Τι είναι το Casa Wabi στο Μεξικό και γιατί η ελίτ της παγκόσμιας αρχιτεκτονικής επιλέγει να σχεδιάζει για αυτό.
Πρώτη είδηση στα ψηφιακά περιοδικά ντιζάιν είναι το νέο pavilion που σχεδίασε το αρχιτεκτονικό γραφείο OMA για το Casa Wabi στο Μεξικό. Δεν πρόκειται, όμως, για ένα περίπτερο αφιερωμένο στην τέχνη, αλλά για έναν χώρο προορισμένο για καλλιέργεια μανιταριών. Το θολωτό, ελλειπτικό κτίσμα από σκυρόδεμα είναι οργανωμένο σε τρεις ζώνες -χώρο επώασης, χώρο καλλιέργειας και χώρο αποθήκευσης μανιταριών.
Ο κεντρικός σπηλαιώδης χώρος, που φωτίζεται φυσικά από ένα κύκλικο άνοιγμα στην οροφή, χρησιμεύει ως τόπος συνάντησης, ενώ επιπλέον ανοίγματα περιμετρικά στη βάση εξασφαλίζουν αερισμό, και μια πλατφόρμα στην κορυφή προσφέρει θέα στον ωκεανό. «Το εξωτερικό του κελύφους από σκυρόδεμα φέρει αποτύπωμα λινάτσας, ώστε να συγκρατεί το νερό της περιοχής με την υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο. Σε αρμονία με τα φυσικά στοιχεία, το περίπτερο θα οξειδώνεται και θα μεταβάλλει την όψη του με την πάροδο του χρόνου», αναφέρει το αρχιτεκτονικό γραφείο του Rem Koolhaas.
Το Mushroom Pavilion
Το νέο κτίσμα θα προμηθεύει μανιτάρια στην κουζίνα του ιδρύματος Casa Wabi καθώς και στο Hotel Escondido, αλλά θα λειτουργεί και ως τόπος ανταλλαγής γνώσης γύρω από την καλλιέργεια των μανιταριών. Επικεφαλής της ομάδας αρχιτεκτόνων που σχεδίασε το κτίριο ήταν ο Shohei Shigematsu, εταίρος στο OMA και δημιουργός της πολυσυζητημένης επέκτασης του New Museum στη Νέα Υόρκη. Το περίπτερο είναι το τελευταίο σε μια σειρά από κτίρια του ιδρύματος Casa Wabi που φέρουν την υπογραφή διάσημων αρχιτεκτόνων.
Ανάμεσα στα βουνά και τον Ειρηνικό Ωκεανό, μισή ώρα οδικώς από το αεροδρόμιο του Puerto Escondido, του πιο δημοφιλούς θέρετρου της Οαχάκα, το Fundación Casa Wabi είναι ένα μη κερδοσκοπικό ίδρυμα που λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και στις τοπικές κοινότητες. Με όνομα που αντλεί έμπνευση από την ιαπωνική φιλοσοφία αισθητικής του Wabi-Sabi, που αναγνωρίζει την ομορφιά στο απλό, το ατελές και το απρόβλεπτο, ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Μεξικανού καλλιτέχνη Bosco Sodi και δραστηριοποιείται σε φιλοξενίες καλλιτεχνών, εκθέσεις, κεραμική, κινηματογράφο και κινητή βιβλιοθήκη.
Το κεντρικό κτίριο του ιδρύματος, που άνοιξε τις πόρτες του το 2014, είναι έργο του Tadao Ando. Ο βραβευμένος με Pritzker Ιάπωνας αρχιτέκτονας σχεδίασε έναν τοίχο από σκυρόδεμα μήκους 312 μέτρων, που εκτείνεται κατά μήκος της ακτογραμμής. Ο τοίχος διαχωρίζει οριζόντια τους χώρους υποδοχής στη βόρεια πλευρά και τους ιδιωτικούς στη νότια πλευρά. «Οι πλούσιες κόκκινες και πορτοκαλί αποχρώσεις του ηλιοβασιλέματος αντανακλώνται στην επιφάνεια του σκυροδέματος», εξηγεί ο αρχιτέκτονας.
Αποξηραμένα φύλλα βασιλικού φοίνικα σκεπάζουν τη στέγη, θυμίζοντας τα palapa -τις παραδοσιακές ξύλινες μεξικανικές καλύβες με ανοιχτή δομή- ενώ για τα δάπεδα επιλέχθηκε ένα μείγμα γρανίτη και μαρμάρου, καθώς και ξύλο από το τροπικό δέντρο parota. Στόχος του αρχιτέκτονα ήταν το κτίσμα να παραμένει όσο το δυνατόν πιο εκτεθειμένο στη φύση, γι’ αυτό δεν υπάρχει ούτε ένα γυάλινο παράθυρο σε ολόκληρο τον χώρο -το τεράστιο living room και η τραπεζαρία είναι υπαίθρια και βλέπουν προς τις πισίνες και τον ωκεανό.
Ανάμεσα σε άλλους αρχιτέκτονες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του Casa Wabi είναι ο επίσης βραβευμένος με Pritzker Πορτογάλος Álvaro Siza, που δημιούργησε το Clay Pavilion, ένα περίπτερο για εργαστήρια κεραμικής για παιδιά και νέους. Ένας καμπυλωτός τοίχος, κατασκευασμένος από τοπικά τούβλα, αγκαλιάζει το περίπτερο σε στυλ palapa – χωρίς τοίχους και με στέγη από φύλλα φοίνικα – όπου δεσπόζει ένα μεγάλο τσιμεντένιο τραπέζι. Πίσω από το περίπτερο, η καμινάδα ύψους 22 μέτρων που σχεδίασε ο Μεξικανός αρχιτέκτονας Alberto Kalach για το ψήσιμο των κεραμικών λειτουργεί οπτικά και ως φάρος στις εκτεταμένες εκτάσεις και τους βοτανικούς κήπους -επίσης δικό του έργο- με την τοπική χλωρίδα, από το εντυπωσιακό δέντρο parota μέχρι τον πολύχρωμο ανθισμένο θάμνο λαντάνα.
Τέλος, το αρχιτεκτονικό γραφείο του Ιάπωνα αρχιτέκτονα Kengo Kuma σχεδίασε ένα κοτέτσι για τις κότες που προμηθεύουν με αυγά την κουζίνα του Casa Wabi και του Hotel Escondido. Εμπνευσμένο από το μοντέλο της συλλογικής κατοίκησης, το Chicken Coop αποτελείται από μια κατασκευή με ξύλινες σανίδες επεξεργασμένες με την ιαπωνική τεχνική καύσης Shou Sugi Ban. Πρόκειται για ένα πλέγμα από μικρές εσοχές-φωλιές με φυσική σκιά και αερισμό, που περικλείει έναν ανοιχτό, αμμώδη χώρο για συγκέντρωση και τροφή – μια «αρχιτεκτονική της ευτυχίας» προορισμένη για πουλερικά.
Eισαγωγική φωτογραφία: www.oma.com