Τι αποκαλύπτει η μέθοδος, πώς αξιολογείται, γιατί επανήλθε στο προσκήνιο και ποιες οι αντιδράσεις ειδικών.
Σύμφωνα με τον Τρεντ Ίνες, πρώην στέλεχος της Xero στην Αυστραλία, και νυν υπεύθυνο ανάπτυξης της πλατφόρμας Siteminder, η συνέντευξη εργασίας δεν ξεκινά μόλις καθίσετε μπροστά από τον υπεύθυνο για τις προσλήψεις. Συχνά αρχίζει στη μικρή κουζίνα του γραφείου ή μπροστά σε μια μηχανή καφέ. Το λεγόμενο «τεστ του καφέ» είναι μια πρακτική που ορισμένες εταιρίες ακολουθούν, καθώς θεωρούν ότι έτσι αντλούν πολλές περισσότερες πληροφορίες για τον υποψήφιο που δε φαίνονται μέσα από το βιογραφικό του.
Η δοκιμασία είναι απλή. Ο υπεύθυνος προσφέρει στον υποψήφιο έναν καφέ ή ένα ρόφημα πριν ή κατά τη διάρκεια της συνέντευξης. Στο τέλος, παρατηρεί τι θα κάνει με το φλιτζάνι. Θα το αφήσει στο τραπέζι; Θα το επιστρέψει στην κουζίνα; Θα προσφερθεί να το πλύνει; Για τους εργοδότες, η απάντηση δεν συνδέεται με την καθαριότητα, αλλά με τον χαρακτήρα.
Η λογική πίσω από το τεστ
Αν κάποιος θεωρεί δεδομένο ότι άλλοι θα φροντίσουν για μικρές, καθημερινές εργασίες, αυτό μπορεί να υποδηλώνει αίσθηση προνομίου και έλλειψη ομαδικού πνεύματος. Σε περιβάλλοντα όπου όλοι πρέπει να συμβάλουν, η αντίληψη ότι «κανείς δεν είναι υπεράνω» θεωρείται κρίσιμη. Παράλληλα, η συμπεριφορά αυτή δείχνει πώς αντιμετωπίζει ο υποψήφιος όσους δεν βρίσκονται σε υψηλές θέσεις, όπως το διοικητικό προσωπικό ή οι εργαζόμενοι καθαριότητας.
Viral στα social media
Η πρακτική δεν είναι νέα, όμως, επανήλθε στο προσκήνιο χάρη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Συγκεκριμένα, ένα βίντεο που έγινε viral περιέγραφε τη στιγμή που μια υποψήφια συνειδητοποίησε εκ των υστέρων ότι απέτυχε στο τεστ του καφέ, παρότι πίστευε ότι η συνέντευξη είχε πάει καλά. Το βίντεο στάθηκε αφορμή για δεκάδες χρήστες να μοιραστούν παρόμοιες εμπειρίες. Η αναβίωση της τάσης δείχνει ότι, σε μια εποχή όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να φιλτράρει βιογραφικά και οι δεξιότητες μπορούν να αξιολογηθούν εύκολα, πολλοί εργοδότες αναζητούν κάτι περισσότερο, τη συνολική συμπεριφορά και στάση.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι δεξιότητες μαθαίνονται, αλλά η συμπεριφορά αποκαλύπτει ποιος πραγματικά είσαι. Ένας υποψήφιος που θα ενδιαφερθεί να επιστρέψει στην κουζίνα ή θα δείξει πρόθυμος να πλύνει το φλιτζάνι, δείχνει ότι δε θεωρεί καμία εργασία υποδεέστερη και ότι αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως μέρος μιας ομάδας.
Ποιος επινόησε τη δοκιμασία
Ο δημιουργός της συγκεκριμένης προσέγγισης είναι ο Τρεντ Ίνες, πρώην στέλεχος της Xero στην Αυστραλία. Σε παλαιότερη συνέντευξή του είχε σχολιάσει ότι αναζητούσε υποψηφίους που θα επέστρεφαν το φλιτζάνι τους στην κουζίνα από όπου το πήραν. Όπως ανέφερε, το τεστ τον βοηθούσε να κατανοήσει τη νοοτροπία των υποψηφίων, κάτι που δύσκολα αποτυπώνεται μέσα από ένα βιογραφικό. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν ένας υποψήφιος προσφέρεται να πλύνει το φλιτζάνι ή το επιστρέφει, δείχνει προσοχή, σεβασμό και διάθεση συνεργασίας χωρίς να διαχωρίζει τις εργασίες σε «υποτιμητικές» ή μη. Αντίθετα, η αδιαφορία μπορεί να εκληφθεί ως έλλειψη ενδιαφέροντος ή ενσυναίσθησης.
Ωστόσο, η πρακτική έχει προκαλέσει την αντίδραση κάποιων επαγγελματιών. Η ειδικός σε συνεντεύξεις, Βικτώρια Γκέιτς, χαρακτηρίζει το τεστ παράξενη και προβληματική μέθοδο επιλογής προσωπικού. Η ίδια, συνιδρύτρια της εταιρείας Expert Interviewers, υποστηρίζει ότι οι εργοδότες θα πρέπει να εστιάζουν σε εργαλεία αξιολόγησης που σχετίζονται άμεσα με τη δουλειά. Σε βίντεο που δημοσίευσε στο TikTok, η Γκέιτς τόνισε ότι η στάση και η συμπεριφορά ενός υποψηφίου μπορούν να αξιολογηθούν πολύ πιο σωστά μέσα από πραγματικές επαγγελματικές δοκιμασίες και όχι από κατασκευασμένα κοινωνικά πειράματα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οι εργοδότες πρέπει να κατανοήσουν ότι η στάση και οι ενέργειες αξιολογούνται καλύτερα μέσω εμπειριών που σχετίζονται με τη δουλειά και όχι με φανταστικά σενάρια». Παράλληλα, σημείωσε ότι οι υποψήφιοι έχουν επιλογές και ότι, αν κάποιος δεν προσληφθεί εξαιτίας ενός τέτοιου τεστ, «ίσως είναι καλύτερα να μη δουλέψει σε μια εταιρία που χρησιμοποιεί τέτοιες τακτικές». Η ίδια περιέγραψε τη μέθοδο ως μια σειρά από «mind games» και κάλεσε τους υποψηφίους να σκεφτούν τι είδους εργασιακό περιβάλλον αποκαλύπτει μια επιχείρηση που βασίζεται σε τέτοιου τύπου αξιολογήσεις.
Φωτογραφίες: Getty Images / Ideal Image