Σύμφωνα με την απλή πρακτική, το σώμα χαλαρώνει, ο εγκέφαλος ηρεμεί και έτσι ο ύπνος έρχεται πιο γρήγορα.
Η ενέργεια που έχουμε κατά τη διάρκεια της ημέρας εξαρτάται εν μέρει από την ποιότητα του ύπνου μας. Αν έχουμε ξεκουραστεί, τότε το σώμα κι ο εγκέφαλος λειτουργούν καλύτερα. Αν, όμως, αναγκαζόμαστε να… μετρήσουμε προβατάκια για να καταφέρουμε να αποκοιμηθούμε, τότε οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές για τη συνολική υγεία μας. Ο ύπνος παίζει ζωτικό ρόλο στη ζωή μας κι η έλλειψή του αυξάνει τον κίνδυνο εκδήλωσης προβλημάτων που επηρεάζουν την καρδιά, το κυκλοφορικό, τον μεταβολισμό, το αναπνευστικό και το ανοσοποιητικό.
Εκατομμύρια άνθρωποι ξαγρυπνούν
Περισσότεροι από 850 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο υποφέρουν από αϋπνία, σύμφωνα με πρόσφατη διεθνή μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Sleep Medicine Reviews. Περίπου το 7,9% των ενηλίκων παγκοσμίως αντιμετωπίζουν σοβαρή αϋπνία, δηλαδή έχουν δυσκολία να κοιμηθούν για τουλάχιστον τρεις νύχτες την εβδομάδα για διάστημα τριών μηνών ή ακόμα και μεγαλύτερο κι έχουν συχνές αφυπνίσεις, με συμπτώματα κόπωσης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πιο συχνά παρατηρείται στις γυναίκες σε ποσοστό 18,9% από ό,τι στους άνδρες (13,4%) και σε ηλικίες 35-49 ετών. Οι ειδικοί συστήνουν τη διατήρηση ενός σταθερού προγράμματος ύπνου ακόμα και τα Σαββατοκύριακα, τον περιορισμό αλκοόλ και καφεΐνης το απόγευμα ή το βράδυ, λιγότερη χρήση οθονών τουλάχιστον 30-60 λεπτά πριν τον ύπνο, αποφυγή έντονης γυμναστικής δύο ώρες πριν κι ένα ήσυχο, δροσερό περιβάλλον στο υπνοδωμάτιο.
Η μέθοδος των αεροπόρων
Αν ωστόσο, όλα τα παραπάνω δεν έχουν αποτέλεσμα, μια τεχνική που αναπτύχθηκε για τους πιλότους μαχητικών του αμερικανικού Ναυτικού μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα της αϋπνίας. Όπως αναφέρει η Cleveland Clinic πρόκειται ουσιαστικά για μία μέθοδο χαλάρωσης, την οποία όποιος ακολουθήσει μπορεί να τον βοηθήσει να αποκοιμηθεί μέσα σε δύο λεπτά. Αν σκεφτεί κανείς ότι χρειαζόμαστε κατά μέσο όρο από 10 έως 20 λεπτά για να παραδοθούμε στα χέρια του Μορφέα, ο χρόνος αυτός είναι ρεκόρ. Σύμφωνα με την αμερικανική κλινική, οι στρατιωτικοί, ιδίως οι πιλότοι πολεμικών αεροσκαφών και όσοι βρίσκονται σε αποστολές, χρησιμοποιούν αυτή τη μέθοδο για να διασφαλίσουν ότι μπορούν να αποδώσουν περισσότερο. Στόχος είναι να ηρεμήσει ο εγκέφαλος και το σώμα και να προετοιμαστεί ο άνθρωπος για τον ύπνο.
Πώς λειτουργεί;
Ξαπλώστε ανάσκελα στο κρεβάτι, κλείστε τα μάτια σας και σκεφτείτε ότι χαλαρώνετε κάθε μέρος του σώματός σας. Ξεκινήστε από το μέτωπο και καταλήξτε στα δάχτυλα των ποδιών σας. Αφήστε «μαλακό» το σαγόνι σας, μη σφίγγετε τους ώμους, αφήστε ελεύθερη την κοιλιά σας, επιτρέψτε στα πόδια σας να «πέσουν» φυσικά στο πλάι. Καθώς χαλαρώνετε, αναπνεύστε βαθιά και αργά. Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρει η κλινική, ρέει ελεύθερα το οξυγόνο στο σώμα, ηρεμούν οι σκέψεις και χαλαρώνουν οι μύες. Στη συνέχεια, φανταστείτε ότι βρίσκεστε κάπου όμορφα, όπως για παράδειγμα σε ένα ποτάμι κατά τη δύση του ηλίου ή ότι θαυμάζετε τη θέα από ένα βουνό. Ακούστε τον ήχο του νερού, το κελάηδημα των πουλιών, το θρόισμα των φύλλων, νιώστε τον δροσερό αέρα στο πρόσωπό σας, το νερό στο δέρμα σας. Σημασία έχει να εστιάσετε στην εικόνα και να αφήσετε το μυαλό σας να περιπλανηθεί στο φανταστικό τοπίο. Έπειτα, φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε μια μεγάλη μαύρη βελούδινη αιώρα στο απόλυτο σκοτάδι και δώστε την εντολή στον εαυτό σας «μη σκέφτεσαι» για 10 δευτερόλεπτα.
Είναι αποτελεσματική;
Η τεχνική προέρχεται από το βιβλίο του Αμερικανού προπονητή στίβου Λόιντ Μπαντ Γουίντερ «Relax and Win: Championship Performance», το οποίο εκδόθηκε το 1981 και αναφέρει πρακτικές για καλύτερες στρατιωτικές και αθλητικές επιδόσεις. Ο Γουίντερ την ανακάλυψε κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όταν είχε καταταγεί στη Ναυτική Αεροπορία και του ανατέθηκε να εφαρμόσει αθλητική ψυχολογία για να βοηθήσει τους δόκιμους να αντιμετωπίσουν την κόπωση και να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους υπό πίεση. Βέβαια, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένα κλινικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι πράγματι μέσα σε δύο λεπτά όποιος την εφαρμόσει θα αποκοιμηθεί. Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι δε θα είναι αποτελεσματική για κάποιους.
Οι υποστηρικτές της εστιάζουν στην επιμονή και ισχυρίζονται ότι αν επαναληφθεί κάθε βράδυ για περίπου έξι εβδομάδες η επιτυχία είναι σίγουρη. Η Cleveland Clinic επισημαίνει πως τα μέλη του στρατού είναι λογικό να κοιμούνται γρήγορα, ιδίως αν βρίσκονται σε αποστολή, καθώς η πνευματική και σωματική κόπωση είναι τέτοια που εξαντλεί τον οργανισμό. Την ίδια στιγμή, όμως, η ιδέα ότι πρέπει να αποκοιμηθούμε μέσα σε δύο λεπτά μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα. Η πίεση να τα καταφέρουμε είναι πιθανό να λειτουργήσει σαν μπούμερανγκ, ακόμα και να εκδηλώσουμε ορθοϋπνία που χαρακτηρίζεται από εμμονική προσπάθεια για «τέλειο» ύπνο.
Οι τεχνικές είναι τεκμηριωμένες πρακτικές που βοηθούν στη χαλάρωση και εφόσον δεν προσθέτουν άγχος, τότε μπορούμε να τις δοκιμάσουμε. Κάποιοι ειδικοί πάντως συνιστούν πιο απλές μεθόδους: να ξαπλώσουμε μόνο όταν νιώσουμε ότι νυστάζουμε, όχι απλώς όταν είμαστε κουρασμένοι, αλλά όταν φτάνει η στιγμή που αισθανόμαστε τα βλέφαρα βαριά. Για όσους αντιμετωπίζουν αϋπνία, συνιστάται να καθυστερούν κατά 30 με 60 λεπτά τη στιγμή που πηγαίνουν στο υπνοδωμάτιο, ώστε να διαπιστώσουν αν αυτή η μικρή παράταση τους βοηθά να αποκοιμηθούν πιο γρήγορα. Αν καμία από αυτές τις μεθόδους δεν φέρει αποτέλεσμα, καλό είναι να συμβουλευτούν έναν ειδικό.
Εξωτερική φωτογραφία: 123RF
