Η απάτη του Αμερικανού Ferdinand Demara που υιοθέτησε δεκάδες ταυτότητες και έγινε αξιωματικός του καναδικού Πολεμικού Ναυτικού στον Πόλεμο της Κορέας.
Το 1951, ένα καναδικό πολεμικό πλοίο έπλεε προς την Κορέα με έναν καινούργιο αξιωματικό στο πλήρωμά του. Ο υποπλοίαρχος Joseph Cyr είχε όλα τα απαραίτητα προσόντα για να βρίσκεται εκεί. Ή τουλάχιστον έτσι πίστευαν οι υπόλοιποι. Ο Cyr δεν ήταν γιατρός. Δεν ήταν καν ο άνθρωπος του οποίου τα στοιχεία χρησιμοποιούσε. Ήταν ο Ferdinand Waldo Demara, ένας Αμερικανός που είχε κλέψει την ταυτότητα του πραγματικού Joseph Cyr και είχε καταφέρει να προσληφθεί ως χειρουργός στο Καναδικό Πολεμικό Ναυτικό. Η έλλειψη ιατρικών προσόντων δεν τον εμπόδισε να κάνει τη δουλειά. Σύντομα θα χειρουργούσε τραυματίες πολέμου και θα αποκτούσε φήμη για τις ικανότητές του. Το παράδοξο ήταν ότι η επιτυχία του ως χειρουργού ήταν αυτή που τελικά αποκάλυψε την απάτη.
Ο άνθρωπος με τις πολλές ταυτότητες
Ο Ferdinand Waldo Demara γεννήθηκε το 1921 στο Λόρενς της Μασαχουσέτης. Δεν ολοκλήρωσε το σχολείο και από νεαρή ηλικία άρχισε να αναζητά τρόπους να αποκτήσει τις ιδιότητες και το κύρος που ήθελε χωρίς να ακολουθήσει τη διαδρομή που απαιτούσαν. Στα 16 του έφυγε από το σπίτι του και προσπάθησε να γίνει μοναχός. Αργότερα μπήκε στον στρατό, τον εγκατέλειψε και άρχισε να χρησιμοποιεί ξένες ταυτότητες. Στα επόμενα χρόνια, μεταξύ άλλων, δίδαξε ψυχολογία σε κολέγιο της Πενσυλβάνια, εργάστηκε ως νοσοκόμος σε θεραπευτήριο του Λος Άντζελες και διετέλεσε εκπαιδευτικός στο Κολέγιο Σεντ Μάρτινς, στην πολιτεία της Ουάσιγκτον. Τελικά δήλωσε γιατρός και μάλιστα, χειρουργός.
Το εκπληκτικό είναι πως δεν φαίνεται να τον ενδιέφερε μόνο το οικονομικό όφελος. Αυτό που επαναλαμβάνεται στις περιγραφές της ζωής του είναι η ανάγκη του για κύρος, αναγνώριση και την αίσθηση ότι ανήκει σε έναν κόσμο στον οποίο στην πραγματικότητα δεν είχε θέση. Ο ίδιος, όταν ρωτήθηκε για τα κίνητρά του, τα περιέγραψε πολύ πιο απλά: «Αλητεία, καθαρή αλητεία».
Έξυπνος, ψύχραιμος, ικανός
Η μεγαλύτερη απάτη του ξεκίνησε όταν ο Demara προσποιήθηκε ότι ήταν ο Joseph Cyr, ένας Καναδός γιατρός από το Νιου Μπράνσγουικ. Ο Demara παρουσιάστηκε στο Βασιλικό Καναδικό Ναυτικό που είχε ανάγκη από ιατρικό προσωπικό εξαιτίας του Πολέμου της Κορέας και, χωρίς να γίνει ο απαραίτητος έλεγχος των προσόντων του, έγινε αμέσως δεκτός. Σύντομα τοποθετήθηκε ως αξιωματικός στο HMCS Cayuga, ένα αντιτορπιλικό που συμμετείχε στην επιχείρηση των Ηνωμένων Εθνών στην Κορέα. Η ιατρική του εκπαίδευση ήταν ανύπαρκτη. Ο Demara όμως είχε ένα χαρακτηριστικό που είχε αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμο στις προηγούμενες απάτες του: μπορούσε να αποστηθίζει γρήγορα και να θυμάται για καιρό πληροφορίες από τα βιβλία και τα εγχειρίδια που είχε στη διάθεσή του.
Στο Cayuga αντιμετώπισε τα συνηθισμένα περιστατικά ενός πλοίου. Πραγματοποίησε πολυάριθμες μικρές χειρουργικές επεμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων οδοντιατρικών εργασιών στο μολυσμένο δόντι του διοικητή του πλοίου. Ο Demara μελετούσε τις απαραίτητες τεχνικές διαβάζοντας βιβλία και χρησιμοποιούσε, όπως ελέχθη εκ των υστέρων, γενναιόδωρες ποσότητες αναισθητικού και αντιβιοτικών. Μέχρι που η πραγματικότητα του πολέμου τον έφερε μπροστά σε κάτι πολύ σοβαρότερο. Όταν κάποιοι βαριά τραυματισμένοι Νοτιοκορεάτες μεταφέρθηκαν στο πλοίο, ο Demara βρέθηκε στο χειρουργείο με τους τραυματίες μπροστά του και το πλήρωμα να περιμένει από εκείνον να τους σώσει. Οι ασθενείς του όχι μόνο επέζησαν, αλλά οι συνάδελφοί του αξιωματικοί εντυπωσιάστηκαν τόσο πολύ από την ψυχραιμία του που τον πρότειναν για μετάλλιο. Η ιστορία του μάλιστα άρχισε να ενδιαφέρει τον καναδικό Τύπο. Σε εκείνο το σημείο η απάτη άρχισε να καταρρέει.
Η δημοσιότητα που τον πρόδωσε
Όταν οι ιστορίες για τον γιατρό του Cayuga έφτασαν στον Τύπο, ο πραγματικός Joseph Cyr έμαθε ότι κάποιος εμφανιζόταν ως ο ίδιος. Επικοινώνησε με τις αρχές και η πραγματική ταυτότητα του Demara αποκαλύφθηκε. Απομακρύνθηκε αμέσως από το Ναυτικό αλλά οι καναδικές αρχές δεν προχώρησαν σε δικαστική δίωξη εναντίον του, επιλέγοντας να τον απελάσουν στις ΗΠΑ και να αφήσουν την ιστορία να ξεχαστεί. Για τους περισσότερους ανθρώπους, μια τέτοια αποκάλυψη θα ήταν το τέλος. Όχι όμως για τον Demara που συνέχισε να χρησιμοποιεί διαφορετικές ταυτότητες και να καταλαμβάνει θέσεις για τις οποίες δεν είχε τα τυπικά προσόντα.
Το 1957, το περιοδικό TIME τον περιέγραψε ως έναν τολμηρό, αμόρφωτο αλλά εκπληκτικά έξυπνο υποκριτή που πάντα ήθελε να είναι “κάποιος” και κατάφερε να είναι μια ολόκληρη σειρά από “κάποιους άλλους”. Σύντομα, η ζωή του έγινε βιβλίο. Το 1959 ο συγγραφέας Robert Crichton εξέδωσε το The Great Impostor (Ο Μεγάλος Απατεώνας) μια βιογραφία βασισμένη στις απίστευτες διαδρομές του Demara. Το βιβλίο έγινε bestseller. Δύο χρόνια αργότερα, η ιστορία μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο, με τον Τόνι Κέρτις να υποδύεται τον Demara. Ο γοητευτικός σταρ του κινηματογράφου δεν έμοιαζε σε καμία περίπτωση με τον Demara, ο οποίος ήταν γεροδεμένος και όχι ιδιαίτερα όμορφος. Η κινηματογραφική μεταφορά της ιστορίας με πρωταγωνιστή τον δημοφιλή Τόνι Κέρτις εδραίωσε όμως τη δημόσια εικόνα του DEmara ως αξιαγάπητου απατεώνα και όχι ως αυτού που ήταν στην πραγματικότητα, δηλαδή ενός ανθρώπου που επί χρόνια κατάφερνε να αποκτά θέσεις ευθύνης, παρακάμπτοντας τους ελέγχους και τις διαδικασίες πιστοποίησης.
Ο Ferdinand Demara πέθανε το 1982, σε ηλικία 60 ετών και έμεινε στην ιστορία όχι για μια μεγάλη οικονομική απάτη, αλλά για κάτι πιο παράδοξο: μπορούσε να πείσει τους άλλους ότι ήταν σχεδόν οποιοσδήποτε.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image