Οι λόγοι που αρκετοί αφήνουν στην άκρη την brutal γυμναστική έχουν να κάνουν με τα οφέλη για την υγεία.
Όταν ο Γερμανός Γιόζεφ Πιλάτες ανέπτυξε τη μέθοδο που άρχισε να γίνεται μόδα στα γυμναστήρια στις αρχές του 21ου αιώνα, ήταν φυλακισμένος στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ακροβάτης του τσίρκου και πυγμάχος ο ίδιος, άρχισε να διδάσκει τις ασκήσεις του στους υπόλοιπους κρατουμένους. Λάτρης των αρχαίων ελληνικών ιδανικών, άφηνε να εννοηθεί ότι είχε καταγωγή από την Ελλάδα, η οποία δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ. Δίδασκε αυτοάμυνα στη Scotland Yard, θεωρείτο ένας πρωτοπόρος γυμναστής και bodybuilder, που βρισκόταν σχεδόν 100 χρόνια μπροστά από την εποχή του.
Το Pilates εμφανίστηκε σαν κύμα στις Ηνωμένες Πολιτείες στις αρχές του 2000 από διάσημες γυναίκες που το δοκίμασαν πρώτες, όπως η Μαντόνα, η Ούμα Θέρμαν και η Γκουίνεθ Πάλτροου. Η αγορά αναζητούσε πιο ήπιες μεθόδους από την εξαντλητική αερόμπικ της προηγούμενης εικοσαετίας, που αποδείχτηκαν μάλιστα πιο αποτελεσματικές.
Η πρώτη εξάπλωση
Οι γυναίκες άρχισαν να το μεταδίδουν η μία στην άλλη για πρώτη φορά το 1925, όταν ο Πιλάτες εγκαταστάθηκε μόνιμα στη Νέα Υόρκη. Χορεύτριες, κυρίως, έκλειναν συνεχώς συνεδρίες, μέχρι που το Pilates (με την παραλλαγή «Contrology») καθιερώθηκε στη συνείδηση του κοινού ως μία κατεξοχήν γυναικεία μορφή άσκησης. Έναν αιώνα αργότερα, τουλάχιστον μέχρι πρότινος, ίσχυε το ίδιο. Την τελευταία πενταετία, ειδικά στην Αμερική, αρχίζει και γίνεται ανδρική συνήθεια. Είναι η σειρά των διάσημων ανδρών να φέρουν το νέο κύμα. Ο ΛεΜπρον Τζέιμς, ο Κριστιάνο Ρονάλντο και ο Τομ Μπρέιντι, κατά πολλούς ο κορυφαίος αθλητής στην ιστορία του NFL, έχουν εκφραστεί με τα καλύτερα λόγια και έχουν ακολουθήσει πιστά το Pilates.
Ο Τζαρέλ Κάρτερ, ακόμη ένας αθλητής προερχόμενος από το αμερικανικό ποδόσφαιρο, έμεινε έκπληκτος όταν το δοκίμασε για πρώτη φορά. Ως influencer είχε αποδείξει ότι μπορεί να κάνει squats με περισσότερα από 225 κιλά, ενώ στον πάγκο σηκώνει πάνω από 180. «Στα πρώτα 20 λεπτά που έκανα Pilates, τα πόδια μου έτρεμαν. Δυσκολευόμουν και ίδρωνα υπερβολικά. Έβγαζα ήχους που δεν μπορούσα να ελέγξω. Η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι όποιος επινόησε αυτή τη γυμναστική, σίγουρα μισεί τους άνδρες» ήταν οι πρώτες σκέψεις του Κάρτερ.
Τριπλάσιοι από το 2023
Ο αριθμός των ανδρών που παρακολουθούν μαθήματα Pilates έχει σχεδόν τριπλασιαστεί από το 2023. Στα γυμναστήρια Equinox, όπου η μηνιαία συνδρομή κοστίζει 3.000 δολάρια, η συμμετοχή των ανδρών εδώ και ενάμιση χρόνο έχει αυξηθεί περισσότερο από 50% τόσο στα ομαδικά μαθήματα όσο και στις ατομικές συνεδρίες. Στις ΗΠΑ έκαναν Pilates την περασμένη χρονιά 4,1 εκατομμύρια άνδρες, ενώ ήταν δύο εκατομμύρια το 2021. Σύμφωνα με την Health and Fitness Association, που είναι ο επαγγελματικός φορέας του κλάδου, πλέον ένας στους τρεις συμμετέχοντες σε μαθήματα pilates είναι άνδρας. Από το «Pilates princess» με ασορτί αθλητικά σύνολα και ένα παγωμένο matcha latte στις γυναίκες έχουμε περάσει στο «Pilates bros» που αφορά τον ανδρικό πληθυσμό των γυμναστηρίων. Το φαινόμενο παρατηρείται έντονα και στην Ελλάδα.
Ενδυνάμωση με χαμηλή επιβάρυνση
Ακόμη κάποιοι πιστεύουν ότι η συγκεκριμένη μέθοδος αφορά μόνο γυναίκες. Το Pilates είναι μια προπόνηση χαμηλής επιβάρυνσης για ολόκληρο το σώμα, με έμφαση στην ενδυνάμωση του κορμού, τη σταθερότητα και τις αργές, ελεγχόμενες κινήσεις. Εντελώς διαφορετικό από τα προγράμματα με βάρη και τις επιμέρους προπονήσεις μυϊκών ομάδων που συνηθίζουν οι πιο φανατικοί θαμώνες των γυμναστηρίων. Οι πιο γνωστές παραλλαγές σήμερα είναι το Pilates reformer που γίνεται σε ειδικά μηχανήματα/κρεβάτια με κινούμενη πλατφόρμα και αντίσταση μέσω ελατηρίων. Υπάρχει και το Mat Pilates σε στρώμα που πραγματοποιείται στο έδαφος, χρησιμοποιώντας κυρίως το βάρος του σώματος ως αντίσταση.
Η ευθυγράμμιση, η ευκινησία, η ελαστικότητα των μυών και η ευεξία που προσφέρει είναι οι βασικοί λόγοι που το προτιμά πλέον και ο ανδρικός πληθυσμός. Η εξέλιξη αυτή συμβαδίζει με τη γενικότερη τάση να εγκαταλείπεται ο έμφυλος διαχωρισμός στον χώρο της άσκησης. Γι’ αυτό και είναι πλέον περισσότερες οι γυναίκες που σηκώνουν βάρη και κάνουν crossfit, όπως και οι άνδρες που κάνουν Pilates. «Στο τέλος του μαθήματος, όταν η εκπαιδεύτρια προσφέρει αρωματοθεραπεία, είμαι πάντα ο πρώτος που απλώνει το χέρι του. Αυτά τα αρώματα μυρίζουν υπέροχα και σε χαλαρώνουν. Μου αρέσει πολύ όλη αυτή η ατμόσφαιρα», λέει ακόμη ο Κάρτερ που μετά από χρόνια στο NFL νιώθει ότι ανακάλυψε την καλύτερη γυμναστική.
Άνοδος μέσω των social media
Η νέα τάση έχει οδηγήσει ακόμη και στη δημιουργία μαθημάτων αποκλειστικά για άνδρες, τα οποία έχουν αποκτήσει το παρατσούκλι «bro-lates». Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μηνιαίες συνεδρίες μόνο για άνδρες σε ταράτσες στην Times Square, αλλά και τα ειδικά προγράμματα στούντιο όπως το Pure Pilates στο Μέρικ της Νέας Υόρκης. Στόχος είναι να δημιουργηθούν χώροι στους οποίους οι άνδρες θα αισθάνονται πιο άνετα να δοκιμάσουν, αν και αρκετοί προτιμούν τα μικτά τμήματα μαζί με γυναίκες.
Σε όλη αυτή τη μεταστροφή, τα νούμερα δείχνουν ξεκάθαρα τις διαφορές. Το 2018, περίπου 14.000 γυμναστήρια σε όλο τον κόσμο ήταν συνδεδεμένα με το δίκτυο της CrossFit. Το 2025, ο αριθμός αυτός είχε υποχωρήσει σε λιγότερα από 10.000. Την ίδια στιγμή, το Pilates, και ειδικότερα η εκδοχή του reformer, γνωρίζει εντυπωσιακή άνθηση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εταιρεία Protectivity, που δραστηριοποιείται στον τομέα της ασφάλισης επιχειρήσεων, κατέγραψε αύξηση άνω του 900% στις αιτήσεις ασφαλιστικής κάλυψης από εκπαιδευτές Pilates reformer μεταξύ 2024 και 2025. Το ενδιαφέρον κεντρίστηκε ιδιαίτερα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στο Instagram εμφανιζόταν συνεχώς λόγω του αλγορίθμου, με πολλά αστεία βίντεο από άνδρες που προσπαθούσαν να κάνουν τις ασκήσεις, αλλά τα έβρισκαν σκούρα. Βέβαια, σε έξι μήνες τα αποτελέσματα είναι ορατά. Κάποιοι που έχαναν την ισορροπία τους όταν προσπαθούσαν να σκύψουν, τώρα δένουν με άνεση τα κορδόνια τους ή πιάνουν τις μύτες των ποδιών τους χωρίς να λυγίσουν γόνατα. Και ο κορμός του σώματος είναι πιο δυνατός.
Σε διάστημα 40 λεπτών από εξαντλητικές διατάσεις, ήπιες σανίδες και επίπονες ανυψώσεις ποδιών το μάθημα ολοκληρώνεται. Το reformer προτείνεται αρχικά διότι είναι λιγότερο δύσκολο. Ιδανικό για να αισθανθείς το σώμα πιο ευλύγιστο. Όμως το Mat είναι η αυθεντική μορφή του Pilates και θεωρείται από τους ειδικούς η καλύτερη άσκηση στη σημερινή εποχή. Μια πραγματική δοκιμασία μέχρι να εμφανιστεί η επόμενη.
Εισαγωγική φωτογραφία: 123RF