Τα smart glasses εξελίσσονται σε μια αγορά με τεράστια δυναμική. Τα νεότερα μοντέλα θυμίζουν Τζέιμς Μποντ και μοιάζουν όλο και περισσότερο με συνηθισμένα γυαλιά ηλίου ή οράσεως.
Σύμφωνα με τη Meta, που θεωρείται από τους κορυφαίους κατασκευαστές, το 2025 πουλήθηκαν περισσότερα από επτά εκατομμύρια ζευγάρια παγκοσμίως. Και έπεται συνέχεια -όχι όπως το 2013 που λανσαρίστηκαν από τη Google και αποσύρθηκαν επτά μήνες μετά την κυκλοφορία τους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αφενός η υψηλή τιμή, αφετέρου οι έντονες αντιδράσεις σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων, στάθηκαν εμπόδιο στην εξάπλωση τους. Ωστόσο, η Google επανέρχεται δυναμικά, την ώρα που η Samsung και η Apple ετοιμάζουν τη δική τους είσοδο στην αγορά των έξυπνων γυαλιών.
Γιατί να πάρω smart glasses
Οι δυνατότητες που προσφέρουν τα γυαλιά ΑΙ είναι εντυπωσιακές. Τηλεφωνικές κλήσεις, λήψη φωτογραφιών, καταγραφή βίντεο, αναπαραγωγή μουσικής και podcasts, μετάφραση κειμένων σε πραγματικό χρόνο, ενώ απαντούν σε ερωτήσεις σε οτιδήποτε βλέπεις μπροστά σου. Χωρίς να χρειάζεται να αγγίξεις το κινητό σου, δίχως να είσαι εγκλωβισμένος στην οθόνη. Η ταξιδιωτική δημοσιογράφος Λάουρα Χολ, που συνεργάζεται με το BBC, αποφάσισε να περάσει ένα τριήμερο στο Παρίσι και να καταγράψει την εμπειρία της. Η φορετή τεχνητή νοημοσύνη, όπως διαπίστωσε, υπόσχεται να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουμε. Μπορεί να μας καθοδηγήσει στους δρόμους μιας άγνωστης πόλης, να μεταφράσει μενού εστιατορίων και να κάνει την εξερεύνηση ενός προορισμού πιο εύκολη από ποτέ. Για κάποιον που περνάει αμέτρητες ώρες σε άγνωστες πόλεις κοιτάζοντας διαρκώς το Google Maps, η προοπτική είναι ιδιαίτερα ελκυστική καθώς απαλλάσσει τον ταξιδιώτη από την αμήχανη εικόνα του χαμένου τουρίστα που δεν ξεκολλάει το βλέμμα από το τηλέφωνό του.
Τα φοράει ο Τζέιμς Μποντ σε video game
Η Λάουρα Χολ επέλεξε μαύρα γυαλιά, με σχετικά χοντρό σκελετό, για την περιήγηση στην πόλη του φωτός. Τα Ray-Ban Meta AI θυμίζουν ένα συνηθισμένο ζευγάρι, που σου δίνει τη δυνατότητα να μιλάς στον αέρα, όσο παράξενο και αν ακούγεται. Δεν προβάλλουν πληροφορίες πάνω στους φακούς, όπως τα Even Realities G2 που διαθέτουν μια διακριτική οθόνη head-up display και αποτελούν επίσημο gadget του Τζέιμς Μποντ στο video game «007 First Light» της IQ Interactive. Αντίθετα, αξιοποιούν κάμερες, μικρόφωνα, ηχεία και τεχνητή νοημοσύνη που λειτουργεί μέσω φωνητικών εντολών. Ιδιαίτερα απλοποιημένα, σε σημείο να αναρωτιέσαι αν μπορεί ένα ζευγάρι γυαλιών οράσεως να αποτελέσει αξεσουάρ του κινητού τηλεφώνου σου ή να το αντικαταστήσει στο μέλλον. Με μια απλή ερώτηση έχεις έτοιμη τη χρήσιμη πληροφορία για τα 800 χρόνια ιστορίας του Λούβρου και με μια απλή ματιά μπορείς να μεταφράσεις οτιδήποτε καταγράφει η ενσωματωμένη κάμερά σου. Ακόμη και τα 300 μέτρα ύψος για τον Πύργο του Άιφελ.
Ιδανικά για σκονάκι σε εξετάσεις πανεπιστημίων
Υπάρχουν όμως και άλλες συναρπαστικές ιστορίες με τη χρήση των smart glasses. Η Βίβιαν, φοιτήτρια πανεπιστημίου στην επαρχία Χεμπέι της Κίνας, λατρεύει τα Rokid AI glasses της. Όταν βγαίνει έξω με το ηλεκτρικό της σκούτερ, τα φοράει για να την καθοδηγούν στη διαδρομή. Όταν ψωνίζει ρούχα, χρησιμοποιεί την ενσωματωμένη κάμερα για να φωτογραφίζει τις τιμές, ώστε στη συνέχεια να ελέγχει αν τα ίδια προϊόντα πωλούνται φθηνότερα στο διαδίκτυο. Υπάρχουν όμως και στιγμές που η χρήση τους ξεπερνάει τα όρια της απλής διευκόλυνσης. Η ίδια παραδέχεται ότι έχει χρησιμοποιήσει τα γυαλιά για να αντιγράψει σε εξετάσεις. Η συσκευή σκανάρει τις ερωτήσεις και εμφανίζει τις απαντήσεις πάνω στον φακό. Όπως αποκάλυψε, ορισμένοι συμφοιτητές της έχουν νοικιάσει μάλιστα τα δικά της προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν για σκονάκι. Γι’ αυτό σε σύντομο χρονικό διάστημα άρχισαν οι απαγορεύσεις σε περιόδους σημαντικών εξετάσεων. Πολλοί καταναλωτές επιλέγουν να νοικιάσουν έξυπνα γυαλιά τεχνητής νοημοσύνης στην Κίνα, για περίπου πέντε ευρώ την ημέρα, προκειμένου να εξερευνήσουν τις νέες δυνατότητες της τεχνολογίας χωρίς να αγοράσουν τη συσκευή.
Την ίδια στιγμή, κινεζικές εταιρείες δίνουν ισχυρά κίνητρα. Από πέρυσι η Xiaomi, η Alibaba και η κατασκευάστρια ηλεκτρικών αυτοκινήτων Li Auto έχουν παρουσιάσει τα δικά τους μοντέλα smart glasses. Η κινεζική κυβέρνηση έχει εντάξει από το 2026 τα έξυπνα γυαλιά σε ένα εθνικό πρόγραμμα επιδοτήσεων με στόχο την ενίσχυση της κατανάλωσης. Το πρόγραμμα προσφέρει έκπτωση 15% με ανώτατο όριο τα 500 γιουάν (περίπου 64 ευρώ). Η αύξηση των πωλήσεων αναμένεται να είναι ραγδαία, έπειτα από τα 2,5 εκατομμύρια που διατέθηκαν πέρυσι.
Η σκοτεινή πλευρά της τεχνολογίας
Μέχρι εδώ καλά. Τι γίνεται όμως με την ηθική πλευρά των συνεπειών της τεχνολογίας; Η ενσωματωμένη κάμερα, που επιτρέπει τη διακριτική λήψη φωτογραφιών και την καταγραφή βίντεο, βρίσκεται συνέχεια στο επίκεντρο. Έχουν καταγραφεί περιστατικά στα οποία τα AI glasses χρησιμοποιήθηκαν για κρυφή βιντεοσκόπηση γυναικών χωρίς τη γνώση ή τη συναίνεσή τους. Τα περιστατικά αυτά ήταν αρκετά ώστε να αποκτήσουν τα γυαλιά στο διαδίκτυο τον δυσάρεστο χαρακτηρισμό «pervert glasses», που σημαίνει «τα γυαλιά των ανώμαλων». Η συζήτηση που ανοίγει για τα όρια που παραβιάζονται είναι βέβαιο ότι θα τραβήξει μακριά. Και κάποια στιγμή θα μπει ένα όριο. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με ποιο τρόπο.
Η απαγόρευση των δικαστηρίων της Νέας Υόρκης
Είναι χαρακητριστικό ότι η Διοίκηση Δικαστηρίων της Νέας Υόρκης αποφάσισε από τις 20 Ιουλίου την απαγόρευση της χρήσης έξυπνων γυαλιών με κάμερα, μικρόφωνο ή ενσωματωμένο υπολογιστή σε όλα τα δικαστήρια. Ο λόγος είναι ότι η κρυφή βιντεοσκόπηση ή ηχογράφηση παραβιάζει τη Νομοθεσία Πολιτικών Δικαιωμάτων της Πολιτείας της Νέας Υόρκης. Ισχύει για όλους όσοι εισέρχονται σε δικαστήριο της πολιτείας, ανεξαρτήτως ιδιότητας. Από δικηγόρους, διαδίκους και μάρτυρες μέχρι δικαστικούς υπαλλήλους και απλούς πολίτες. Όσοι φορούν smart glasses τα παραδίδουν στους ένστολους δικαστικούς φρουρούς πριν εισέλθουν στην αίθουσα δικαστηρίου. Οι ανησυχίες έγιναν πιο έντονες στο ξεκίνημα της χρονιάς, όταν μέλη της ασφάλειας του ιδρυτή της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, εμφανίστηκαν να φορούν τέτοια γυαλιά κατά τη διάρκεια της δίκης του στην Καλιφόρνια. Η δικαστής του Ανώτερου Δικαστηρίου της Καλιφόρνια, Κάρολιν Κουλ, προειδοποίησε ότι δεν επιτρεπόταν να πραγματοποιήσουν οποιαδήποτε καταγραφή, ξεκαθαρίζοντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα αντιμετώπιζαν κυρώσεις για περιφρόνηση του δικαστηρίου.
Τα έξυπνα γυαλιά AI βρίσκονται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Από τη μια να εξελιχθούν σε έναν προσωπικό ψηφιακό βοηθό που αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, ταξιδεύουμε και επικοινωνούμε, αλλά ταυτόχρονα φέρνουν στο προσκήνιο δύσκολα ερωτήματα για την ιδιωτικότητα, την εκπαίδευση και τα όρια της τεχνολογίας.
Εισαγωγική φωτογραφία: 123RF