Η ίδρυση των start-ups που συνδέονται με την αμυντική βιομηχανία έχει πάρει τα τελευταία χρόνια διαστάσεις επιχειρηματικού φαινομένου.
Drones αλγόριθμοί και start-ups. Οι σύγχρονοι πόλεμοι δεν ορίζονται πια μόνο, από τα τανκς και τα πυρομαχικά, αλλά και από τις τρεις παραπάνω high-tech εκφράσεις. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 και η έκρηξη της σύγκρουσης στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, λειτούργησαν ως καταλύτες για ένα άνευ προηγουμένου κύμα τεχνολογικής επιχειρηματικότητας.
Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους
Οι επενδύσεις σε ευρωπαϊκά defence-tech start-ups αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 500% μεταξύ 2021-2024 σε σχέση με την προηγούμενη τριετία, σύμφωνα με ανάλυση της McKinsey που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2025. Στην Ουκρανία, το 2023 τα αμυντικά start-ups προσέλκυσαν μόλις 5 εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης, το 2024 αυξήθηκαν στα 60 εκατ., ενώ το 2025 εκτινάχθηκαν στα 105 εκατ. δολάρια με άνω από 50 εταιρείες να μοιράζονται αυτά τα κεφάλαια. Σήμερα υπολογίζεται ότι μόνο στην Ουκρανία αναπτύσσονται περί τα 2000 start-ups.
Ταυτόχρονα, στο Ισραήλ, ο αριθμός των στρατιωτικών start-ups σχεδόν διπλασιάστηκε από 160 σε 312 μέσα σε έναν χρόνο από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα (+95%), ενώ το 2025 οι ισραηλινές αμυντικές εταιρείες άντλησαν συνολικά 1 δισ. δολάρια σε χρηματοδότηση -ρεκόρ που υπερέβη όλα τα προηγούμενα χρόνια μαζί.
Το ευρύτερο αμυντικό ευρωπαϊκό οικοσύστημα DSR (“Defence, Security & Resilience”) συγκέντρωσε 8,7 δισ. δολάρια το 2025, αύξηση 55% έναντι του 2024. Το αποτέλεσμα είναι ο πόλεμος να έχει γίνει το μεγαλύτερο venture capital fund της εποχής μας.
H καλύτερη άμυνα είναι το start-up
Η Ουκρανία έχει μετατραπεί στo βίαιο εργαστήριο αμυντικής τεχνολογίας στον πλανήτη. Χάρη στην κυβερνητική πλατφόρμα Brave1, που λειτουργεί ως υποστηριζόμενο από το κράτος VC fund και accelerator, οι Ουκρανοί μηχανικοί μετατρέπουν τις εμπειρίες του πεδίου μάχης σε εμπορικά προϊόντα με ταχύτητα που κανένας δυτικός αμυντικός κολοσσός δεν μπορεί να αντιγράψει. Κάθε νέα ιδέα μπαίνει απ’ευθείας στο μέτωπο για να δοκιμαστεί.
Έτσι, από τα χαρακώματα του Μπαχμούτ στα γραφεία του Λονδίνου, από τα εργαστήρια του Τελ Αβίβ στα πεδία δοκιμών της Ουκρανίας, μια νέα γενιά αμυντικών start-ups αναδύεται μέσα από τις ίδιες τις συνθήκες που τα γέννησαν: τον πόλεμο. Η τεχνολογία αμύνης δεν είναι πλέον αποκλειστικό προνόμιο μεγάλων αμυντικών κολοσσών. Είναι ολοένα και περισσότερο η δουλειά μικρών ομάδων με λίγα εκατομμύρια δολάρια, μεγάλη επείγουσα ανάγκη και άμεση πρόσβαση στο πεδίο μάχης ως εργαστήριο.
Η ουκρανική αμυντική τεχνολογική σκηνή
Η Swarmer ιδρύθηκε τον Μάιο του 2023 με 70.000 δολάρια προσωπικών αποταμιεύσεων του Serhii Kupriienko και του Alex Fink, και ανέπτυξε λογισμικό AI που επιτρέπει σε έναν μόνο χειριστή να ελέγχει δεκάδες αυτόνομα drones ταυτόχρονα, ακόμα και σε περιβάλλοντα όπου το GPS δεν λειτουργεί. Σε λιγότερο από δύο χρόνια, η εταιρεία είχε ήδη καταγράψει πάνω από 82.000 μάχιμες αποστολές, είχε κλείσει Series A γύρο 15 εκατομμυρίων δολαρίων και είχε ανακοινώσει IPO στο Nasdaq(!). Η Dropla, από την πλευρά της, παράγει FPV επιθετικά drones και συστήματα πλοήγησης απευθείας για το ουκρανικό μέτωπο, ξεκινώντας από κρατικές επιχορηγήσεις του προγράμματος Brave1, και ολοκλήρωσε πρόσφατα γύρο 2,75 εκατομμυρίων δολαρίων, έναν από τους μεγαλύτερους στην κατηγορία της.
Η M-Fly κινείται σε πιο εξειδικευμένο έδαφος: αναπτύσσει συσκευές laser targeting και μονάδες ημι-ενεργού καθοδήγησης με ποσοστό επιτυχίας που ξεπερνά το 95%, για UAVs και αντιαεροπορικά συστήματα. Με 1,3 εκατομμύρια δολάρια από επενδυτές σε Ουκρανία, Δανία, ΗΠΑ και Εσθονία, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς το ουκρανικό οικοσύστημα έχει αποκτήσει διεθνή επενδυτική εμβέλεια. Στον ίδιο κόσμο κινείται και η Teletactica, που αναπτύσσει κρυπτογραφημένα συστήματα επικοινωνίας για αποστολές drones στη γραμμή μετώπου, λύνοντας ένα από τα πιο κρίσιμα προβλήματα του σύγχρονου πεδίου μάχης: πώς διατηρείς ασφαλή επικοινωνία όταν ο αντίπαλος παρεμβάλλει ηλεκτρονικά παντού. Η Tencore, τέλος, επικεντρώνεται σε αυτόνομα εδαφικά ρομποτικά συστήματα για αναγνώριση και εφοδιασμό στη γραμμή μετώπου, με 3,74 εκατομμύρια δολάρια χρηματοδότησης, καθιστώντας την μία από τις μεγαλύτερες επενδύσεις στον τομέα UGV στη χώρα.
Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί η Trypillian, που ιδρύθηκε το 2024 από έναν βετεράνο των μαχών του Μπαχμούτ και του Σολεντάρ, τον Ivan Matveichenko, ο οποίος πριν από τον πόλεμο εργαζόταν στην IBM. Η ιδέα γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του, μέσα από επαφές στο LinkedIn. Η εταιρεία, με γραφεία στο Λονδίνο και το Κίεβο, αναπτύσσει fixed-wing kamikaze drones μακράς εμβέλειας, σχεδιασμένα ώστε η αναχαίτισή τους να απαιτεί συστήματα 30 έως 50 φορές ακριβότερα. Το ότι ο πρώην βρετανός βουλευτής Robert Seely συμμετέχει ως επικεφαλής στρατηγικής, και ο πρώην υπουργός Brooks Newmark ως lead investor και co-founder, δείχνει πόσο στενά έχει πλέον συνδεθεί ο βρετανικός πολιτικός κόσμος με την αμυντική επιχειρηματικότητα της Ανατολικής Ευρώπης.
Πιο ήσυχη, αλλά εξίσου ενδιαφέρουσα, είναι η Griselda, μια πλατφόρμα γεωγραφικού εντοπισμού πληροφοριών. Ξεκίνησε με επιχορήγηση 10.000 δολαρίων από το Ukrainian Startup Fund, εγγράφηκε στο εσθονικό εμπορικό μητρώο, σχημάτισε κοινοπραξία με τη Summa Defence στη Φινλανδία, εντάχθηκε στο Microsoft Azure Marketplace και υπέβαλε αίτηση στο European Defence Fund. Μια εταιρεία που ξεκίνησε ουσιαστικά με μηδέν ευρώ και σε λίγα χρόνια έχει ευρωπαϊκά “θεσμικά” παρακλάδια και επενδυτές.
Στο Ισραήλ, η δυναμική είναι διαφορετική αλλά εξίσου ισχυρή
Μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, πάνω από το ένα τρίτο των αμυντικών start-ups που είναι σήμερα εγγεγραμμένα στο Startup Nation Central δημιουργήθηκαν εκ νέου. Η Skyhook αναπτύσσει φορητές συσκευές που χρησιμοποιούν τεχνολογία κινητού τηλεφώνου για την έγκαιρη προειδοποίηση στρατιωτών απέναντι σε εχθρικά drones, ήδη σε δοκιμές στην Ουκρανία και σε διαπραγματεύσεις με το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας. Η Kela, από την πλευρά της, κατασκευάζει fiber-optic drones ανθεκτικά στον ηλεκτρονικό πόλεμο, δοκιμασμένα ήδη στον Λίβανο, με ενεργές συζητήσεις για πωλήσεις σε ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις.
Αυτό που ενώνει όλες αυτές τις εταιρείες δεν είναι μόνο το αντικείμενό τους. Είναι ο τρόπος με τον οποίο γεννήθηκαν: μέσα στον πόλεμο, από ανθρώπους που τον έζησαν, με πόρους που σε άλλες συνθήκες δεν θα αρκούσαν ούτε για ένα αρχικό pitch deck.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images / Ideal Image