Πώς μικρές αλλαγές στην καθημερινότητά μας μπορούν να ρυθμίσουν τη συνολική ευεξία μας.
Νευρικοί, χαρούμενοι, λυπημένοι, οι περισσότεροι από εμάς πιστεύουμε ότι μόνο ο εγκέφαλος καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσονται τα συναισθήματά μας. Ωστόσο, επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι δεν παίζει τον αποκλειστικό ρόλο. Ο εγκέφαλος δεν βιώνει τον κόσμο άμεσα, αλλά λαμβάνει δεδομένα όπως φως, ήχο και αισθητηριακές πληροφορίες από το σώμα, τα οποία φιλτράρει και ερμηνεύει. Σύμφωνα με τους ειδικούς, κάθε εξωτερικό ερέθισμα που επηρεάζει τη συναισθηματική μας κατάσταση προέρχεται από το σώμα και τις αισθήσεις μας, και όχι μόνο από τον εγκέφαλο.
Στην πραγματικότητα, σώμα και νους συνεργάζονται, συνθέτοντας ένα ενιαίο σύστημα που λειτουργεί σε αρμονία. Επειδή η συναισθηματική μας κατάσταση βασίζεται εν μέρει σε σωματικές αισθήσεις, η αλλαγή του περιβάλλοντος ή η κίνηση του σώματος επηρεάζει άμεσα το πώς νιώθουμε. Πιο συγκεκριμένα, ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι ερεθίσματα όπως η κίνηση, η θερμοκρασία, οι υφές, ακόμα και το βάρος και τα σχήματα επηρεάζουν σημαντικά τη συναισθηματική μας κατάσταση και συμβάλλουν στη βελτίωση της ευεξίας, επηρεάζοντας τόσο τη σκέψη όσο και τη συνολική συμπεριφορά μας.
Σκληρές επιφάνειες, σκληρές αποφάσεις
Έρευνες σχετικά με την ψυχολογία της λήψης αποφάσεων, έχουν δείξει ότι η σκληρότητα μιας καρέκλας μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο διαπραγματεύεται, όπως για παράδειγμα κατά την αγορά ενός αυτοκινήτου. Αναλυτικότερα, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Γειλ παρατήρησαν ότι άνθρωποι που κάθονται σε σκληρές, άβολες καρέκλες τείνουν να είναι πιο σκληροί διαπραγματευτές και λιγότερο ευέλικτοι σχετικά με την τιμή. Αντιθέτως, η μαλακή επιφάνεια μπορεί να οδηγήσει σε πιο ομαλές διαπραγματεύσεις, με τον άνθρωπο να εμφανίζεται πιο διαλλακτικός. Με λίγα λόγια, η σκληρότητα μιας επιφάνειας μπορεί να προκαλέσει ψυχολογική αίσθηση ακαμψίας, οδηγώντας σε «σκληρές» αποφάσεις, ενώ οι μαλακές επιφάνειες ενθαρρύνουν τις «ήπιες» αποφάσεις.
Ο καθοριστικός ρόλος της θερμοκρασίας
Ταυτόχρονα, η θερμοκρασία παίζει καθοριστική σημασία για τον τρόπο που ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται το σώμα. Σε ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο Trends in Cognitive Sciences, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Κουίν Μέρι του Λονδίνου και το Πανεπιστήμιο της Παβίας στην Ιταλία, διαπίστωσαν ότι η θερμοκρασία δεν πρέπει να περνά απαρατήρητη στις μελέτες, καθώς βοηθά τον εγκέφαλο να απαντήσει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: Είναι δικό μου αυτό το σώμα; Το κρύο ή το ζεστό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο νιώθουμε σε επαφή με το σώμα μας. Η θερμοαντίληψη συνδέεται με τη συναισθηματική υγεία, τη συνειδητοποίηση του σώματος, ακόμη και την προσωπική ταυτότητα.
Για παράδειγμα, μια ζεστή αγκαλιά επαναπρογραμματίζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλός μας αντιλαμβάνεται το σώμα μας. Με τη ζεστή επαφή αποστέλλονται σήματα σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με τα συναισθήματα και την αντίληψη. Οι ίδιες οδοί ρυθμίζουν και το άγχος και τους κοινωνικούς δεσμούς. Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί οι ζεστές αγκαλιές μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του στρες, στην αύξηση της οξυτοκίνης και στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας, αφού η ζεστασιά είναι συνώνυμο ασφάλειας. Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι άνθρωποι με ορισμένες νευρολογικές ή ψυχιατρικές παθήσεις, όπως εγκεφαλικό επεισόδιο ή διατροφικές διαταραχές, συχνά παρουσιάζουν αλλοιωμένη αντίληψη της θερμοκρασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό οδηγεί σε μειωμένη αίσθηση της επαφής με το σώμα: κάποιος μπορεί να μην αισθάνεται πλήρως το σώμα του ως δικό του.
Σε άλλη έρευνα από τα Πανεπιστήμια Γέιλ και Μπούλντερ στο Κολοράντο, άνθρωποι που κρατούσαν ένα ζεστό φλιτζάνι καφέ πριν μια συνάντηση, παρατηρήθηκε ότι αξιολόγησαν το συνομιλητή τους θερμό και καλό σε σχέση με όσους κρατούσαν ένα κρύο ρόφημα. Προκύπτει, ότι η θερμοκρασία στα χέρια τους άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο το μυαλό τους έκρινε τον άνθρωπο απέναντι τους. Ταυτόχρονα, οι συμμετέχοντες που κρατούσαν ένα θερμό (σε αντίθεση με ένα κρύο) επίθεμα ήταν πιο πιθανό να επιλέξουν ένα δώρο για φίλο τους αντί για τον εαυτό τους.
Διαρκές updating
Το μυαλό ενημερώνεται διαρκώς σύμφωνα με το φυσικό ερέθισμα: ό,τι αγγίζουμε, όπου βρισκόμαστε, πώς κινούμαστε και τι ανιχνεύουν οι αισθήσεις μας επηρεάζει τις αποφάσεις και τα συναισθήματά μας. Αντί να προσπαθούμε να βελτιώσουμε τη διάθεσή μας με τη σκέψη, πρέπει να κινηθούμε ή να αναζητήσουμε ζεστασιά, καθώς με αυτό τον τρόπο ο εγκέφαλος μπορεί να λάβει άλλα μηνύματα και να ανανεωθεί το συναίσθημα. Μικρές προσαρμογές, όπως η αλλαγή της διαδρομής προς τη δουλειά ή η δοκιμή νέων πραγμάτων μπορούν να φέρουν σημαντικά αποτελέσματα, αφού οι «μικροστιγμές» αυτές βοηθούν το νευρικό σας σύστημα να ρυθμιστεί.
Ειδικότερα, η κίνηση λειτουργεί ως σήμα για τον εγκέφαλο να σπάσει έναν αρνητικό κύκλο ανατροφοδότησης. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ιδρυτής της Apple, Στιβ Τζομπς, συνήθιζε να περπατάει στις παρουσιάσεις των νέων συσκευών της εταιρίας. Μελέτη του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ έδειξε ότι η δημιουργική σκέψη βελτιώνεται όταν κάποιος περπατάει είτε σε εσωτερικούς ή εξωτερικούς χώρους. Προκύπτει ότι το ίδιο το περπάτημα και όχι το περιβάλλον αποτελεί τον κύριο παράγοντα για μεγαλύτερη έμπνευση, με τα επίπεδα δημιουργικότητας να είναι σημαντικά υψηλότερα για όσους περπατούσαν σε σύγκριση με όσους κάθονταν. Με λίγα λόγια, μικρές καθημερινές επιλογές μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές αλλαγές στη διάθεση και την ευεξία.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image