Η γονεϊκότητα αναδιαμορφώνει και το μυαλό του πατέρα με αισθητή μείωση της φαιάς ουσίας.
Όταν κρατάς για πρώτη φορά το παιδί σου στην αγκαλιά σου, νιώθεις σαν να χωρά ολόκληρος ο κόσμος μέσα της. Ανάμεσα στα μπράτσα σου χωράει όλη η αγάπη, η συγκίνηση κι η ευτυχία που δεν είχες φανταστεί ποτέ ότι μπορούσες να κρύβεις μέσα σου. Τα ροδαλά μάγουλα και τα μικροσκοπικά χεράκια, οι φωνούλες και οι ανεπαίσθητες κινήσεις του μωρού, σου δίνουν πίσω όση ενέργεια έχασες κατά τη διάρκεια του τοκετού. Ανακτάς δυνάμεις που δε νόμιζες ότι είχες και νιώθεις σούπερ-γούμαν έτοιμη να ανταποκριθεί σε κάθε ανάγκη του μικρού σου. Και ενώ όλα αυτά μοιάζουν να γεννιούνται στην καρδιά, η αλήθεια είναι ότι σημαντικό μέρος πηγάζει και από τον εγκέφαλο.
Δεύτερη εφηβεία
Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, η εγκυμοσύνη και η γονεϊκότητα δεν αλλάζουν μόνο την καθημερινότητα των γονιών, αλλά και τον εγκέφαλό τους. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο εγκέφαλος της μητέρας αναδιαμορφώνεται ώστε να γίνει πιο ευαίσθητος στις ανάγκες του μωρού, να αναγνωρίζει καλύτερα τα σήματά του και να ενισχύσει τον δεσμό μαζί του. Οι αλλαγές που καταγράφονται, είναι ορατές σε περιοχές του εγκεφάλου που συνδέονται με την προσοχή και την ενσυναίσθηση ενώ η φαιά ουσία μειώνεται αισθητά, σχεδόν 5% κατά μέσο όρο.
Παρότι κάτι τέτοιο φαντάζει ανησυχητικό, στην πραγματικότητα δημιουργείται χώρος για πιο αποτελεσματική εγκεφαλική λειτουργία εστιασμένη στις ανάγκες του βρέφους. Παράλληλα, με αυτόν τον τρόπο, ενισχύονται η ευαισθησία και οι δεσμοί με το μωρό. Ταυτόχρονα, παρατηρείται καταστολή της παραγωγής νέων νευρώνων στον ιππόκαμπο που συνδέεται με τη μάθηση και τη μνήμη. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή βιολογική προσαρμογή που βοηθά τη νέα μητέρα να ανταποκριθεί στον απαιτητικό της ρόλο.
Μακροπρόθεσμες μελέτες σε μητέρες διαπίστωσαν ότι ο εγκέφαλος εν μέρει επανέρχεται στην κατάσταση πριν την εγκυμοσύνη επτά χρόνια από τον τοκετό, ενώ ο εγκέφαλος αλλάζει εκ νέου με το δεύτερο παιδί, αλλά ακολουθώντας ελαφρώς διαφορετικό μοτίβο. Πιο συγκεκριμένα, έρευνα που διεξήχθη από επιστημονική ομάδα του Νοσοκομείου Γκρεγκόριο Μαρανιόν στη Μαδρίτη έδειξε ότι όσο μεγαλύτερες είναι οι αλλαγές στον εγκέφαλο, τόσο πιθανότερο είναι να υπάρχει μεγαλύτερος δεσμός με το βρέφος. Η διευθύντρια του εργαστηρίου του ισπανικού νοσοκομείου, Σουζάνα Καρμόνα, που διεξήγαγε τη μελέτη, μιλώντας στο περιοδικό Smithsonian σχολίασε: «Εμείς οι γυναίκες είχαμε δίκιο. Γνωρίζαμε ότι κάτι συμβαίνει στον εγκέφαλό μας ή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και τον τρόπο που νιώθουμε. Τώρα, έχουμε δεδομένα νευροαπεικόνισης που καταδεικνύουν με πολύ ισχυρό τρόπο ότι η μητρότητα σε αλλάζει εντελώς».
Όπως επισημαίνει το δημοσίευμα, η εγκυμοσύνη προκαλεί 100-1.000 φορές αύξηση στην παραγωγή ορμονών, η οποία οδηγεί σε αλλαγές σε ολόκληρο το σώμα, καθώς και σε μεταβολές στο νευρικό και ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτοί οι χημικοί αγγελιοφόροι εμπλέκονται επίσης στην αναδιοργάνωση του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες συγκρίνουν τις αλλαγές αυτές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό με την εφηβεία, καθώς ο οργανισμός της γυναίκας κατακλύζεται από ορμόνες, με προεκτάσεις στη λειτουργία του μυαλού. Η μελέτη του εγκεφάλου της μητέρας είναι απαραίτητη καθώς θα μπορούσε να δώσει περισσότερες απαντήσεις στην επιλόχειο κατάθλιψη, μια πάθηση που επηρεάζει περίπου 1 στις 8 γυναίκες παγκοσμίως.
Και οι μπαμπάδες επηρεάζονται
Όμως οι αλλαγές δεν σταματούν εκεί. Νεότερες έρευνες δείχνουν ότι και ο εγκέφαλος του πατέρα μεταβάλλεται με τον ερχομό ενός παιδιού. Η στενή επαφή, η φροντίδα και η καθημερινή ενασχόληση με το βρέφος ενεργοποιούν περιοχές που σχετίζονται με την ενσυναίσθηση, την προσοχή και τη συναισθηματική σύνδεση. Η γονεϊκότητα διαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλός του.
Αναλυτικότερα, σε μελέτη που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας και εξέτασε τον εγκέφαλο 40 ανδρών πριν και μετά τη γέννηση του παιδιού τους, διαπιστώθηκε μείωση του όγκου της φαιάς ουσίας, αν και μικρότερη σε σύγκριση με εκείνη της μητέρας. Το φαινόμενο αυτό σχετίζεται με τον χρόνο που περνούν οι νέοι μπαμπάδες με το βρέφος και με το δεσμό που έχουν αναπτύξει με αυτό. Οι αλλαγές που καταγράφονται τους βοηθούν να προσαρμοστούν καλύτερα και να κατανοήσουν τις επιθυμίες του μικρού. Όσο για την ανάκαμψη, εικάζεται ότι ακολουθείται ένα παρόμοιο μοτίβο όπως εκείνο στην περίπτωση των γυναικών, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμα σχετική επαρκής έρευνα. Ίσως, λοιπόν, η φράση «δεν είμαι πια ο ίδιος άνθρωπος» που συχνά λένε οι γονείς μετά τη γέννηση ενός παιδιού να μην είναι υπερβολή, αλλά πραγματική βιολογική αναδιαμόρφωση που προετοιμάζει μητέρες και πατέρες για τη σημαντικότερη σχέση της ζωής τους.
Εξωτερική φωτογραφία: Pexels