκλειστικά στα περιοδικά. Ένας δημιουργός περιεχομένου με αφοσιωμένο κοινό μπορεί να εξασφαλίσει σε μια επίδειξη εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγες ώρες.
Η αλλαγή φαίνεται καθαρά στα πρόσωπα της πρώτης σειράς. Εκεί όπου κάποτε κυριαρχούσαν οι διευθυντές των περιοδικών και οι σταρ του Χόλιγουντ, σήμερα συναντά κανείς τραγουδιστές της κορεατικής ποπ, ηθοποιούς από την Ταϊλάνδη, αθλητές και διαδικτυακές προσωπικότητες με τεράστια απήχηση. Η Jisoo, ο Jannik Sinner ή ένας δημοφιλής ηθοποιός ασιατικής τηλεοπτικής σειράς δεν προσφέρουν μόνο δημοσιότητα. Μπορούν να συνδέσουν έναν οίκο με κοινά και αγορές που παλαιότερα ήταν πολύ δυσκολότερο να προσεγγίσει. Ο κατάλληλος πρεσβευτής μπορεί να ανοίξει μια ολόκληρη αγορά σχεδόν από τη μια μέρα στην άλλη. Γι’ αυτό και μια θέση στην πρώτη σειρά είναι πολύτιμη και για τις δύο πλευρές. Ο οίκος αποκτά προβολή και ο προσκεκλημένος επιβεβαιώνει τη δική του πολιτιστική επιρροή. Είναι μια σχέση αμοιβαίου οφέλους, όχι απλώς μια κοινωνική πρόσκληση.
Όταν το κοινό γίνεται το θέαμα
Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο αυτής της εξέλιξης είναι ότι ο θεατής έχει μετατραπεί σε μέρος της ίδιας της παράστασης. Στην επίδειξη της Chanel, ένα σύντομο βίντεο με διάσημους καλεσμένους να τραγουδούν μαζί με τη Nicole Kidman ξεπέρασε τα έξι εκατομμύρια προβολές στο TikTok, περισσότερες από εκείνες που συγκέντρωσε η επίσημη μετάδοση της πασαρέλας στο YouTube, σύμφωνα με τα στοιχεία του σχετικού ρεπορτάζ.
Για έναν νέο σχεδιαστή, η παρουσία ενός μόνο παγκόσμιου αστέρα μπορεί να αλλάξει την αναγνωρισιμότητα της εταιρείας. Η εμφάνιση της έφερε το όνομα του οίκου μπροστά σε ένα κοινό πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που παρακολουθεί συστηματικά τη μόδα. Δεν συμφωνούν, ωστόσο, όλοι με αυτή την ιεράρχηση. Ο Alexander McQueen είχε σχολιάσει με τον δικό του τρόπο τη ματαιοδοξία του χώρου στην επίδειξη Voss του 2001: το κοινό βρέθηκε μπροστά σε καθρέφτες και αναγκάστηκε, πριν εμφανιστούν τα μοντέλα, να παρατηρεί τον εαυτό του.
Πιο πρόσφατα, ο σχεδιαστής Brandon Maxwell έχει επιλέξει σε ορισμένες επιδείξεις να παραχωρήσει τις καλύτερες θέσεις στις οικογένειες των ανθρώπων που κατασκεύασαν τα ρούχα του. Μια διακριτική υπενθύμιση ότι πίσω από τη δημοσιότητα εξακολουθεί να υπάρχει μια συλλογική δημιουργική εργασία. Η πρώτη σειρά παραμένει τιμητική επειδή σηματοδοτεί εγγύτητα στο κέντρο των αποφάσεων της μόδας. Μόνο που το κέντρο αυτό μετακινείται συνεχώς. Άλλοτε βρισκόταν στα γραφεία των περιοδικών και των μεγάλων καταστημάτων. Σήμερα μοιράζεται ανάμεσα στις διεθνείς αγορές, στις διασημότητες και στις οθόνες των κινητών. Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν οι διάσημοι καλεσμένοι έχουν θέση στις επιδείξεις. Πάντα είχαν. Είναι αν, μέσα σε όλη αυτή τη σκηνοθετημένη προσοχή, απομένει αρκετός χώρος για να συζητηθούν τα ίδια τα ρούχα.
Εξωτερική φωτογραφία: @ Getty Images / Ideal Images