Αυτοκίνητο και αεροπλάνο έκαναν τα πρώτα τους βήματα μαζί πριν τα χωρίσουν 35.000 πόδια. Η BMW όμως δείχνει ότι μπορούν να σμίξουν και πάλι σε μία καθηλωτική εμπειρία πτήσης.
Μπορεί στις μέρες μας το αυτοκίνητο και το αεροπλάνο να έχουν πάρει «αποστάσεις» μεταξύ τους (μέχρι να σμίξουν και πάλι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον με τα πάσης φύσεως «ιπτάμενα αυτοκίνητα» που δοκιμάζονται πυρετωδώς σε όλο τον πλανήτη), όμως στις απαρχές και των δύο εφευρέσεων που άλλαξαν τη μοίρα του ανθρώπου, υπήρχαν μεταξύ τους πολλοί στενοί δεσμοί. Εκεί, στις αρχές του 20ού αιώνα, που οι δύο τεχνολογίες δημιουργούσαν έναν καινούργιο μύθο, της ελευθερίας της μετακίνησης και των μεγάλων ανακαλύψεων. Οι πρώτοι ιδιοκτήτες τους δεν ήταν τυχαίοι. Ευγενείς, βιομήχανοι και αριστοκράτες της Ευρώπης υιοθετούσαν αυτά τα μηχανικά θαύματα ως προέκταση της ισχύος τους, μετατρέποντας την ταχύτητα σε κοινωνικό κεφάλαιο.
Η ταχύτητα γίνεται εμμονή, σχεδόν θεοποιείται. Και μαζί εμφανίζεται η λατρεία της μηχανής. Ο θόρυβος του κινητήρα, η μυρωδιά της βενζίνης, ο αέρας που χτυπά το πρόσωπο, όλα συνθέτουν μια νέα αισθητική εμπειρία. Οι οδηγοί αγώνων και οι πιλότοι μετατρέπονται σε icons της εποχής, σε φιγούρες που ενσαρκώνουν το ρίσκο και την πρόοδο. Είναι οι πρώτοι influencers μιας μηχανοκίνητης κουλτούρας. Όλο αυτό το θαυμαστό κύμα δεν άργησε να εκφραστεί ακόμα και στην τέχνη. Ο Μαρινέτι με το “Μανιφέστο του Φουτουρισμού” μίλησε για τις μηχανές με πάθος που άγγιζε τον ερωτισμό. Το ίδιο και η λογοτεχνία, το σινεμά, όλοι και όλα κινούνταν γύρω από την ταχύτητα, για πρώτη φορά στην πορεία του ο άνθρωπος ένιωθε ότι πλησίαζε τους Θεούς του. Και ίσως και να τους προσπερνούσε (γι’ αυτό χρειάστηκε να βάλουν το χεράκι τους και οι φιλόσοφοι, αλλά σε αυτό θα επανέλθουμε εν ευθέτω χρόνω…).
Πώς ξεκίνησε η BMW
Εκείνοι οι πρωτοπόροι αποτέλεσαν τη μαγιά για όσα έγιναν μέσα στα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν. Και μεταξύ αυτών μία εταιρεία με την hardcore γερμανική ονομασία Bayerische Motoren Werke. Η γνωστή μας σήμερα BMW, η οποία ιδρύθηκε το 1916 ως κατασκευάστρια κινητήρων για αεροπλάνα, στα πρώτα και ασταθή βήματα της αεροπλοΐας. Το εμβληματικό σήμα της BMW συνδέεται άμεσα με αυτή την κληρονομιά, καθώς πολλοί το ερμηνεύουν ως τον έλικα αεροπλάνου και παραμένει μέχρι σήμερα αναπόσπαστο μέρος του μύθου της μάρκας.
Μετά τον πόλεμο και τους περιορισμούς στην παραγωγή αεροπορικών κινητήρων, η BMW στράφηκε σε μοτοσυκλέτες και αυτοκίνητα, χωρίς ποτέ να αποκοπεί πλήρως από την αεροπορική της καταγωγή. Σήμερα, μέσα από τη BMW Designworks, επιστρέφει συμβολικά στους αιθέρες, μεταφέροντας τη φιλοσοφία της μηχανικής ακρίβειας και της πολυτελούς εμπειρίας σε καμπίνες αεροσκαφών. Ένας κύκλος που κλείνει εκεί όπου όλα ξεκίνησαν: στον ουρανό.
Ποια είναι η BMW Designworks
Η BMW Designworks είναι θα λέγαμε το δημιουργικό «νευρικό σύστημα» του BMW Group και ταυτόχρονα ένα από τα πιο επιδραστικά design think tanks παγκοσμίως. Ιδρύθηκε το 1972 στην Καλιφόρνια ως ανεξάρτητη εταιρεία από τον σχεδιαστή Chuck Pelly και πέρασε πλήρως στον έλεγχο της BMW το 1995, αποκτώντας έναν ρόλο που ξεπερνά κατά πολύ την αυτοκίνηση. Πέρα από τα μοντέλα BMW, MINI και Rolls-Royce, το studio συνεργάζεται και με κορυφαίες εταιρείες από διαφορετικούς κλάδους (από αεροπορία μέχρι τεχνολογία και βιομηχανικό εξοπλισμό), χρησιμεύοντας ως «γέφυρα» ιδεών μεταξύ διαφορετικών κόσμων.
Σήμερα λειτουργεί ως μια παγκόσμια συμβουλευτική δημιουργικού σχεδιασμού, με βασικό στόχο να διαμορφώνει την εμπειρία του μέλλοντος σε ποικίλους βιομηχανικούς τομείς, είτε αυτή αφορά αυτοκίνητα, είτε αεροσκάφη, είτε ψηφιακά προϊόντα. Η Designworks λειτουργεί σε τρεις κομβικές πόλεις που αντικατοπτρίζουν τη global φιλοσοφία της: το Λος Άντζελες (για την ακρίβεια στην ηλιόλουστη και γεμάτη vibes Santa Monica), όπου χτυπά η καρδιά της δημιουργικής κουλτούρας της Δύσης, το Μόναχο, που συνδέεται άμεσα με την τεχνογνωσία και την κληρονομιά της BMW, και τη Σαγκάη, η οποία εκφράζει τη δυναμική της ασιατικής αγοράς και των μελλοντικών τάσεων.
The BOW: Όταν η BMW επανασχεδιάζει τον ουρανό
Για το πιο πρόσφατο και πιο «προχωρημένο» project της, η BMW Designworks συνεργάστηκε με την Lufthansa, δημιουργώντας μία εντελώς νέα προσέγγιση στις αεροπορικές μεταφορές. Το ονομάζει «The BOW» και στην ουσία επαναπροσδιορίζει την πολυτελή ομαδική αεροπορική εμπειρία, μετατρέποντας την καμπίνα σε ευέλικτο, υψηλής αισθητικής ιπτάμενο περιβάλλον φιλοξενίας.
Η ιδέα παρουσιάστηκε στο Aircraft Interiors Expo και ήδη έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις στους κύκλους των αεροπορικών μηχανικών και των πάσης φύσεως Indiana Jones των ακραίων εμπειριών. Και όχι άδικα. Εδώ δεν μιλάμε για ένα ακόμα «flying penthouse», ένα μεγάλο Jet όπως αυτά με τα οποία μετακινούνται οι πρίγκηπες του Κόλπου ή τα μεγάλα αφεντικά του κόσμου, από τον Αμπράμοβιτς έως τον Τραμπ. Εδώ το ζητούμενο δεν είναι η εξεζητημένη και συχνά κιτς χλιδή, αλλά μία πιο δομημένη και «αρχιτεκτονική» προσέγγιση, που παντρεύει τη λογική της αυτοκινητοβιομηχανίας με τις ανάγκες της σύγχρονης αερομεταφοράς.
Η βάση είναι απλή και συνηθισμένη. Το αεροπλάνο είναι τυπικό σκάφος στενής ατράκτου και μονού διαδρόμου, όπως τα Airbus A320/321 ή το Boeing 737. To concept της BMW αφαιρεί τα καθίσματα των επιβατών, και ξανασχεδιάζει από «λευκό χαρτί» το άδειο εσωτερικό. Η πρόβλεψη είναι για 28 επιβάτες, κατανεμημένοι σε 14 σουίτες, με επίπεδα άνεσης που θυμίζουν περισσότερο boutique ξενοδοχείο παρά αεροπλάνο. Η καμπίνα αναπτύσσεται με μια αισθητική και χρηστική «ροή» που θυμίζει περισσότερο αρχιτεκτονικό αφήγημα παρά κλασική αεροπορική διάταξη. Από το ρύγχος έως την ουρά, ο χώρος διατηρεί μια αίσθηση συνέχειας και διασύνδεσης, στοιχείο που λείπει από τα περισσότερα μεγάλα αεροσκάφη. Στην εμπρόσθια ζώνη, μια περιοχή υποδοχής με bar θέτει τον τόνο: φιλοξενία, κομψότητα και μια σχεδόν ξενοδοχειακή αίσθηση άφιξης.
Πεντάστερες σουίτες στα σύννεφα
Καθώς προχωρά κανείς προς το εσωτερικό, συναντά ένα ευρύχωρο lounge πολλαπλών χρήσεων. Ο χώρος μπορεί να μετατραπεί από αίθουσα συσκέψεων σε τραπεζαρία ή σε περιβάλλον χαλάρωσης, ανάλογα με τις ανάγκες της αποστολής. Στο πίσω μέρος της καμπίνας, 14 ιδιωτικές σουίτες συνθέτουν τον πυρήνα της εμπειρίας. Κάθε μία έχει σχεδιαστεί για έναν βασικό επιβάτη και έναν συνοδό. Με σχεδιαστική γλώσσα βασισμένη σε καμπύλες, «μαλακές» φόρμες και προηγμένα υλικά, κάθε σουίτα λειτουργεί ως προσωπικό καταφύγιο στα 35.000 πόδια. Η δυνατότητα μεταβολής της ιδιωτικότητας μέσω κινητών διαχωριστικών, ο εξατομικευμένος φωτισμός, ακόμη και επιλογές αρωμάτων, δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν απέχει πολύ από μια σουίτα πέντε αστέρων στο έδαφος.
Η επιρροή της BMW είναι εμφανής σε κάθε λεπτομέρεια. Οι καθαρές γραμμές, οι ήπιες καμπύλες και η επιλογή premium υλικών δημιουργούν ένα περιβάλλον που αποπνέει ηρεμία και ισορροπία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ενσωμάτωση της τεχνολογίας. Σε αντίθεση με την υπερβολική «ψηφιοποίηση» που συναντά κανείς σε ορισμένα σύγχρονα interiors, εδώ η τεχνολογία παραμένει διακριτική. Τα χειριστήρια αφής είναι κρυμμένα μέσα στις επιφάνειες, ο φωτισμός προσαρμόζεται δυναμικά στην ώρα της ημέρας, ενώ το σύστημα διαχείρισης καμπίνας επιτρέπει στους επιβάτες να ελέγχουν σχεδόν κάθε παράμετρο του περιβάλλοντος με ελάχιστη προσπάθεια.
Από αεροπορικής σκοπιάς, η μετατροπή ενός Boeing 737 ή ενός A321 σε τέτοιο επίπεδο εξατομίκευσης δεν είναι απλή υπόθεση. Απαιτεί βαθιά γνώση της δομής του αεροσκάφους, των ορίων βάρους και ισορροπίας, αλλά και των πιστοποιήσεων. Εδώ ακριβώς υπεισέρχεται η τεχνογνωσία της Lufthansa Technik, η οποία διασφαλίζει ότι η πολυτέλεια δεν έρχεται εις βάρος της ασφάλειας ή της επιχειρησιακής αποδοτικότητας.
Όπως και να έχει, το αεροπλάνο και το αυτοκίνητο σμίγουν και πάλι, μέσα από διαφορετικούς δρόμους. Χωρίς την έκπληξη και την ορμή της πρώτης φοράς, χωρίς τις νοηματικές ακροβασίες των Φουτουριστών και τις βιαστικές συγκρίσεις με τη Νίκη της Σαμοθράκης, αλλά με την βιωμένη πλέον πεποίθηση ότι η ταχύτητα είτε στην επιφάνεια της γης είτε 10.000 μέτρα πάνω από αυτήν είναι η σημαντικότερη κατάκτηση της ανθρώπινης επινοητικότητας. Και αυτό είναι που κάποιες φορές, και για κάποιους λίγους και «εκλεκτούς», μπορούμε να το γιορτάζουμε με αυτήν εδώ την δοξολογία στην υψηλή αισθητική από την BMW Designworks.