Τα πιο ακριβά ξενοδοχεία του πλανήτη δεν πουλάνε πλέον απλώς δωμάτια. Επιλέγουν πελάτες. Και η κράτηση μοιάζει όλο και περισσότερο με αίτηση.
Ο Jason Squatriglia αφιερώνει σήμερα σημαντικό μέρος του χρόνου του όχι σε κρατήσεις, αλλά σε βιογραφικά. Ο ιδρυτής του “Your Favorite Travel Agent”, ενός boutique πρακτορείου υπερπολυτελούς ταξιδιωτικής εμπειρίας, συντάσσει αυτό που στον κλάδο ονομάζεται «pitch bio»: ένα ταξιδιωτικό βιογραφικό για τον πελάτη του, με το οποίο τον «προτείνει» στη διεύθυνση ενός ξενοδοχείου.
Γιατί η διεύθυνση δεν τους κάνει όλους δεκτούς. Η οικονομική δυνατότητα, λέει ο ίδιος, έχει γίνει ένα εργαλείο που δεν αρκεί πλέον. Έτσι μοιάζει σήμερα ο κόσμος της υπερπολυτέλειας. Στη βιομηχανία ταξιδιών αποκαλείται «People Like Us» ή PLU, ένας όρος που αντικατέστησε σιωπηλά τον παλιό VIP και περιγράφει μια νοοτροπία που μετατρέπει τα πέντε αστέρια σε private club. Η κράτηση δεν είναι συναλλαγή, είναι αίτηση.
Το ερωτηματολόγιο
Στα πιο αποκλειστικά θέρετρα της Νότιας Γαλλίας και σταδιακά και σε δημοφιλείς ελληνικούς προορισμούς, οι υποψήφιοι επισκέπτες καλούνται να συμπληρώσουν ένα VVIP Guest Questionnaire. Το έγγραφο ξεκινά από τα ακίνητα: πόσα έχετε, σε ποιες περιοχές, ποια zip codes; Συνεχίζει με φιλανθρωπία, και συγκεκριμένα ρωτάει, αν έχετε δωρίσει άνω των 50.000 δολαρίων τα τελευταία πέντε χρόνια και καταλήγει στα social media, όπου γίνεται αυτό που οι διευθυντές ξενοδοχείων αποκαλούν «vibe check». Σύμβουλοι ταξιδιών σε ΗΠΑ και Ευρώπη σημειώνουν ότι ένας πελάτης μπορεί να χάσει μια κράτηση επειδή το Instagram του δεν συνάδει με το brand image του ξενοδοχείου. Ή επειδή έχει «αμφιλεγόμενο ψηφιακό αποτύπωμα».
Υπάρχουν ακόμη και advisors που κάνουν την κράτηση στο όνομα του συντρόφου, αν ο ίδιος ο πελάτης κριθεί «λιγότερο επιθυμητός» αφήνοντάς τον να μπει ως συνοδός. Με τιμές από 2.500 έως 8.000 δολάρια τη βραδιά, ο αριθμός στην κάρτα δεν αρκεί πια.
Η Ελλάδα και το «ποιον ξέρεις»
Στην Ελλάδα το φαινόμενο έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες. Η Ileana von Hirsch, ιδρύτρια του “Five Star Greece”, δεν έχει δημόσια ιστοσελίδα με διαθέσιμες βίλες. Κατάγεται από παλιά εφοπλιστική οικογένεια και λειτουργεί αποκλειστικά μέσω προσωπικής συνομιλίας: αξιολογεί τον υποψήφιο επισκέπτη, επιλέγει χειροκίνητα τις βίλες που ταιριάζουν στο προφίλ του και στέλνει password-protected links. Οι ιδιοκτήτες, πολλοί από τον κοντινό κύκλο της, δεν θέλουν να βλέπουν κάθε μήνα διαφορετικούς νοικιαστές. Θέλουν κάποιον που θα σεβαστεί την «ψυχή» του σπιτιού.
Στην Αντίπαρο καταγράφηκε χαρακτηριστική περίπτωση: βίλα γεμάτη τέχνη, η ιδιοκτήτρια συλλέκτρια. Η κράτηση εγκρίθηκε τελικά σε Ελβετό επιχειρηματία γιατί μοιραζόταν το ίδιο πάθος για την τέχνη. Το ακίνητο, όπως το περιγράφει η ίδια είναι «ένας φάρος πολιτισμού». Και δεν το αφήνει σε οποιονδήποτε. Στη Μύκονο το μοντέλο έχει ψηφιακοποιηθεί. Το Scorpios, που πλέον ανήκει στο οικοσύστημα του Soho House, εισήγαγε το «Scorpios ID», σύστημα ταυτοποίησης που λειτουργεί ουσιαστικά ως membership. Για κρατήσεις και είσοδο σε συγκεκριμένους χώρους, απαιτείται εγγραφή και αποδοχή όρων. Ο στόχος είναι να κρατηθεί ένα κοινό «creatives from around the world». Τα κριτήρια δεν τα γράφει κανείς. Όλοι τα καταλαβαίνουν.
Τιμές στο check-in
Ακόμα πιο ριζοσπαστική τάση είναι αυτή των «conditional bookings». Κλείνεις δωμάτιο σε ξενοδοχείο της Νότιας Γαλλίας, πάντα πλήρες, πάντα ζητούμενο, χωρίς να γνωρίζεις τι θα πληρώσεις. Η τιμή καθορίζεται κατά την άφιξη, κάπου μεταξύ 3.000 και 8.000 δολαρίων. Το αποδέχεσαι εκ των προτέρων. Το σκεπτικό είναι απλό: αν υπολογίζεις, δεν ανήκεις. Ο επισκέπτης αποδεικνύει έτσι ότι η επιθυμία να είναι εκεί ξεπερνά κάθε πρακτική σκέψη. Η υποταγή στην τιμή είναι μέρος της τελετουργίας.
Η νομική γκρίζα ζώνη
Το ελληνικό δίκαιο και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, επιτρέπει την άρνηση εισόδου για λόγους συμπεριφοράς. Όχι για λόγους καταγωγής, εθνικότητας ή θρησκείας. Όταν τα κριτήρια «επιθυμητότητας» λειτουργούν ως έμμεση ταξική ή εθνοτική επιλογή, η ισορροπία γίνεται εύθραυστη. Οι νομικοί μιλούν για «έμμεση διάκριση» και τα ξενοδοχεία, ως χώροι δημόσιας φιλοξενίας, έχουν λιγότερη ευελιξία από ό,τι ένας αμιγώς ιδιωτικός σύλλογος. Στον κόσμο όμως της υπερπολυτέλειας του 2026, κανείς δεν αναφέρει εθνικότητα. Όλοι ρωτάνε για τα zip codes.
Eισαγωγική φωτογραφία: Soneva Fushi Maldives, www.comsoneva.com