Απόλυτο σκοτάδι, καπνός, νέον φώτα, ροκ μουσική, απαγορεύονται οι ομιλίες και τα κινητά. Το εστιατόριο του Gaggan Anand στην Μπανγκόκ είναι μια γκροτέσκα θεατρική παράσταση που σε καθηλώνει.
“Καλώς ήρθατε σε μια γαστρονομική παράσταση δίχως ταίρι”. Έτσι ένιωσα όταν οι ταξιθέτες του εστιατορίου με υποδέχθηκαν, μου έκοψαν το εισιτήριο και μου άνοιξαν την πόρτα της εισόδου στα άδυτα του Gaggan Anand,σε μια γκροτέσκου χαρακτήρα θεατρική παράσταση. Από τη στιγμή που πέρασα την μεγάλη μεταλλική πόρτα, ο χώρος με τύλιξε σε μια ατμόσφαιρα που θύμιζε τα χρόνια της μεσοπολεμικής Ευρώπης.
Η εμπειρία στο εστιατόριο του Gaggan Anand στην Μπανγκόκ δεν είναι ένα απλό γεύμα fine dining. Είναι μια προσωπική τελετουργική κάθαρση, μια θεατρική πράξη επαναστατικότητας. Στην καρδιά της ταϊλανδέζικης μητρόπολης, ο πιο ανατρεπτικός σεφ της Ασίας επαναπροσδιορίζει τη σχέση του επισκέπτη με το φαγητό, μετατρέποντας τη γαστρονομία σε ένα προσωπικό, κοινωνικό και υπαρξιακό μανιφέστο. Ο ίδιος ο Gaggan έγινε ευρέως γνωστός μέσα από το Chef’s Table του Netflix. Εκεί σκηνοθέτησε μια πρωτοποριακή παράσταση όπου πρωταγωνιστούσε η κουζίνα της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ινδίας, σε μια εκκεντρική fine dining εκδοχή, εμποτισμένη με τον δραματικό τρόπο που βλέπει ο ίδιος τη γαστρονομία.
Το σκηνικό
Ο χώρος παραπέμπει σε σκοτεινό καμπαρέ της μεσοπολεμικής Ευρώπης, διασταυρωμένο με την αισθητική του Μαύρου Θεάτρου. Το σκοτάδι κυριαρχεί. Πυκνοί καπνοί ανυψώνονται παντού και παλλόμενες επιγραφές νέον αναβοσβήνουν στη διαδρομή. Περάσαμε από διαδοχικά booths και εκδοτήρια εισιτηρίων μέχρι να φθάσουμε στο φωσφορίζον μπαρ, όπου το προσωπικό μας υποδέχθηκε σταδιακά και σφράγισε το εισιτήριο εισόδου μας στον κεντρικό χώρο του εστιατορίου-θέατρου. Η σκηνογραφία έμοιαζε ολοκληρωμένη και σχεδιασμένη με εκπληκτική λεπτομέρεια. Στην καρδιά της παράστασης βρίσκεται η αίθουσα γευσιγνωσίας: μόλις 14 θέσεις γύρω από ένα τραπέζι σε σχήμα L. Στο ημίφως περιστρέφονται disco balls και η ατμόσφαιρα ηλεκτρίζεται από rock και hard rock κομμάτια. Στην καρδιά της παράστασης βρίσκεται η αίθουσα γευσιγνωσίας. Εκεί όπου περφορμάρει μπροστά σε 14 θεατές ο Gaggan Anand.
Ο απαράβατος κανόνας
Τα κινητά, οι φωτογραφίες και οι παράλληλες συζητήσεις απαγορεύονται αυστηρά. Ο Gaggan απορρίπτει συνειδητά την ψηφιακή εποχή και θεωρεί την οθόνη εμπόδιο στην πλήρη βύθιση σε μια γνήσια εμπειρία. Χωρίς κινητό, η μόνη επιλογή σου είναι να ακούσεις, να παρατηρήσεις και να γευτείς. Ο κανόνας όμως έχει δύο όψεις. Όταν δίνεται τόση προσοχή στο πώς πρέπει να ζήσεις το γεύμα, η πρόταση γίνεται σχεδόν εντολή. Κάποιοι επισκέπτες τον περιγράφουν ως δεσποτικό. Αν δεν είσαι προετοιμασμένος, μπορεί να νιώσεις παγιδευμένος και όχι απελευθερωμένος.
Το μενού και ο ίδιος ο σεφ
Το μενού αποτελείται από 28 συνθέσεις- μπουκιές, χωρισμένες σε τέσσερις ζώνες των επτά παρασκευών η κάθε μια. Κάθε ζώνη είναι ένα κεφάλαιο από τη ζωή του Anand: οι ρίζες, τα τραύματα, η καταξίωση και η διαρκής αναζήτηση της ελευθερίας. Στο τέλος της παράστασης και αφού ανάψουν τα φώτα ο κατάλογος μας δόθηκε σε μορφή κασέτας των 80s με τα πιάτα ζωγραφισμένα πάνω σε 28 κάρτες που μου θύμισαν το “υπέρ-ατού” -το παιχνίδι θρύλος. Κάθε ενότητα συνοδεύεται από διαφορετική μουσική, με την τελευταία να είναι η πιο έντονη και προσωπική.
Η κουζίνα περιγράφεται από τον ίδιο τον σεφ ως Progressive Indian Cuisine. Οι παραδοσιακές ινδικές συνταγές αποδομούνται και ανασυντίθενται με μοριακές τεχνικές και επιρροές από τη γαλλική, την ταϊλανδέζικη και την ιαπωνική κουζίνα. Ανάμεσα στα πιάτα είναι το Lick It Up, όπου γλύφεις στην κυριολεξία το πιάτο, το Yogurt Explosion, μια σφαίρα που σκάει στο στόμα με γλυκές και αλμυρές γεύσεις, το Som Tam Mandal με νότες μάνγκο και μπαχαρικών, το Crab Curry, και το break it down -η αλληγορια του Φιδιού σε κρούστα πηλού. Άλλα πιάτα παίρνουν ονόματα από τη μουσική, όπως το Liquid Tension Experiment. Κάποια πιάτα είναι πραγματικά εφευρετικά, με εντυπωσιακή αντίθεση ανάμεσα στην εμφάνιση και τη γεύση. Μετά από κάθε μπουκιά, όμως, μένει ένας μικρός προβληματισμός: τρως κάτι αφάνταστα νόστιμο ή απλώς κάτι θεατρικό; Ο ίδιος υποστηρίζει με θέρμη την τεχνική πολυπλοκότητα των πιάτων, η ίδια η νοστιμιά όμως δεν βρίσκεται πάντα παρούσα στον μέγιστο βαθμό.
Θεατρικότητα vs γεύση
Το δείπνο ήταν σαφώς πιο θεατρικό από όσο περίμενα. Υπάρχει μια ισχυρή ιδέα πίσω από το εστιατόριο. Φτάνοντας με την προσδοκία ενός εξαιρετικού γεύματος με τη συμβατική έννοια, βρέθηκα ξαφνικά μέσα σε μια καθηλωτική, σκηνοθετημένη παράσταση. Η βραδιά φαινόταν περισσότερο επικεντρωμένη στο θέατρο, την αλληλεπίδραση και τη σκηνοθεσία. Δυστυχώς, το φαγητό δεν ήταν πάντα τόσο δυνατό ώστε να εξισορροπήσει αυτή την έμφαση. Αντί η ιδέα να ενισχύει το γεύμα, μερικές φορές, ένιωθες πως το γεύμα υπήρχε απλώς για να υποστηρίξει την ιδέα. Αυτό αποκαλύπτει το παράδοξο της δραματουργικής του προσέγγισης. Η θεατρικότητα έμοιαζε να υπερνικά την σημασία του φαγητού αν και μέσα στις 28 συνθέσεις γευθήκαμε και μερικές πράγματι καταπληκτικές, τόσο σε σύλληψη όσο και σε εκτέλεση.
Το φινάλε
Καθώς η βραδιά τελείωνε, η ένταση διαλύεται με τους στίχους του «Freedom» και το «Imagine» του John Lennon σε μια αποκαθήλωση συναισθημάτων και δωρικότητας. Το ταξίδι έκλεισε εκρηκτικά, με το «Crazy Train» του Ozzy Osbourne. Μετά το τέλος του μενού, όλη η ομάδα πέρασε εμπρός μας χαιρετώντας μας εγκάρδια πριν επιστρέψουμε στο μπαρ και συναντηθούμε ξανά με τον σεφ και την ομάδα του. Εκεί όπου φωτογραφίες, γέλια και συζητήσεις παρέα με gin tonic και το δικό του Malt Whisky δώσουν ένα άλλο τόνο στο πιο ανατρεπτικό επίλογο γεύματος στην μέχρι τώρα ζωή μου.
Ο Gaggan και η ομάδα του έχουν σίγουρα δημιουργήσει κάτι θεατρικό, εξαιρετικά ενδιαφέρον και απόλυτα συνειδητό. Η ιστορία του δεν είναι ένας απλός μύθος απελευθέρωσης. Είναι η ιστορία ενός σεφ απολύτως σίγουρου για το τι θέλει να πει -που όμως το μήνυμα κάποιες φορές είναι πιο ισχυρό από το ίδιο το μέσο.