search icon

Journal

Κλωνοποίηση: Πώς ακριβώς “επιστρέφει” το κατοικίδιο που χάσατε

Eίναι πολλοί εκείνοι που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν 50.000 δολάρια για να κλωνοποιήσουν το σκύλο ή τη γάτα που έχασαν.

Eίναι πολλοί εκείνοι που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν 50.000 δολάρια για να κλωνοποιήσουν το σκύλο ή τη γάτα που έχασαν.

Όταν πέθανε η Σαμάνθα, η σκυλίτσα που είχε συντροφεύσει την Μπάρμπρα Στρέιζαντ επί 14 χρόνια, η ηθοποιός δυσκολεύτηκε να αποδεχθεί την απώλεια. Ήθελε, όπως η ίδια εξήγησε, να κρατήσει κοντά της κάτι από εκείνη. Έτσι, το 2017 έστειλε δείγμα DNA της Σαμάνθα σε εργαστήριο της εταιρείας ViaGen Pets, στο Τέξας. Λίγο καιρό αργότερα είχε κοντά της δύο κουτάβια, τη Μις Βάιολετ και τη Μις Σκάρλετ, γενετικά αντίγραφα της σκυλίτσας που είχε χάσει.

Η παγκόσμια αγορά κλωνοποίησης κατοικίδιων ζώων έφτασε τα 300 εκατ. δολάρια το 2024 και προβλέπεται να φτάσει το 1,5 δισ. δολάρια μέχρι το 2035. Photo: Getty Images/Ideal Image

Η Στρέιζαντ δεν ήταν η πρώτη που στράφηκε στην κλωνοποίηση ενός αγαπημένου ζώου, αλλά η δημόσια αποκάλυψη της επιλογής της έφερε μια ασυνήθιστη υπηρεσία στο προσκήνιο. Σήμερα, η δυνατότητα να αποκτήσει κάποιος ένα γενετικό αντίγραφο του σκύλου ή της γάτας του έχει εξελιχθεί ακόμη περισσότερο και η συγκεκριμένη υπηρεσία προσφέρεται από μεγάλες εταιρείες. Ανάμεσα στους διάσημους που έχουν επιλέξει να κλωνοποιήσουν τα κατοικίδιά τους βρίσκονται ο ηθοποιός και πρώην παίκτης του αμερικανικού ποδοσφαίρου Τομ Μπρέιντι, ο οποίος απέκτησε γενετικό αντίγραφο της σκυλίτσας του Λούα, και η Paris Hilton, η οποία προχώρησε στην κλωνοποίηση του τσιουάουά της. Στην ίδια λίστα βρίσκεται και ο πρόεδρος της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι, που κλωνοποίησε τον αγαπημένο του σκύλο αποκτώντας πέντε κουτάβια.

Από το δείγμα δέρματος στο νέο κουτάβι
Η διαδικασία βασίζεται στη μέθοδο της μεταφοράς πυρήνα σωματικού κυττάρου (Somatic Cell Nuclear Transfer – SCNT), την ίδια βασική τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για την κλωνοποίηση της Dolly, του προβάτου που γεννήθηκε το 1996. Ο κτηνίατρος λαμβάνει ένα μικρό δείγμα ιστού από το ζώο, όσο αυτό βρίσκεται ακόμη στη ζωή ή, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, λίγο μετά τον θάνατό του. Στο εργαστήριο καλλιεργούνται κύτταρα από το δείγμα και διατηρούνται κατεψυγμένα, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα.

Η εταιρεία ViaGen Pets διαθέτει υπηρεσία γενετικής διατήρησης, που κοστίζει 1.600 δολάρια για κάθε σκύλο ή γάτα ενώ η κλωνοποίηση 50.000 δολάρια. Photo: www.viagenpets.com

Όταν ο ιδιοκτήτης του ζώου αποφασίσει να προχωρήσει σε κλωνοποίηση, ο πυρήνας ενός κυττάρου του αρχικού ζώου μεταφέρεται σε ένα ωάριο δότριας. Το έμβρυο που δημιουργείται εμφυτεύεται στη συνέχεια σε μια παρένθετη μητέρα, η οποία κυοφορεί και γεννά το νέο ζώο. Η εταιρεία ViaGen Pets διαθέτει ξεχωριστή υπηρεσία γενετικής διατήρησης, που κοστίζει σήμερα 1.600 δολάρια για κάθε σκύλο ή γάτα. Αυτό είναι το πρώτο στάδιο και μπορεί κάποιος να μην προχωρήσει παρακάτω. Αν τελικά κάνει το επόμενο βήμα, θα πρέπει να ξέρει ότι η κλωνοποίηση κοστίζει περίπου 50.000 δολάρια, σύμφωνα με τον επίσημο τιμοκατάλογο της εταιρείας. Το κόστος της κλωνοποίησης αλόγου είναι 85.000 δολάρια.

Ίδιο DNA, διαφορετική ζωή
Η κλωνοποίηση δεν επιστρέφει στη ζωή το ζώο που πέθανε. Η νέα γατούλα ή το κουτάβι έχει το ίδιο πυρηνικό γενετικό υλικό με το αρχικό, αλλά δεν έχει τις αναμνήσεις, τις συνήθειες ή τις εμπειρίες του προηγούμενου κατοικίδιου. Ακόμη και η εξωτερική ομοιότητα δεν είναι απολύτως εγγυημένη. Όπως εξηγεί το έγκυρο εγχειρίδιο κτηνιατρικής και φροντίδας ζώων Merck Veterinary Manual, παράγοντες όπως το μιτοχονδριακό DNA, οι επιγενετικές διαφοροποιήσεις και το περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν τα χαρακτηριστικά του κλώνου. Μπορεί, επομένως, να υπάρχουν διαφορές στην εμφάνιση, στη συμπεριφορά και στην προσωπικότητά του. Η Στρέιζαντ, στην αυτοβιογραφία της, αναφέρει πως ορισμένα χαρακτηριστικά της Σαμάνθα υπήρχαν στα κουτάβια που απέκτησε, αλλά καθένα τους είχε ξεχωριστή προσωπικότητα. Αλλά και οι ίδιες οι εταιρείες ενημερώνουν τους πελάτες τους πως δεν πρόκειται να αποκτήσουν ξανά το ίδιο ζώο, αλλά ένα νέο με την ίδια γενετική ταυτότητα.

Η κλωνοποίηση δεν επιστρέφει στη ζωή το ζώο που πέθανε. Η νέα γατούλα ή το κουτάβι έχει το ίδιο πυρηνικό γενετικό υλικό με το αρχικό, αλλά δεν έχει τις αναμνήσεις, τις συνήθειες ή τις εμπειρίες του προηγούμενου κατοικίδιου. Photo: Getty Images/Ideal Image

Το τίμημα και οι ηθικές αντιρρήσεις
Παρά τη μεγάλη πρόοδο της επιστήμης δεν καταλήγουν όλες οι προσπάθειες σε επιτυχημένη κύηση και γέννηση. Για κάθε κλωνοποιημένο ζώο που γεννιέται, έχουν προηγηθεί εργαστηριακά στάδια, δημιουργία εμβρύων και μεταφορές τους σε παρένθετες μητέρες. Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2022 στο Scientific Reports και εξέτασε στοιχεία από την παραγωγή περίπου 1.000 κλωνοποιημένων σκύλων σε διάστημα μιας δεκαετίας υπολόγισε την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας σε λίγο πάνω από το 2%. Επιπρόσθετα, η διαδικασία εγείρει ερωτήματα για την ευζωία των ζώων που συμμετέχουν σε αυτήν. Για παράδειγμα, οι παρένθετες μητέρες ενδέχεται να υποβληθούν σε πολλαπλές ορμονικές θεραπείες. Η Βρετανική Ένωση Κτηνιάτρων Μικρών Ζώων (BSAVA) δήλωσε τον Φεβρουάριο του 2026 ότι δεν υποστηρίζει την εμπορική κλωνοποίηση κατοικίδιων. Επισημαίνει δε τους κινδύνους για τη ζωή των παρένθετων μητέρων, καθώς και την έλλειψη επαρκών στοιχείων για τη μακροπρόθεσμη υγεία των κλώνων.

Παρά τις ενστάσεις και παρόλο που οι ιδιοκτήτες γνωρίζουν ότι δεν θα ξαναβρούν τον σκύλο ή τη γάτα που έχασαν, δεν είναι λίγοι όσοι προχωρούν στην κλωνοποίηση ενός ζώου συντροφιάς. Η παγκόσμια αγορά κλωνοποίησης κατοικίδιων ζώων έφτασε τα 300 εκατομμύρια δολάρια το 2024, σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Wise Guy, και προβλέπεται να φτάσει το 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια μέχρι το 2035.

Εισαγωγική φωτογραφία: Gettyn Images/Ideal Image

Exit mobile version