Ολοένα και λιγότερο φαίνεται να μιλούν οι άνθρωποι σήμερα στην εποχή που μοιάζει να είναι της σιωπής.
Η καθημερινότητα έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία είκοσι χρόνια- σκεφτείτε όλες τις εργασίες που κάνουμε καθημερινά ψηφιακά αντί να συνομιλούμε με ανθρώπους: χρησιμοποιούμε GPS αντί να ζητάμε οδηγίες στον δρόμο, κάνουμε τις τραπεζικές μας συναλλαγές ηλεκτρονικά, ψωνίζουμε από το διαδίκτυο, αγοράζουμε εισιτήρια για το μετρό από μηχανήματα, κάνουμε αναλήψεις.
Μία νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Αριζόνας με επικεφαλής τον Dr Matthias Mehl που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Perspectives on Psychological Science έρχεται να υπογραμμίσει πως αυτές οι αλλαγές έχουν αντίκτυπο. Συγκεκριμένα, απέδειξε πως οι άνθρωποι χρησιμοποιούν καθημερινά 338 λέξεις λιγότερο από ό,τι είκοσι χρόνια πριν. Κι αν αυτός ο αριθμός δεν φαίνεται απειλητικός, αρκεί να πολλαπλασιαστεί με τις ημέρες του χρόνου και ιδού: 123.370 λέξεις λιγότερες τον χρόνο.
Το 2007 ο καθηγητής και η ομάδα του δημοσίευσαν τα αποτελέσματα έρευνας που είχε εκπονήσει με στόχο να διαπιστώσουν αν οι γυναίκες μιλούν περισσότερο από τους άντρες (Are Women Really More Talkative Than Men?, περιοδικό Science, 6/7/2007). Η έρευνα απέδειξε τότε πως τα δύο φύλα μιλούν εξίσου χρησιμοποιώντας κατά μέσο όρο 16.000 λέξεις την ημέρα και κατέρριψε βέβαια το στερεότυπο. Στη συνέχεια, οι ερευνητές θέλησαν να χρησιμοποιήσουν μεγαλύτερο δείγμα σε βάθος χρόνου. Έτσι, εκπόνησαν 22 έρευνες από το 2005 έως το 2019 με 2.200 νέους συμμετέχοντες. Η μελέτη των δεδομένων οδήγησε στη διαπίστωση πως ο αριθμός των λέξεων που χρησιμοποιούν καθημερινά οι άνθρωποι μειώθηκε κατά 28%, με τα δύο φύλα να μιλούν και πάλι εξίσου. Αξίζει δε να σημειωθεί πως η συλλογή δεδομένων σταματά στο 2019, χωρίς να έχει παρακολουθήσει τις εξελίξεις της εποχής του covid και των κοινωνικών αλλαγών που επέφερε.
Οι μικρές, καθημερινές μας αλληλεπιδράσεις
Οι ερευνητές δεν έχουν καταλήξει σε οριστικές εξηγήσεις σχετικά με το φαινόμενο, όμως, προφανώς πρόκειται για ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα. «Οι άνθρωποι πηγαίνουν κατευθείαν στα social media και στα κινητά τους, αναμφίβολα αυτός είναι ένας παράγοντας. Μάλιστα, όταν διαχωρίσαμε τα στοιχεία που μελετήσαμε σε εκείνα που αφορούσαν ανθρώπους κάτω των 25 ετών και άνω των 25 ετών, είδαμε πως τα αποτελέσματα είναι χειρότερα για τους νεότερους, καθώς χρησιμοποιούν 452 λέξεις λιγότερες.
Όμως, και οι μεγαλύτεροι μιλούν λιγότερο. Χάσαμε πολλές, μικρές συζητήσεις μες στη μέρα, όπως το να ζητήσουμε βοήθεια από έναν ταμία, να ζητήσουμε οδηγίες για να πάμε κάπου από έναν περαστικό, ή να κάνουμε μια κουβεντούλα με έναν γείτονα» σημειώνει σε συνέντευξή του ο Dr Matthias Mehl στο περιοδικό του Πανεπιστημίου. Υπάρχει ασφαλώς η πιθανότητα να καλύπτουμε τις λέξεις που χρησιμοποιούμε προφορικά… γραπτώς, μέσω μηνυμάτων. Ωστόσο, όπως υπογραμμίζει και ο καθηγητής δεν είναι το ίδιο: «Οι λέξεις που χρησιμοποιούμε στον προφορικό λόγο ενέχουν στοιχεία που δεν έχουν εκείνες που πληκτρολογούμε: παρουσία, τόνο φωνής και τον αυθορμητισμό της ουσιαστικής συναναστροφής», συμπληρώνει.
Γιατί έχει τόση σημασία η προφορική ομιλία;
Η ομιλία είναι το βασικό εργαλείο της κοινωνικοποίησης, της σύνδεσης και των δεσμών. Βοηθά τους ανθρώπους να δημιουργούν και να αναπτύσσουν σχέσεις, καλλιεργεί το αίσθημα του ανήκειν και της συμμετοχής σε μια κοινότητα, ενθαρρύνει την κοινωνική αλληλεπίδραση μεταξύ ανθρώπων που διαφορετικά ίσως να μην επικοινωνούσαν ποτέ, επιτρέπει την ανταλλαγή ιδεών και την κατανόηση διαφορετικών απόψεων και συμβάλει στη μείωση του αισθήματος κοινωνικής απομόνωσης. Ακόμα και σύντομες συζητήσεις με γείτονες και συναδέλφους ή ακόμη και άγνωστους ανθρώπους μπορούν να ενισχύσουν την κοινωνική σύνδεση και να μειώσουν το αίσθημα της μοναξιάς, τη νέα επιδημία που αναδύεται στις δυτικές κοινωνίες.
Στην ουσία δεν χάνουμε μόνο τις 338 λέξεις, αλλά όλες αυτές τις καθημερινές στιγμές που μας κάνουν να νιώθουμε μέρος ενός κοινωνικού συνόλου.
Εισαγωγική φωτογραφία: Kevin Lehtla/Unsplash