Από τα «λογικά» πακέτα αποδοχών που ξεκινούν από 20 εκατομμύρια δολάρια στα mega deals των 300 εκατομμυρίων το χρόνο.
Υπάρχουν αριθμοί που λειτουργούν απλώς ως στατιστικά στοιχεία και άλλοι που γράφουν ιστορία από μόνοι τους. Τόσο ξεκάθαρα, που δεν υπάρχει περιθώριο για αμφισβητήσεις. Το 2024, οι αμοιβές των CEO στις εταιρείες του S&P 500 έφτασαν κατά μέσο όρο τα 18,9 εκατομμύρια δολάρια. Κατέγραψαν, δηλαδή, μια μέση αύξηση 7% σε σχέση με το 2023. Αν συγκρίνει κανείς αυτόν τον αριθμό με τα 17,7 εκατομμύρια δολάρια που ήταν η μέση αμοιβή της προηγούμενης χρονιάς, η αύξηση φαίνεται γραμμική. Αν, όμως, κοιτάξει την κορυφή της λίστας, γίνεται εκρηκτική.
Ποιοι βρίσκονται στην κορυφή
Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες καταγραφές της Equilar για το 2024, ο Patrick Smith της Axon έφτασε τα 164,5 εκατομμύρια δολάρια, ενώ ο Jim Anderson της Coherent τα 101,5 εκατομμύρια. Αμέσως μετά, ο Brian Niccol της Starbucks άγγιξε τα 95,8 έως 97,8 εκατομμύρια δολάρια, ανάλογα με τους υπολογισμούς. Τι δείχνει αυτό; Ότι οι πρώτοι της λίστας κερδίζουν πέντε έως δέκα φορές περισσότερο από τον ήδη υψηλό μέσο όρο των 18,9 εκατομμυρίων.
Ακόμα κι αν ανατρέξουμε στις λίστες των προηγούμενων χρόνων, η εικόνα είναι εξίσου εντυπωσιακή. Το 2021, ο Peter Kern της Expedia είχε λάβει 296,2 εκατομμύρια δολάρια και ο Andy Jassy της Amazon 212,7 εκατομμύρια. Ήδη από τότε, δηλαδή, υπήρχαν πακέτα αποδοχών που ξεπερνούσαν κατά πολύ τα 200 εκατομμύρια, αλλά αυτά θεωρούνταν σχετικά «εξαιρετικές περιπτώσεις». Σήμερα, πακέτα αποδοχών άνω των 100 εκατομμυρίων εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα και τείνουν να γίνουν συνήθεια, σε εταιρείες αυτού του βεληνεκούς.
Τα «σταθερά» ονόματα της αγοράς
Ο Tim Cook της Apple αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συνέχειας και σταδιακής ανόδου. Το 2023 είχε λάβει περίπου 63,2 εκατομμύρια δολάρια, το 2024 η αποζημίωσή του έφτασε τα 74,6 εκατομμύρια δολάρια και το 2025 παρέμεινε περίπου στα ίδια επίπεδα (74,3 εκατομμύρια δολάρια). Παρόμοια εικόνα εμφανίζει και ο Satya Nadella της Microsoft, με αποδοχές λίγο πάνω από τα 79 εκατομμύρια δολάρια για το 2024. Ο Jensen Huang της Nvidia κινείται χαμηλότερα, αλλά και πάλι κοντά στα 50 εκατομμύρια. Ακόμη και CEOs που δεν βρίσκονται στην απόλυτη κορυφή, κινούνται σε επίπεδα που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν ακραία. Π.χ. ο Jamie Dimon της JPMorgan έλαβε 37,7 εκατ. δολάρια.
Αν δει κανείς τη μεταβολή σε βάθος χρόνου, η τάση γίνεται ακόμη πιο καθαρή. Οι κορυφαίοι CEOs περνούν σταθερά από τα 30-40 εκατομμύρια δολάρια της προηγούμενης δεκαετίας σε επίπεδα 70-100 εκατομμυρίων δολαρίων σήμερα. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, τα stock-based πακέτα εκτοξεύουν το συνολικό ποσό πολύ ψηλότερα.
Η πιο ακραία περίπτωση όλων
Αυτός είναι ο Elon Musk. Εδώ, όμως, οι αριθμοί δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο. Το 2024, ο Musk εμφανίζεται ως ο χαμηλότερα αμειβόμενος CEO του S&P 500, με μηδενική αποζημίωση από την Tesla. Ο λόγος είναι ότι το «περίφημο» πακέτο αποδοχών του 2018, αξίας σχεδόν 56 δισεκατομμυρίων δολαρίων, βρίσκεται σε δικαστική εκκρεμότητα. Την ίδια στιγμή, όμως, θεωρείται ο πιο ακριβοπληρωμένος CEO στην ιστορία. Ανάλογα με την αποτίμηση των stock options, η συνολική του αποζημίωση έχει φτάσει θεωρητικά ακόμη και τα 23,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Υπάρχουν CEOs που πληρώνονται με «παραδοσιακό» τρόπο, με μισθό, bonus και μετοχές. Και υπάρχουν και εκείνοι, όπως ο Musk, που δεν λαμβάνουν ουσιαστικά μισθό, αλλά αποζημιώνονται σχεδόν αποκλειστικά μέσω μετοχικών κινήτρων.
Παρόμοια, αλλά σε πολύ μικρότερη κλίμακα, είναι και η περίπτωση του Warren Buffett. Η ετήσια αποζημίωσή του παραμένει μόλις 405.000 δολάρια, ένα ποσό σχεδόν συμβολικό για CEO. Η διαφορά είναι ότι τόσο ο Buffett όσο και ο Musk αντλούν τον πλούτο τους κυρίως από τη συμμετοχή τους στις εταιρείες που διοικούν. Δηλαδή, από την άνοδο της μετοχής και όχι από τον μισθό.
Στην «κανονική» εικόνα των CEOs, όμως, η τάση είναι ξεκάθαρη. Οι μέσες αποδοχές τους στις μεγάλες εταιρείες έχει φτάσει πλέον σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα.Σε ορισμένες μετρήσεις για το 2025, αγγίζει τα 29,4 εκατομμύρια δολάρια, αυξημένο κατά 23,2% μέσα σε έναν χρόνο. Δηλαδή, μέσα σε δύο χρόνια, από τα 17–18 εκατομμύρια δολάρια έχουμε περάσει σχεδόν στα 30 εκατομμύρια δολάρια ως «μέση» τιμή.
CEOs τριών ταχυτήτων
Η πρώτη είναι τα 20-30 εκατομμύρια δολάρια, που αποτελούν τον νέο «μέσο όρο». Η δεύτερη είναι τα 70-100 εκατομμύρια δολάρια, όπου βρίσκονται τα μεγάλα ονόματα της τεχνολογίας και της βιομηχανίας. Και η τρίτη είναι τα 150-300 εκατομμύρια δολάρια, όπου εμφανίζονται τα stock-driven mega deals. Την ίδια στιγμή, ο μέσος εργαζόμενος στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασε μόλις τα 49.500 δολάρια, με αύξηση περίπου 3%. Η αναλογία που προκύπτει είναι εντυπωσιακή. Οι CEOs αμείβονται πλέον κατά μέσο όρο 285 φορές περισσότερο από τους εργαζομένους τους. Και αυτή είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.
Αν κατέβει κανείς λίγο πιο χαμηλά στη λίστα των υψηλότερα αμειβόμενων, εκεί όπου οι αποδοχές ξεφεύγουν από κάθε «μέσο όρο», η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη. Π.χ. ο Brian Niccol της Starbucks, για παράδειγμα, εμφανίζεται με ετήσια αποζημίωση σχεδόν 97,8 εκατομμυρίων δολαρίων. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, ωστόσο, δεν είναι το απόλυτο νούμερο, αλλά η σύγκριση: η αμοιβή του αντιστοιχεί σε 6.666 φορές τον μισθό του μέσου εργαζομένου της εταιρείας. Εδώ δεν έχουμε πλέον απλώς μια ανισότητα, αλλά δύο διαφορετικά οικονομικά σύμπαντα που συνυπάρχουν στην ίδια εταιρία.