Οι δημιουργίες του Λεονάρντο Φρίγκο είναι συνδυασμός τέχνης, πάθους για την ιστορία, ευαισθησίας και μοναδικών τεχνικών δεξιοτήτων.
«Δώστε μου μια σφαίρα και θα σας σχεδιάσω τον κόσμο». Αυτή η φράση αποδίδεται στον Βενετό κοσμογράφο, χαρτογράφο, μοναχό και γεωγράφο Βιντσέντζο Κορονέλι, έναν από τους πιο δημοφιλείς κατασκευαστές υδρόγειων σφαιρών στην ιστορία. Τα έργα του δεν ήταν απλά εργαλεία πλοήγησης. Ήταν πραγματικά αριστουργήματα. Αποτύπωνε με εντυπωσιακή λεπτομέρεια χώρες και ηπείρους με σύνορα όπως καταγράφονταν τον 17ο αιώνα, πόλεις και λιμάνια, πλοία, αλλά και φιγούρες από τη μυθολογία, τη θρησκευτικές σκηνές, ακόμα και θαλάσσια τέρατα. Η φήμη του «ταξίδεψε» γρήγορα εκτός συνόρων και έφτασε στη Γαλλία, όπου δημιούργησε δύο σφαίρες διαμέτρου 4 μέτρων για τον «Βασιλιά Ήλιο», Λουδοβίκο ΙΔ΄.
Η σχολαστική χαρτογραφία κι η καλλιτεχνική του ματιά ενέπνευσαν τον 32χρονο Λεονάρντο Φρίγκο από το Ασιάγκο της βόρειας Ιταλίας, ο οποίος θέλησε να αναβιώσει την ξεχασμένη τέχνη του Βενετού χαρτογράφου. Ο Φρίγκο σπούδασε Συντήρηση Έργων Τέχνης στη Σχολή Καλών Τεχνών (UIA) στη Βενετία και απέκτησε εμπειρία στην αποκατάσταση έργων τέχνης, μεταξύ άλλων στο εμβληματικό Καθεδρικό Ναό της Σαρτρ, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Μια μελωδία για την «Κόλαση»
Από το Λονδίνο όπου ζει και εργάζεται τα τελευταία χρόνια, ξεκίνησε ζωγραφίζοντας πάνω σε μουσικά όργανα. Συνολικά έχει φιλοτεχνήσει 33 βιολιά και ένα τσέλο, σε καθένα από τα οποία έχει αποτυπώσει σκηνές, σύμβολα και χαρακτήρες εμπνευσμένους από την Κόλαση της «Θείας Κωμωδίας» του Δάντη. Κάθε μουσικό όργανο είναι αφιερωμένο σε μια συγκεκριμένη λυρική ενότητα.
Το πάθος του για την τέχνη και τη λογοτεχνία από παιδί, τον έμαθε να φαντάζεται και να ονειρεύεται. Αυτή τη φαντασία επιστρατεύει για τα έργα του, από τα οποία δεν έμεινε ασυγκίνητη ούτε η βασίλισσα Ελισάβετ, η οποία του απέστειλε επιστολή συγχαίροντάς τον για τις δημιουργίες του.
Πίστη στην τεχνική του «μαέστρου»
Με τον ίδιο ζήλο, φιλοτεχνεί και τις σφαίρες. Η διαδικασία μπορεί να είναι σύνθετη και χρονοβόρα, αλλά αυτό δεν αποτρέπει τον καλλιτέχνη. Τις διαμορφώνει από γύψο και ξύλο, χαράσσει χάλκινες πλάκες και εκτυπώνει με πρέσα τους χάρτες με χαρτί Fabriano που χρωματίζει με φυσικές χρωστικές ουσίες. Προκειμένου να εξασφαλίσει αυθεντικό και υψηλής ποιότητας αποτέλεσμα, παρασκευάζει ο ίδιος τα βερνίκια και τις κόλλες του.
Θα μπορούσε να υιοθετήσει νέες τεχνικές; Θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει πλαστικό; Ή να εκτυπώσει ψηφιακά τους χάρτες; Φυσικά. Όμως, αυτό που πραγματικά επιθυμεί είναι να δώσει ξανά πνοή στην τέχνη του Κορονέλι. Για αυτό το λόγο επιλέγει να ακολουθήσει βήμα-βήμα την ιστορική τεχνική του, τιμώντας την παράδοση των παλιών τεχνιτών.
Η «αποστολή» ζωής του ήταν σχεδόν γραμμένη στα… αστέρια. Αφού, έπειτα από χρόνια αναζήτησης, κατάφερε να ανακαλύψει κάτω από σκονισμένα βιβλία, σε έναν πάγκο μιας υπαίθριας αγορά στο Λονδίνο, την πρώτη έκδοση της «Επιτομής της Κοσμογραφίας» που έγραψε ο Βενετός κοσμογράφος το 1693. Από τότε, ο Φρίγκο συνδυάζει την παράδοση με την καινοτομία, ενημερώνει τους χάρτες με νέα γεωγραφικά ευρήματα και δημιουργεί σφαίρες που παραμένουν επιστημονικά ακριβείς, επίκαιρες και μοναδικές. Κάθε σφαίρα αποτελεί φόρο τιμής στην ιστορική συνέχεια και ταυτόχρονα γέφυρα προς το μέλλον.
Ακρίβεια και προσοχή
Ο χρόνος παραγωγής είναι αργός και απαιτητικός. Μπορεί να διαρκέσει από μήνες έως και τρία χρόνια, η τεχνική απαιτεί ακρίβεια και η προσοχή στα υλικά αποτελεί προϋπόθεση για ένα άρτιο αποτέλεσμα. Μια μικρή υδρόγειος διαμέτρου 35 εκ. κοστίζει περίπου €11.500, στην επίσημη ιστοσελίδα του Φρίγκο, ενώ σε καταστήματα τέχνης η τιμή του ίδιου μοντέλου μπορεί να φτάσει τα 16.000 ευρώ. Σύμφωνα, δε, με την Corriere della Sera, το κόστος για μια μεγάλου μεγέθους υδρόγειο μπορεί να εκτοξευθεί στα 190.000 ευρώ, με χρόνο παράδοσης τρία χρόνια από την έναρξη του έργου.
Ανάμεσα σε αυτές και μία σφαίρα πάνω στην οποία εργάζεται αυτή την περίοδο, όπως αναφέρει στην ιταλική εφημερίδα. Διαμέτρου περίπου 2 μέτρων, για έναν πελάτη από την Σκωτία, θα έχει θέμα εμπνευσμένο πάλι από τον Δάντη και στον ουράνιο χάρτη, κάθε αστέρι θα είναι στολισμένο με χρυσό ή πολύτιμους λίθους. Για την ολοκλήρωσή της θα χρειαστούν τρεισήμισι χρόνια.
Η αναμονή, όμως, όχι μόνο αξίζει, αλλά επιβεβαιώνει την αξία του χρόνου. Κάθε υδρόγειος σφαίρα ενσαρκώνει ένα ταξίδι που δεν τελειώνει. Αφηγείται μια ιστορία που συνεχίζεται και κουβαλά μαζί της όραμα, γνώσεις, πάθος και κοσμοθεωρίες.
Φωτογραφίες: @leonardo_frigo_/Ιnstagram
www.leonardofrigo.com