Από τα ιδιωτικά τζετ έως το χαβιάρι και τα προϊόντα πολυτελών οίκων μόδας, όλα τα υπερπολυτελή αγαθά σημείωσαν νέες υψηλότερες τιμές.
Σε έναν κόσμο όπου η ακρίβεια αποτελεί καθημερινή συζήτηση για εκατομμύρια νοικοκυριά, η ιδέα ότι ακόμη και οι δισεκατομμυριούχοι «υποφέρουν» από τον πληθωρισμό μοιάζει σχεδόν ειρωνική. Κι όμως, τα στοιχεία δείχνουν ότι ο τρόπος ζωής των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη γίνεται ολοένα και πιο ακριβός -και μάλιστα με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους που βιώνει ο μέσος καταναλωτής. Από το 1982, το Forbes παρακολουθεί συστηματικά τις τιμές υπερπολυτελών αγαθών και υπηρεσιών που απευθύνονται αποκλειστικά στους «πλουσιότερους των πλουσίων». Από loafers της Gucci και ρολόγια, μέχρι ιδιωτικά τζετ, superyachts, ιδιωτική εκπαίδευση και συλλεκτικά έργα τέχνης, όλα καταγράφονται σε έναν ιδιαίτερο δείκτη: τον Δείκτη Κόστους Ζωής Εξαιρετικής Ποιότητας (Cost of Living Extremely Well Index – CLEWI). Ο δείκτης αυτός λειτουργεί, ουσιαστικά, ως μια ένδειξη Τιμών Καταναλωτή, όμως όχι για τον μέσο πολίτη, αλλά για τους δισεκατομμυριούχους.
Τα φετινά δεδομένα λοιπόν είναι αποκαλυπτικά. Πιο συγκεκριμένα, το 2025, ο CLEWI αυξήθηκε κατά 5,5%, από 4,7% την προηγούμενη χρονιά. Την ίδια στιγμή, ο γενικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αυξήθηκε κατά 2,7%. Με άλλα λόγια, ο πληθωρισμός για τους δισεκατομμυριούχους ήταν περίπου διπλάσιος σε σχέση με εκείνον που αντιμετώπισαν οι «απλοί» άνθρωποι. Η διαφορά αυτή ωστόσο, δεν είναι τυχαία, καθώς ο κόσμος της υπερπολυτέλειας λειτουργεί με εντελώς διαφορετικούς κανόνες από την υπόλοιπη οικονομία.
Η πολυτέλεια δεν είναι πια αντικείμενο, είναι υπηρεσία
Ένα από τα βασικά στοιχεία που ωθούν τον CLEWI προς τα πάνω είναι η αυξανόμενη σημασία των υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Ενώ τα υλικά αγαθά μπορούν, σε κάποιο βαθμό, να ελεγχθούν μέσω οικονομιών κλίμακας, οι υπηρεσίες που απευθύνονται στους δισεκατομμυριούχους βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Ιδιωτικοί γιατροί με 24ωρη διαθεσιμότητα, προσωπικοί σεφ διεθνούς φήμης, σύμβουλοι τέχνης, ειδικοί ασφάλειας, δάσκαλοι για τα παιδιά και διαχειριστές περιουσίας ζητούν αμοιβές που αυξάνονται με ρυθμούς πολύ ταχύτερους από τον γενικό πληθωρισμό. Ο λόγος είναι απλός: η ζήτηση για κορυφαία ανθρώπινη εξειδίκευση αυξάνεται, ενώ η προσφορά παραμένει περιορισμένη. Η πρόσβαση λοιπόν στους «καλύτερους του είδους» δεν είναι απλώς ακριβή, αλλά είναι ολοένα και πιο σπάνια. Και στη σφαίρα της πολυτέλειας, η σπανιότητα μεταφράζεται σχεδόν πάντα σε υψηλότερο κόστος.
Superyachts και ιδιωτικά τζετ
Τα μέσα μετακίνησης αποτελούν έναν ακόμη βασικό παράγοντα αύξησης του κόστους ζωής των δισεκατομμυριούχων. Η κατοχή και συντήρηση ενός superyacht ή ενός ιδιωτικού αεροσκάφους είναι πλέον πολύ πιο ακριβή υπόθεση απ’ ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Τα καύσιμα, οι αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανονισμοί, οι αυξημένοι μισθοί εξειδικευμένων πληρωμάτων και η έλλειψη διαθέσιμων θέσεων σε δημοφιλείς μαρίνες έχουν ανεβάσει κατακόρυφα το κόστος. Παράλληλα, μετά την πανδημία, η ζήτηση για ιδιωτικά τζετ παραμένει υψηλή, καθώς πολλοί πλούσιοι δεν επέστρεψαν ποτέ πλήρως στις εμπορικές πτήσεις. Η «απόλυτη ελευθερία μετακίνησης» έχει τίμημα -και αυτό το τίμημα αυξάνεται ταχύτερα από τον πληθωρισμό της υπόλοιπης οικονομίας. Πιο συγκεκριμένα, η αγορά γιοτ πήρε αύξηση κατά 6,9% σύμφωνα με το Forbes, ενώ τα ιδιωτικά αεροπλάνα και τζετ 2,6%. Χαρακτηριστικά παραδείγματα το αεροπλάνο Global 7500, με βασικό εξοπλισμό στα 70.000.000 ευρώ και το γιοτ Oyster 595 στα 3.5 εκατ. ευρώ.
Η διασκέδαση είναι ακριβή
Αντικείμενα και υπηρεσίες που χρησιμοποιούνται για διασκέδαση είδαν συνολικά αύξηση τιμών κατά 9.6%. Πιο συγκεκριμένα, οι κυνηγητικές καραμπίνες σημείωσαν αύξηση του ύψους του 25,9%, η αγορά αγωνιστικών αλόγων για τον ιππόδρομο, 22.6% και τα πούρα 5.2%. Ακόμη όμως και τα παραδοσιακά είδη πολυτελείας, όπως ρολόγια, κοσμήματα, τσάντες και έργα τέχνης, έχουν μετατραπεί σε επενδυτικά assets. Οι μεγάλοι οίκοι αυξάνουν συστηματικά τις τιμές τους, ενισχύοντας την αίσθηση αποκλειστικότητας και διατηρώντας την αξία των προϊόντων τους. Για τους δισεκατομμυριούχους, η κατανάλωση δεν αφορά πλέον μόνο την απόλαυση, αλλά και τη διατήρηση και ενίσχυση του πλούτου. Αυτό, όμως, σημαίνει ότι ακόμη και η «αγορά πολυτέλειας» υπόκειται σε πληθωρισμό. Χαρακτηριστικά ο τομέας της μόδας είδε συνολική αύξηση 5.2%, με τα παπούτσια να σημειώνουν αύξηση 8.2%, τα ρολόγια 11.5% και οι τσάντες 4.6%. Παρομοίως και το φαγητό γνώρισε αύξηση της τάξεως του 5.2%. Με ένα κιλό χαβιάρι της Special Reserve Ossetra να στοιχίζει από 2.200 € και 4.500 € (γενική αύξηση 9.2%) και μια σαμπάνια Krug Clos du Mesnil 2008 να κοστίζει από 2.000 ευρώ.
Ακίνητα-σύμβολα και παγκόσμιος ανταγωνισμός
Στον τομέα των ακινήτων, οι δισεκατομμυριούχοι δεν αγοράζουν απλώς σπίτια, αλλά «τρόπαια». Ρετιρέ στο Μανχάταν, βίλες στο Μονακό, ιστορικές κατοικίες στο Λονδίνο ή υπερσύγχρονα ακίνητα στο Ντουμπάι λειτουργούν ως σύμβολα ισχύος και ασφάλειας κεφαλαίου. Η προσφορά είναι περιορισμένη, ενώ η ζήτηση προέρχεται από όλο τον κόσμο. Το αποτέλεσμα είναι τιμές που ανεβαίνουν ανεξάρτητα από τις τάσεις της ευρύτερης αγοράς ακινήτων.
Εισαγωγική φωτογραφία: 123RF