Εταιρία βιοτεχνολογίας προετοιμάζει την κυκλοφορία σκευάσματος με βάση την ψυχοτρόπο ουσία ψιλοκυβίνη το 2027.
Η κλινική αντιμετώπιση της κατάθλιψης, του άγχους και άλλων ψυχικών διαταραχών βασίζεται σε αντικαταθλιπτικά φάρμακα και αγωγές, οι οποίες, αν και σε πολλές περιπτώσεις είναι βοηθητικές, χρειάζονται χρόνο για να επιδράσουν. Η ψιλοκυβίνη, μια φυσική ψυχοτρόπος ουσίας που ανιχνεύεται σε διάφορα είδη μυκήτων, γνωστότερα ως «μαγικά μανιτάρια», έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον των ειδικών, καθώς μπορεί να αποδειχθεί ωφέλιμη σε περιπτώσεις ψυχικών διαταραχών.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Μέχρι πρότινος η ουσία θεωρείτο παράνομη, εντούτοις πρόσφατες κλινικές μελέτες -ιδίως σε ανθρώπους με ανθεκτική σε θεραπεία κατάθλιψη- έχουν δείξει ότι ακόμη και μια ενιαία δόση, όταν χορηγείται με εξειδικευμένη ψυχολογική υποστήριξη, μπορεί να προκαλέσει σημαντική και ταχεία μείωση των συμπτωμάτων. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 130 κλινικές δοκιμές θεραπειών με βάση την ψιλοκυβίνη. Ωστόσο, προς το παρόν δεν έχει ληφθεί το πράσινο φως από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Αλλά αυτό θα μπορούσε να αλλάξει στο μέλλον.
Έκθεση που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Psychiatry in Medicine δείχνει ότι η ψιλοκυβίνη μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση σε ασθενείς, οι οποίοι πάσχουν από άγχος και κατάθλιψη που σχετίζονται με τον καρκίνο. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, τα τυπικά αντικαταθλιπτικά φάρμακα συνήθως απαιτούν σταδιακή αύξηση της δοσολογίας σε διάστημα αρκετών εβδομάδων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτούνται 6-12 εβδομάδες για να παρατηρηθεί αποτέλεσμα. Αυτή η καθυστέρηση δεν ωφελεί ασθενείς με καρκίνο σε τελικό στάδιο. Ο επικεφαλής της μελέτης, Νταμιάν Σβιτσόφσκι από την Ιατρική Σχολή του Γκντανσκ στην Πολωνία, με την ομάδα του, αξιολόγησε την αποτελεσματικότητα δόσεων ψιλοκυβίνης σε ασθενείς με καρκίνο και κλινικά διαπιστωμένα συμπτώματα κατάθλιψης ή άγχους. Χορηγήθηκαν 0,2 και 0,3mg ανά κιλό και παρατηρήθηκε γρήγορη θεραπευτική δράση.
Την πρώτη ημέρα, οι ασθενείς εμφάνισαν μείωση στους δείκτες κατάθλιψης και στα επίπεδα άγχους σε σύγκριση με εκείνους που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Τις πρώτες δύο εβδομάδες η μείωση στα επίπεδα άγχους παρέμεινε σημαντική. Παρ’ όλα αυτά εκείνη της κατάθλιψης ήταν περιορισμένη, δείχνοντας ότι η αντικαταθλιπτική δράση μπορεί να είναι παροδική. Οι επιστήμονες προσδιόρισαν την υψηλότερη δόση των 0,3mg ανά κιλό ως την πιο αποτελεσματική επιλογή, τόσο για την κατάθλιψη, όσο για το άγχος τις πρώτες ημέρες, αλλά τόνισαν ότι τα ευρήματα απαιτούν περαιτέρω έρευνα. Τα ευρήματα, ωστόσο, αναδεικνύουν τη δυνατότητα της ψιλοκυβίνης ως βραχυπρόθεσμη, συμπληρωματική θεραπεία.
«Ναι» από τη Γερμανία για χορήγηση «μαγικών μανιταριών»
Οι αρμόδιες αρχές της Γερμανίας ενέκριναν τη χορήγηση ψιλοκυβίνης σε ορισμένες περιπτώσεις ασθενών με κατάθλιψη, σύμφωνα με το Κεντρικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας (CIMH). Για ιατρικά και ηθικά δικαιολογημένη επιλογή έκανε λόγο εκπρόσωπος του ινστιτούτου, υπό την προϋπόθεση ότι πραγματοποιείται υπό αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες και με προσεκτική ιατρική επίβλεψη. Τη στιγμή δε, που όπως επισημαίνει το CIMH, ασθενείς με κατάθλιψη σε ποσοστό 20-30% δεν ανταποκρίνονται καλά στις συνήθεις θεραπείες, η ψυχοτρόπος ουσία μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματική εναλλακτική. Παράλληλα, διενεργείται μελέτη σχετικά με τα οφέλη της ψιλοκυβίνης σε ασθενείς που πάσχουν από ασθένειες όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας και η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS). Στη Νέα Ζηλανδία ανακοινώθηκε πρόσφατα πως εγκρίνεται η χρήση της ουσίας για θεραπευτικούς σκοπούς σε ορισμένες περιπτώσεις. Αντιστοίχως στην Αυστραλία ψυχίατροι μπορούν να συνταγογραφήσουν την ουσία για τη θεραπεία συγκεκριμένων ψυχικών παθήσεων. Στην Ελβετία, η χρήση ψιλοκυβίνης για ιατρικούς σκοπούς είναι νόμιμη από το 2014.
Προετοιμάζεται η κυκλοφορία προϊόντος
Η έρευνα συνεχίζεται, με προσπάθειες για έγκριση της ψιλοκυβίνης ως επίσημου θεραπευτικού μέσου για ορισμένες ψυχικές διαταραχές. Ανάμεσα σε αυτές, η βρετανική βιοτεχνολογική εταιρία Compass Pathways Plc προετοιμάζει την κυκλοφορία του σκευάσματος COMP360 το 2027. Το προϊόν βρίσκεται σε φάση κλινικών δοκιμών για ασθενείς με κατάθλιψη που δεν ανταποκρίνονται σε άλλα φάρμακα. Το πρόγραμμα έχει την υποστήριξη του FDA στην ειδική κατηγορία «Πρωτοποριακή Θεραπεία», που επιταχύνει την αξιολόγηση. Στο πλαίσιο των δοκιμών, 233 ασθενείς με κατάθλιψη έλαβαν μια δόση COMP360 και διαπιστώθηκε σημαντική μείωση των συμπτωμάτων για διάστημα από 3 έως 12 εβδομάδες. Επιπλέον, βρίσκονται σε εξέλιξη δύο ακόμα δοκιμές του COMP360 για την ανθεκτική στη θεραπεία κατάθλιψη. Τα θετικά αποτελέσματα από μία από τις προηγούμενες κλινικές δοκιμές νωρίτερα φέτος έδειξαν σημαντική μείωση στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων.
Το πλαίσιο
Επισημαίνεται πως η χρήση της εκτός ελεγχόμενου ιατρικού πλαισίου μπορεί να είναι παράνομη και δυνητικά επικίνδυνη, ενώ η χορήγησή της πρέπει να γίνεται μόνο υπό επίβλεψη ειδικών. Όταν κριθεί απαραίτητη η εναλλακτική αυτή, ο ασθενής συνομιλεί με θεραπευτή για να προετοιμαστεί ψυχολογικά για την εμπειρία. Η χορήγηση γίνεται σε ελεγχόμενο, ήρεμο περιβάλλον παρουσία καταρτισμένου προσωπικού, ενώ δεν πρόκειται για καθημερινή φαρμακευτική αγωγή, αλλά συχνά γίνεται μια φορά ή σε μερικές συνεδρίες σε διάστημα εβδομάδων. Το επόμενο στάδιο είναι η συζήτηση και η επεξεργασία των συναισθημάτων και των εικόνων που προέκυψαν από τη χρήση, με την ψυχοθεραπεία να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προσέγγισης αυτής, καθώς δεν πρόκειται απλώς για ένα φάρμακο που λαμβάνεται μόνο του.
Τι μπορεί να περιμένει κάποιος
Δεν είναι λίγοι οι ασθενείς που αναφέρουν ανακούφιση από αρνητικά συναισθήματα, συχνά ακόμα και μέσα σε λίγες ώρες από τη δόση. Για άλλους η εμπειρία μπορεί να προκαλέσει ένταση, ή ευφορία αλλά και δυσφορία, με την ιατρική παρακολούθηση και καθοδήγηση να θεωρείται απαραίτητη. Πιθανή είναι η προσωρινή αναστάτωση, ενώ έχουν καταγραφεί συμπτώματα ναυτίας. Η ψιλοκυβίνη δεν είναι μια «μαγική θεραπεία», αλλά μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση διαταραχών στις οποίες οι συμβατικές αγωγές δεν έχουν μεγάλη επιτυχία.
Eισαγωγική φωτογραφία: Wikipedia