search icon

Journal

Πεκίνο – Παρίσι με αυτοκίνητο το 1907: Το πρώτο μεγάλο ράλι της ιστορίας σε έναν κόσμο χωρίς δρόμους

Πέντε αυτοκίνητα ξεκίνησαν από την κινεζική πρωτεύουσα με προορισμό τη Γαλλία και άλλαξαν την αντίληψη για τις μεταφορές.

Πέντε αυτοκίνητα ξεκίνησαν από την κινεζική πρωτεύουσα με προορισμό τη Γαλλία και άλλαξαν την αντίληψη για τις μεταφορές.

Στις αρχές του 20ού αιώνα ο κόσμος αντιμετώπιζε το αυτοκίνητο όπως αντιμετωπίζει τώρα το ελικόπτερο. Το αυτοκίνητο παρέμενε ένα ακριβό παιχνίδι, περισσότερο σύμβολο κοινωνικής καταξίωσης παρά πραγματικό μέσο μετακίνησης, το οποίο μετέφερε τους εύπορους ιδιοκτήτες του σε κοντινές διαδρομές, με ταχύτητα ανάλογη μ’ αυτή της άμαξας. Οι δρόμοι, άλλωστε, ήταν ελάχιστοι, οι κινητήρες αναξιόπιστοι και η τροφοδοσία με καύσιμα κάθε άλλο παρά αυτονόητη.

Ο πρίγκιπας Μποργκέζε φτάνει στο Βερολίνο. Κάθε αυτοκίνητο μετέφερε έναν δημοσιογράφο, ο οποίος έστελνε ανταποκρίσεις από τους τηλεγραφικούς σταθμούς που βρίσκονταν κατά μήκος της διαδρομής. Photo: Getty Images/Ideal Image

Το πρώτο «mega rally» της ιστορίας
Σε αυτό το εντελώς αρνητικό περιβάλλον ήταν δυνατόν να διοργανωθεί ένα ράλι, ένας αγώνας αυτοκινήτων, που δεν θα είχε βασικό στόχο να δοκιμάσει την ταχύτητα, αλλά την αντοχή; Η κοινή γνώμη το θεωρούσε τουλάχιστον παράλογο, αλλά… έγινε. Το πρώτο ράλι, από το Πεκίνο στο Παρίσι, άλλαξε την κοινή αντίληψη των ανθρώπων για τα αυτοκίνητα και για το πώς θα μπορούσαν να αλλάξουν τις μετακινήσεις. Η αφορμή δόθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1907 από τη γαλλική εφημερίδα Le Matin. Σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της διατύπωσε ένα ερώτημα που έμοιαζε περισσότερο με πρόκληση παρά με σοβαρή δημοσιογραφική πρόσκληση: «Αυτό που πρέπει να αποδείξουμε σήμερα είναι ότι, από τη στιγμή που ο άνθρωπος διαθέτει αυτοκίνητο, μπορεί να κάνει τα πάντα και να πάει παντού. Υπάρχει κάποιος που θα αναλάβει το ταξίδι από το Πεκίνο στο Παρίσι με αυτοκίνητο το προσεχές καλοκαίρι;».

Η ανταπόκριση ήταν εντυπωσιακή. Δεκάδες ενδιαφερόμενοι εκδήλωσαν συμμετοχή, όμως όταν έφτασε η ώρα της αναχώρησης, μόλις πέντε οχήματα εμφανίστηκαν στη γραμμή εκκίνησης. Η απόσταση υπολογιζόταν σε περίπου 15.000 χιλιόμετρα. Το πραγματικά εξωφρενικό, όμως, δεν ήταν η απόσταση αλλά το τι περίμενε τους συμμετέχοντες στον δρόμο τους. Στη γραμμή της εκκίνησης, έξω από τη γαλλική πρεσβεία στο Πεκίνο, στις 10 Ιουνίου 1907, παρατάχθηκαν πέντε εντελώς διαφορετικά οχήματα.

Ο πρίγκιπας Μποργκέζε με τον δημοσιογράφο της Corriere della Sera, Λουίτζι Μπαρτσίνι στο Βερολίνο. Η διαδρομή περνούσε από τη Μογγολία, την έρημο Γκόμπι, τη Σιβηρία και τη Ρωσία, πριν καταλήξει στο Παρίσι. Photo: Getty Images/Ideal Image

Ένα ιταλικό Itala 40 ίππων, δύο γαλλικά De Dion-Bouton των 10 ίππων, ένα ολλανδικό Spyker 15 ίππων και ένα μικροσκοπικό τρίτροχο γαλλικό Contal μόλις 6 ίππων. Επικεφαλής της ιταλικής αποστολής ήταν ο πρίγκιπας Σκιπιόνε Μποργκέζε, ένας αριστοκράτης με εμπειρία στις εξερευνήσεις, ο οποίος είχε μαζί του τον μηχανικό και οδηγό Ετόρε Γκουιτζάρντι και τον δημοσιογράφο της Corriere della Sera, Λουίτζι Μπαρτσίνι.

Διασχίζοντας το ακατόρθωτο
Το εγχείρημα είχε ήδη αντιμετωπίσει το πρώτο του εμπόδιο πριν καν ξεκινήσει. Οι κινεζικές αρχές εμφανίζονταν απρόθυμες να επιτρέψουν τη διέλευση των αυτοκινήτων από τη Μογγολία, παρά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις. Υπήρξαν σκέψεις ακόμη και για αναβολή της αναχώρησης. Τελικά, την παραμονή της εκκίνησης δόθηκε η απαραίτητη άδεια και οι πέντε ομάδες ξεκίνησαν, χωρίς να γνωρίζουν πραγματικά τι τις περίμενε. Δεν υπήρχαν δρόμοι με τη σημερινή έννοια, ούτε οδικοί χάρτες που θα μπορούσαν να εμπιστευτούν. Σε αρκετά σημεία θα έπρεπε να κινηθούν σε μονοπάτια που χρησιμοποιούσαν άλογα και καμήλες, να διασχίσουν ποτάμια, έλη και φαράγγια και να περάσουν από ξύλινες γέφυρες που δεν είχαν κατασκευαστεί για να αντέξουν το βάρος ενός αυτοκινήτου. Η διαδρομή περνούσε από τη Μογγολία, την έρημο Γκόμπι, τη Σιβηρία και τη Ρωσία, πριν συνεχίσει προς την κεντρική και δυτική Ευρώπη.

Συμμετέχων στο ράλι σε χωριό στη Κίνα. Δεν υπήρχαν δρόμοι, οδικοί χάρτες ενώ σε αρκετά σημεία οι οδηγοί χρησιμοποιούσαν άλογα και καμήλες για να διασχίσουν ποτάμια, έλη και φαράγγια. Photo: Getty Images/Ideal Image

Το καύσιμο αποτελούσε από μόνο του μια ξεχωριστή επιχείρηση. Δεν υπήρχαν πρατήρια για να ανεφοδιαστούν οι οδηγοί, επομένως οι συμμετέχοντες έπρεπε να οργανώσουν εκ των προτέρων τη μεταφορά βενζίνης, λαδιών και ανταλλακτικών. Επιστράτευσαν καραβάνια από καμήλες και μουλάρια, τα οποία μετέφεραν τα απαραίτητα εφόδια σε προκαθορισμένα σημεία. Κάθε βλάβη μπορούσε να εξελιχθεί σε περιπέτεια ημερών, ενώ η κατανάλωση λαδιού ήταν τόσο μεγάλη ώστε ακόμη και ένα μικρό απόθεμα μπορούσε να αποδειχθεί ανεπαρκές. Η έρημος Γκόμπι αποδείχθηκε ιδιαίτερα σκληρή. Η ζέστη, η άμμος και η έλλειψη νερού εξαντλούσαν ανθρώπους και μηχανές. Το μικροσκοπικό Contal του Ογκίστ Πονς δεν κατάφερε να συνεχίσει. Το πλήρωμά του χάθηκε στην έρημο, έμεινε χωρίς καύσιμα και νερό και τελικά αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το όχημα. Οι δύο επιβαίνοντες επέστρεψαν προς τον πολιτισμό με καμήλες, έχοντας βιώσει μια περιπέτεια που ελάχιστη σχέση είχε με την εικόνα ενός σύγχρονου αγώνα αυτοκινήτων.

Στη συνέχεια, η Σιβηρία επιφύλασσε διαφορετικές δοκιμασίες. Αντί για την ξηρασία της Ασίας, οι οδηγοί βρέθηκαν αντιμέτωποι με καταρρακτώδεις βροχές, λάσπη και πλημμυρισμένα περάσματα. Σε ένα σημείο, το Itala του Μποργκέζε χρειάστηκε να περάσει έναν ποταμό που δεν διέθετε κατάλληλη διάβαση. Η λύση βρέθηκε χάρη στην κινητοποίηση των κατοίκων ενός χωριού, οι οποίοι ανέσυραν ένα βυθισμένο πορθμείο και βοήθησαν να περάσει το αυτοκίνητο απέναντι. Το αυτοκίνητο ήταν, άλλωστε, μια εντελώς άγνωστη εικόνα για πολλούς κατοίκους των απομακρυσμένων περιοχών. Ο Μπαρτσίνι περιέγραφε την έκπληξη που προκαλούσε η εμφάνισή τους στα ρωσικά χωριά. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γυναίκες έφτυναν προς την κατεύθυνσή τους και έκαναν κινήσεις που έμοιαζαν με τελετουργίες εξορκισμού, θεωρώντας προφανώς ότι είχαν μπροστά τους κάτι δαιμονικό.

Ο πρίγκιπας Μποργκέζε φτάνει στο Παρίσι με την Itala των 24 ίππων ως νικητής αφού έχει διανύσει 15.000 χιλιόμετρα από το Πεκίνο στο πρώτο οργανωμένο ράλι αυτοκινήτων. Photo: Getty Images/Ideal Image

Η περιπέτεια είχε και δημοσιογραφική διάσταση
Κάθε αυτοκίνητο μετέφερε έναν δημοσιογράφο, ο οποίος έστελνε ανταποκρίσεις από τους τηλεγραφικούς σταθμούς που βρίσκονταν κατά μήκος της διαδρομής. Έτσι, οι αναγνώστες στην Ευρώπη μπορούσαν να παρακολουθούν την εξέλιξη του εγχειρήματος σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, κάτι πρωτοποριακό για την εποχή. Στις 10 Αυγούστου, ακριβώς δύο μήνες μετά την εκκίνηση, ο Μποργκέζε έφτασε στο Παρίσι. Είχε διανύσει περίπου 15.000 χιλιόμετρα και είχε αποδείξει ότι το αυτοκίνητο μπορούσε να διασχίσει μια τεράστια απόσταση, ακόμη και εκεί όπου δεν υπήρχαν πραγματικοί δρόμοι. Το Itala του είχε ολοκληρώσει το ταξίδι σε 61 ημέρες, περίπου είκοσι ημέρες πριν από τον δεύτερο, τον Γάλλο οδηγό Σαρλ Γκοντάρ με το ολλανδικό Spyker.

Ο Γκοντάρ, πάντως, προσέφερε ένα ακόμη παράδοξο επεισόδιο. Είχε παρουσιάσει εντυπωσιακά στοιχεία για την πρόοδό του στη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι είχε καλύψει περίπου 2.700 μίλια μέσα σε δύο εβδομάδες. Χρόνια αργότερα αποκαλύφθηκε ότι ένα σημαντικό μέρος αυτής της απόστασης είχε διανυθεί με τρένο και πλοίο, όχι με το αυτοκίνητο. Το Πεκίνο – Παρίσι του 1907 δεν ήταν ένας αγώνας με τη σημερινή έννοια. Ήταν μια δοκιμασία αντοχής, μια εξερεύνηση και ταυτόχρονα ένα τεράστιο διαφημιστικό και δημοσιογραφικό πείραμα. Η πραγματική του σημασία δεν βρισκόταν στο ποιος έφτασε πρώτος, αλλά στο ότι έδειξε σε εκατομμύρια ανθρώπους πως το αυτοκίνητο μπορούσε να μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονταν τις αποστάσεις και τον κόσμο.

Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image

Exit mobile version