Ποια είναι η μέθοδος και πώς μπορεί να μας βοηθήσει για να αναδείξουμε την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι πριν μιλήσουν δημόσια ή πριν αναλάβουν κάτι που φαντάζει ως πρόκληση, χρειάζεται πρώτα να έχουν αυτοπεποίθηση. Για αρκετούς αυτό μοιάζει αδύνατο να επιτευχθεί, καθώς η εσωστρέφεια ή απλώς το αυτοσαμποτάζ όχι μόνο τους απομακρύνει από την ιδέα της δημόσιας έκθεσης, αλλά τους τρομοκρατεί, με αποτέλεσμα να καταλήγουν να απορρίπτουν προτάσεις που ενδεχομένως να είναι θετικές τόσο για την προσωπική όσο για την επαγγελματική πορεία τους. Στην πραγματικότητα, η αυτοπεποίθηση είναι αποτέλεσμα εμπειριών που αποδεικνύουν ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε και δεν έχει να κάνει απαραίτητα με πόσο ταλαντούχος ή προετοιμασμένος είναι κάποιος.
Από την προσωπική τραγωδία στη στροφή προς τη μέθοδο
Η Αμερικανίδα ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας βιβλίων best seller, Έιμι Μορίν, προτείνει μια ιδιαίτερα αποτελεσματική τεχνική: τη δημιουργία ενός Alter Ego. Δεν πρόκειται για μια ψεύτικη προσωπικότητα ή μια persona, αλλά για έναν τρόπο να αναδεικνύεται η πιο θαρραλέα, ψύχραιμη και ικανή πλευρά του εαυτού μας όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο. Η Μορίν εστίασε στην ψυχική ανθεκτικότητα έπειτα από δύο τραγωδίες που σημάδεψαν τη ζωή της, όταν μέχρι την ηλικία των 26 ετών έχασε τη μητέρα και το σύζυγό της. Τότε συνειδητοποίησε ότι τα παραδοσιακά θεραπευτικά εργαλεία δεν ήταν αρκετά από μόνα τους για να διαχειριστεί το πένθος της. Όπως αναφέρει η ειδικός, οι δύο αυτές σημαντικές απώλειες την ώθησαν να ξεκινήσει μια προσωπική αναζήτηση για να καταλάβει τι πραγματικά χρειάζεται για να αναπτυχθεί ψυχική ανθεκτικότητα. Διαπίστωσε ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού δεν έχουν τόση σημασία οι συνήθειες που μας κρατούν στάσιμους, αλλά εκείνες που χρειάζεται να εγκαταλείψουμε. Αφού έγραψε μια επιστολή στον εαυτό της με τίτλο «13 πράγματα που οι ψυχικά ισχυροί άνθρωποι δεν κάνουν» και τη δημοσίευσε, το κείμενο έγινε viral, άλλαξε τη ζωή της και οδήγησε στο πρώτο της συμβόλαιο για βιβλίο. Έκτοτε έχει γράψει έξι βιβλία, δημιούργησε podcast και συνεχίζει να μελετά την ψυχική ανθεκτικότητα μέσα από έρευνα και πρακτική εφαρμογή.
Τι είναι το Alter Ego
Μέσα από αυτή τη διαδρομή, η Μορίν στράφηκε στη μέθοδο τουAlter Ego. Πρόκειται για τη σύγκλιση ιδεών από το θέατρο, την κοινωνική ψυχολογία και τη γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία. Είναι μια τεχνική ψυχολογικής αποστασιοποίησης από τον εαυτό μας, η οποία μας επιτρέπει να ενεργοποιούμε μια πιο σταθερή και λειτουργική εκδοχή μας σε στιγμές πίεσης. Αυτό δε σημαίνει ότι γινόμαστε κάποιος άλλος. Σημαίνει ότι δίνουμε χώρο σε χαρακτηριστικά που ήδη έχουμε, αλλά συνήθως μπλοκάρουμε επειδή έχουμε άγχος, φοβόμαστε ή αμφιβάλουμε για τον εαυτό μας. Όταν καλούμαστε να διαχειριστούμε μια απαιτητική κατάσταση πέρα από την ρουτίνα μας, συχνά επικεντρωνόμαστε στο αποτέλεσμα και στην πιθανότητα αποτυχίας. Το Alter Ego μετατοπίζει την προσοχή από το «πώς θα με κρίνουν» στο «τι θα έκανε η πιο ικανή πλευρά μου».
Πώς λειτουργεί
Η τεχνική βασίζεται σε τέσσερα απλά βήματα. Αρχικά σκεφτόμαστε ποια είναι η εκδοχή του εαυτού μας που λειτουργεί αποτελεσματικά και χωρίς τον τρόμο να μας ακινητοποιεί. Πώς μιλά, πώς κινείται, πώς φέρεται; Έπειτα, δίνουμε όνομα στην εκδοχή αυτή, ώστε να ενεργοποιείται πιο εύκολα όταν το ακούμε ή το σκεφτόμαστε. Την εφαρμόζουμε λίγο πριν μια ομιλία, μια συνάντηση ή τη λήψη μιας σημαντικής απόφασης. Η ερώτηση-κλειδί που πρέπει να θέτουμε είναι: «Τι θα έκανε τώρα η καλύτερη εκδοχή μου;». Με αυτόν τον τρόπο μετατοπίζεται η σκέψη από το συναίσθημα στη δράση.
Η Μπιγιονσέ και η Sasha Fierce
Η έλλειψη αυτοπεποίθησης δεν κατακλύζει μόνο τους κοινούς θνητούς, αλλά και προσωπικότητες του θεάματος. Θα πίστευε κανείς ότι οι καλλιτέχνες που εκτίθενται συχνά σε πολυπληθή κοινά δε θα αντιμετώπιζαν τέτοιες δυσκολίες, όμως, το παράδειγμα της Μπιγιονσέ αποδεικνύει το αντίθετο. Η τραγουδίστρια έχει δηλώσει ότι η σκηνική της περσόνα που ονόμασε Sasha Fierce, λειτουργεί ως εργαλείο για να διαχειρίζεται το άγχος και να αποδίδει στο μέγιστο. Όπως έχει περιγράψει, η προετοιμασία της για τη σκηνή συνοδεύεται από συγκεκριμένες «τελετουργίες», όπως η αλλαγή εμφάνισης και ενδυμασίας, οι οποίες λειτουργούν ως μετάβαση στο alter ego της. Εκείνη τη στιγμή, η συμπεριφορά της αλλάζει. Ο τρόπος που κινείται, που στέκεται και που επικοινωνεί γίνεται διαφορετικός, πιο σταθερός, πιο σίγουρος. Έτσι, μειώνεται το άγχος πριν την εμφάνισή της. Η αλλαγή δεν αφορά σε μια διαφορετική προσωπικότητα, αλλά στην ενεργοποίηση μιας πιο λειτουργικής εκδοχής του εαυτού της. Παρότι η Μπιγιονσέ έχει δηλώσει ότι έχει αποσύρει την περσόνα αυτή, για ένα διάστημα επανεμφανιζόταν πριν από κάθε σκηνική παρουσία.
Τα αποτελέσματα μελέτης
Όπως αναφέρει η Μορίν στο δίκτυο CNBC, παλαιότερη μελέτη σε παιδιά ηλικίας 4 και 6 ετών έδειξε ότι η μέθοδος είναι αποτελεσματική για την ενίσχυση της επιμονής και αυτοπεποίθησής τους. Χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και τους ζητήθηκε να ολοκληρώσουν μια βαρετή εργασία. Στα παιδιά της πρώτης ομάδας ζητήθηκε να αναρωτηθούν «Δουλεύω σκληρά;». Στη δεύτερη ομάδα ζητήθηκε να χρησιμοποιήσουν το όνομά τους, για παράδειγμα «Δουλεύει σκληρά η Χάνα;». Και μια τρίτη ομάδα τα παιδιά να υιοθετήσουν έναν χαρακτήρα, όπως ο Μπάτμαν: «Δουλεύει σκληρά ο Μπάτμαν;». Τα παιδιά με έναν αγαπημένο φανταστικό ήρωα επέμειναν περισσότερο και ολοκλήρωσαν με μεγαλύτερη σιγουριά την εργασία.
Γιατί είναι αποτελεσματική
«Τι θα πουν;», «θα κάνω λάθη;», «θα είναι καλύτερη η παρουσίαση του άλλου;», «πώς θα αντιδράσουν;», είναι μόνο μερικά από τα ερωτήματα που μπορεί να θέσει κανείς πριν την έκθεσή του σε κοινό. Με αυτόν τον τρόπο, εντείνονται το άγχος και η αγωνία να αποδείξουμε την αξία μας. Αν ωστόσο εφαρμοστεί η μέθοδος του Alter Ego δημιουργείται ένα πιο ήρεμο κλίμα κι ενισχύεται η αυτοπεποίθηση, καθώς αποστασιοποιούμαστε από αυτές τις σκέψεις που περιορίζει την υπερανάλυση. Έτσι, πριν από μία παρουσίαση μπορούμε να σκεφτούμε κάποιον που θαυμάζουμε, υπαρκτό πρόσωπο ή φανταστικό -ένας αθλητής, ένας ηθοποιός, ένας μέντορας- και να εστιάσουμε στο πώς θα μιλούσε και πώς θα παρουσιαζόταν. Επιπλέον, μπορούμε να συνδέσουμε το πρόσωπο αυτό με ένα αντικείμενο και κάθε φορά που το κρατάμε ή το φοράμε να ενεργοποιείται η εκδοχή αυτή. Λίγο πριν φτάσει η σημαντική στιγμή, θέτουμε στον εαυτό μας την ερώτηση: «Τι θα έκανε τώρα το Alter Ego μου;».
Η εφαρμογή της μεθόδου δεν χρειάζεται να περιορίζεται στις μεγάλες στιγμές της ζωής μας, αλλά μπορεί να ξεκινά από μικρές καθημερινές προκλήσεις που συνήθως αποφεύγουμε. Έτσι, όταν έρθει η κρίσιμη στιγμή, έχουμε ήδη εξασκήσει τον τρόπο αντίδρασης. Δεν αλλάζουμε ποιοι είμαστε, απλώς δίνουμε χώρο στην καλύτερη πλευρά του εαυτού μας.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image