Σε πολλά ποτάμια «κυλά» χρυσός λέει χρυσωρύχος που αναζητά το πολύτιμο μέταλλο και παρατηρεί ότι το ενδιαφέρον για το χόμπι αυτό έχει αυξηθεί.
Χρυσωρύχοι σκυμμένοι κοσκινίζουν την άμμο στην κοίτη των ποταμών. Κατάκοποι κάτω από τον καυτό ήλιο, αναζητούν έστω και ελάχιστα γραμμάρια χρυσού. Η εικόνα αποτελεί χαρακτηριστική σκηνή για πολλές ταινίες γουέστερν του αμερικανικού κινηματογράφου. Οι φιγούρες τους αποτυπώνουν, από τη μία, την ελπίδα για πλούτο και, από την άλλη, τη διαφθορά και την απληστία.
Εμβληματικό παράδειγμα του είδους είναι η ταινία «Ο θησαυρός της Σιέρρα Μάντρε» του 1948 με πρωταγωνιστή τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ. Στην υπόθεση, τρεις τυχοδιώκτες αναζητούν χρυσό στο Μεξικό, με την πλοκή να αναδεικνύει πώς η εύρεση του πολύτιμου μετάλλου μπορεί να οδηγήσει στην παράνοια και την προδοσία.
Μακριά από τη μεγάλη οθόνη, και χωρίς να χάνει την ψυχραιμία του όπως οι ήρωες της ταινίας, ο Ματέο Ομπέρτο αναζητά χρυσό στους ποταμούς της Ιταλίας. Με βασικά εργαλεία του ειδικά κόσκινα, μεγεθυντικό φακό, πολλή υπομονή και επιστημονικές γνώσεις, ο Ομπέρτο με σπουδές Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο του Τορίνο πραγματοποιεί εξορμήσεις σε ποταμούς όλης της Ιταλίας, αλλά και του εξωτερικού, αναζητώντας το πολύτιμο μέταλλο. Όπως λέει στην Corriere della Sera, στην Ιταλία «σχεδόν όλα τα ποτάμια έχουν χρυσό». Ωστόσο, η παρουσία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις πλημμύρες, καθώς ο φυσικός χρυσός μπορεί να παρασυρθεί και να μετακινηθεί. Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση είναι το Πεδεμόντιο, η Λομβαρδία και το Βένετο, ενώ ποσότητες ανιχνεύονται επίσης στη Σαρδηνία, την Καλαβρία και τη Σικελία.
Οι ειδικοί εξηγούν πως το μέταλλο «φωλιάζει» κάτω από βράχους και συχνά «κάθεται» στα χαμηλότερα σημεία της κοίτης, σε βάθος 10-15 εκατοστών. Οι «νιφάδες» που εντοπίζονται στην Ιταλία έχουν χαρακτηριστικό έντονο κίτρινο χρώμα και μια τυπική αναζήτηση μπορεί να αποφέρει περίπου μισό γραμμάριο χρυσού. Βέβαια, σε ένα ιδιαίτερα πλούσιο περιβάλλον δεν αποκλείεται να βρεθούν περισσότερα γραμμάρια μόνο σε μια ημέρα.
Ο Ομπέρτο σε παλαιότερες δηλώσεις του, είχε επισημάνει ότι η αναζήτηση χρυσού είναι ένα χόμπι που από τη μία προσφέρει έντονες συγκινήσεις, από την άλλη είναι απαιτητικό. Τόσο πνευματικά, όσο σωματικά. Απαιτείται σκέψη, παρατηρητικότητα και καλή φυσική κατάσταση, καθώς συχνά χρειάζεται η μετακίνηση μεγάλων ποσοτήτων ιζημάτων που μπορεί να ζυγίζουν ακόμη και τόνους. Ο ίδιος τονίζει ότι δύσκολα μπορεί κανείς να γίνει πλούσιος ή να ζήσει αποκλειστικά από αυτό. Παρότι στην Ιταλία υπάρχουν φυσικοί πόροι και προβλέπονται άδειες εξόρυξης, η υποδομή παραμένει περιορισμένη. Ωστόσο, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο, εφόσον η τιμή του χρυσού συνεχίσει να αυξάνεται, η δραστηριότητα αυτή να γνωρίσει νέα άνθηση στο μέλλον.
Πάντως, εκτιμά ότι θεωρητικά κάποιος θα μπορούσε να αποκομίσει χρήματα, αν και οι περισσότεροι χρυσοθήρες όπως εκείνος, δεν πωλούν το χρυσό που εντοπίζουν, καθώς ασχολούνται με την αναζήτησή του για λόγους ψυχαγωγίας. Εντούτοις, προσθέτει, ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένο οικονομικό ενδιαφέρον, όμως η πώληση συνεπάγεται φορολογικές υποχρεώσεις και διαδικασίες τήξης του μετάλλου, γεγονός που περιπλέκει σημαντικά την κατάσταση.
Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή του με το χρυσό
Μιλώντας στην ιταλική εφημερίδα, εξήγησε ότι όλα ξεκίνησαν ως εφηβικό πάθος. Το Πινερόλο στο Πεδεμόντιο, από όπου κατάγεται έχει μακρά παράδοση στην εξόρυξη χρυσού. Η πρώτη του επαφή ήταν σε μια υπαίθρια έκθεση, όπου σε έναν πάγκο παρατήρησε λίγη σκόνη χρυσού, νερό και πιάτα. Εκεί, του επέτρεψαν να δοκιμάσει να «πλύνει» τη σκόνη, αναζητώντας για νιφάδες χρυσού.
Αυτό το πάθος τελικά εξελίχθηκε σε δουλειά. Μετά τις σπουδές του, εξειδικεύθηκε στον τομέα του χρυσού και πλέον δραστηριοποιείται στον χώρο της εξόρυξης, ενώ συνεργάζεται ως σύμβουλος με εταιρίες στην Αυστραλία. Παράλληλα, διοργανώνει εκδρομές για λάτρεις της φύσης, διδάσκοντάς τους τεχνικές εντοπισμού χρυσού και πολύτιμων λίθων.
Επισημαίνει ότι πρόκειται για δραστηριότητα που απαιτεί μεγάλη υπομονή κι επιμονή, καθώς μπορεί να διαρκέσει πέντε-έξι ώρες. Παράλληλα, μια νιφάδα ζυγίζει ελάχιστα και για να συγκεντρωθεί ένα γραμμάριο απαιτούνται από 500 έως και 1.000 νιφάδες. Όσο για το νομικό πλαίσιο, αναφέρει ότι απαιτούνται άδειες, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με την περιφέρεια. Στην πόλη του, για παράδειγμα, απαιτείται εγγραφή σε ειδικό μητρώο μέσω ηλεκτρονικής αίτησης, έπειτα από την οποία αποστέλλεται σχετική κάρτα σε ψηφιακή μορφή. Τονίζει, πάντως, ότι στα εθνικά πάρκα η αναζήτηση χρυσού απαγορεύεται.
Τέλος, αναφέρει ότι υπάρχουν σύλλογοι και ομάδες κυρίως σε τοπικό επίπεδο, ενώ σε εθνική κλίμακα εκτιμά πως οι ερασιτέχνες χρυσοθήρες αριθμούν μερικές εκατοντάδες. Διευκρινίζει ότι οι συστηματικά ενεργοί είναι λίγοι, αν και τα τελευταία χρόνια διαπιστώνεται μια ήπια αύξηση του ενδιαφέροντος, λόγω των σχετικών ντοκιμαντέρ και της ανόδου της τιμής του χρυσού.