Οι μικρές στιγμές πλήξης μέσα στην ημέρα μπορεί να αποδειχθούν σημαντικές για τη λειτουργία του εγκεφάλου και την επαφή με τον εαυτό μας.
«Βαριέμαι!». Απελπισμένο, με βαρύ σώμα και χέρια που κρέμονται, το παιδί περιφέρεται στο χώρο. Πέφτει στον καναπέ και ζητά από τη μαμά ή τον μπαμπά μια σανίδα σωτηρίας. Θέλει απεγνωσμένα να δώσει τέλος στο «μαρτύριο» της βαρεμάρας ή μήπως εφευρίσκει τρόπους για να αποκτήσει πιο εύκολη πρόσβαση στο τάμπλετ; Εκεί ο γονιός έχει δυο επιλογές. Να σκαρφιστεί ιδέες για δημιουργική απασχόληση, οι οποίες το πιθανότερο θα απορριφθούν στο δευτερόλεπτο ή να παραιτηθεί από την προσπάθεια και να παραδοθεί στο κάλεσμα της μοίρας: την οθόνη. Μήπως, όμως, τελικά η βαρεμάρα κάνει καλό;
Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε αυτές τις κενές στιγμές ως κάτι αρνητικό. Μόλις συνειδητοποιήσουμε ότι η ανία πλησιάζει, σπεύδουμε να την αποκρούσουμε. Είτε πρόκειται για παιδιά, είτε πρόκειται για ενήλικες. Μόλις εμφανιστεί, την καλύπτουμε με ατελείωτο σκρολάρισμα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με φαγητό ή με κάποια άλλη μορφή άμεσης απασχόλησης. Όμως, η επιστήμη δείχνει ότι η πλήξη δεν είναι απαραίτητα χάσιμο χρόνου. Μπορεί να ωφελεί σημαντικά τον εγκέφαλο.
Γιατί οι άνθρωποι βαριούνται;
Όπως αναφέρει η Mayo Clinic, η ανία παρουσιάζεται όταν ο εγκέφαλος αγωνίζεται να γεμίσει τον χρόνο. Αυτό σπάνια συμβαίνει ότι ο άνθρωπος εστιάζει σε απαιτητικές εργασίες όπως η δουλειά ή το σχολείο, ή όταν συμμετέχει σε μια καλή συζήτηση. Μόλις, όμως, ολοκληρωθούν αυτές οι δραστηριότητες, το αίσθημα της κόπωσης επικρατεί και έτσι αναζητούμε τρόπους να ψυχαγωγηθούμε και να χαλαρώσουμε. Αν, ωστόσο, η διαφυγή μας είναι οι ηλεκτρονικές συσκευές, μπορεί να μειώνεται η πλήξη, αλλά ο εγκέφαλος χάνει σταδιακά την ικανότητά του να την αντιμετωπίζει δημιουργικά.
Χώρος για σκέψη
Όταν δεν είμαστε διαρκώς απασχολημένοι, δημιουργείται αρκετός χώρος στον εγκέφαλο για σκέψη. Οι στιγμές χωρίς εξωτερικά ερεθίσματα μπορούν να ενισχύσουν τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την ικανότητά μας να «γεννάμε» ιδέες. Δεν είναι τυχαίο ότι κάποιες από αυτές εμφανίζονται από το πουθενά, όταν αφήνουμε το μυαλό να περιπλανηθεί.
Το φαινόμενο του ντους
Συχνά, άλλωστε, φαεινές ιδέες έχουν βρεθεί κάτω από το ντους. Αυτό συμβαίνει, σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρία, καθώς τη στιγμή εκείνη επιτυγχάνεται ισορροπία ανάμεσα στη γραμμική σκέψη που περιορίζει την πρωτοτυπία και τις απεριόριστες τυχαίες συσχετίσεις. Δραστηριότητες όπως το ντους ή το χαλαρό περπάτημα βοηθούν στην επίτευξη αυτής της ισορροπίας επιτρέποντας την ελεύθερη περιπλάνηση του νου. Οι αυθόρμητες σκέψεις μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα παραγωγικές και να βοηθήσουν στην επίλυση προβλημάτων.
Ευκαιρία για αλλαγή
Η πλήξη μπορεί να σηματοδοτεί την ανάγκη για αλλαγή. Όταν βαριόμαστε συχνά, ίσως σημαίνει ότι μια δραστηριότητα, ένας στόχος ή μια κατάσταση στη ζωή μας δεν μας προσφέρει πλέον κάτι ουσιαστικό. Αυτό το συναίσθημα μπορεί να μας ωθήσει να αναζητήσουμε νέες εμπειρίες, να αλλάξουμε κατεύθυνση ή να βρούμε κάτι που έχει περισσότερο νόημα για εμάς.
Ενίσχυση της μνήμης
Το να επιτρέπουμε στο μυαλό μας να «βγει εκτός λειτουργίας» βοηθά στην ενσωμάτωση και την εμπέδωση νέων πληροφοριών. Ακόμα και λίγα λεπτά την ημέρα υγιούς «ταβανοθεραπείας» μπορεί πράγματι να έχουν… θεραπευτική δράση, καθώς με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η αποθήκευση νέων στοιχείων. Έχει αποδειχθεί ότι με αυτόν τον τρόπο οι άνθρωποι θυμούνται καλύτερα αυτά που έμαθαν, ακόμα και αν χρειαστεί να τα ανακαλέσουν στη μνήμη τους αρκετές ημέρες αργότερα.
Λίγες στιγμές σιωπής
Όταν σταματά ο συνεχής θόρυβος γύρω μας, έρχονται στην επιφάνεια σκέψεις, επιθυμίες και προβληματισμοί που συνήθως μας ενοχλούν και για αυτό το λόγο συχνά απομακρύνουμε. Η ικανότητα να αντέχουμε λίγες στιγμές βαρεμάρας μπορεί να μας βοηθήσει να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας.
Όταν η ανία είναι πρόβλημα
Η περιστασιακή ανία είναι φυσιολογική και δεν αποτελεί πρόβλημα. Ωστόσο, η χρόνια ανία, μπορεί να συνδέεται με προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος και συνολική αίσθηση δυσφορίας. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειάζεται ιατρική βοήθεια για να γίνει σωστή διαχείριση των συναισθημάτων και να αναπτυχθούν υγιείς τρόποι αντιμετώπισης.
Όσο για τα παιδιά, δεν αποτελεί ευθύνη των γονιών να τα ψυχαγωγούν κάθε στιγμή της ημέρας. Με την πλήξη, τα παιδιά μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και να έρχονται σε επαφή με τον εαυτό τους. Με λίγα λόγια, οι μικρές στιγμές βαρεμάρας μέσα στην ημέρα μπορούν να λειτουργήσουν θετικά στη σκέψη και τη δημιουργικότητα.
Εξωτερική φωτογραφία: Pexels