Τα οχήματα κατακλύζουν το ιστορικό κέντρο της Ρώμης και κινούνται ανεξέλεγκτα, τα περισσότερα χωρίς άδεια, προκαλώντας αντιδράσεις από κατοίκους και επαγγελματίες.
Το Κολοσσαίο, το Πάνθεον, η Φοντάνα ντι Τρέβι, η Πιάτσα Ναβόνα, η καρμπονάρα, τα σουπλί, τα σανπιετρίνι που «ντύνουν» τους περισσότερους ιστορικούς δρόμους, ακόμα κι οι εκατόνταρχοι με τις περικεφαλαίες που ποζάρουν για μια φωτογραφία με τους τουρίστες ή ο χαρακτηριστικός ήχος της Vespa… όλα αποτελούν σήμα κατατεθέν της ιταλικής πρωτεύουσας.
Από τα Tuk-Tuk στα αμαξίδια του γκολφ
Η Aιώνια Πόλη έζησε ιστορικές στιγμές τη δεκαετία του 1960 με την άνθιση των Fiat 500, το έμβλημα της Dolce Vita. Πολύχρωμα, γρήγορα και ευέλικτα, έγιναν σύμβολο της καθημερινής ζωής των Ιταλών και συνδέθηκαν με την οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Μερικές δεκαετίες αργότερα, το 2010, άρχισαν να εμφανίζονται τα τρίκυκλα Tuk-Tuk που προορίζονταν για τουριστικές περιηγήσεις. Ακολούθησαν τα ηλεκτρικά πατίνια και ποδήλατα και πλέον, την πόλη έχουν κατακλύσει τα golf cart. Παρότι τα συγκεκριμένα αμαξίδια είναι συνδεδεμένα με τα γήπεδα γκολφ, σήμερα κυκλοφορούν στα στενά δρομάκια του κέντρου, με την κατάσταση να έχει ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο. Τη στιγμή που στις τουριστικές περιοχές καταγράφεται σχεδόν καθημερινά έντονος συνωστισμός, η παρουσία περίπου 400-500 αμαξιδίων επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Σύμφωνα με το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Adnkronos, η συντριπτική πλειονότητα αυτών, σε ποσοστό που ξεπερνά το 90%, λειτουργεί χωρίς άδεια! Μόνο τα 41 εξ αυτών είναι εγκεκριμένα από το δήμο. Ασαφές παραμένει και το νομοθετικό πλαίσιο για την κυκλοφορία τους, καθώς δεν έχουν θεσπιστεί συγκεκριμένοι κανόνες σχετικά με το πού και πώς μπορούν να κινούνται, πού επιτρέπεται να σταθμεύουν και ποιοι έχουν δικαίωμα να τα οδηγούν. Τα μικρά ηλεκτρικά οχήματα εμφανίζονται σχεδόν παντού. Ορισμένα έχουν καταγραφεί να κινούνται ακόμη και σε αρτηρίες ταχείας κυκλοφορίας, αντίθετα στο ρεύμα ή με κατεύθυνση προς το αεροδρόμιο Φιουμιτσίνο, διασχίζοντας τον αυτοκινητόδρομο και τον περιφερειακό της πρωτεύουσας. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι τουρίστες δε φορούν ζώνες ασφαλείας.
«Ζούγκλα» στους ιστορικούς δρόμους
Με χωρητικότητα έως και επτά επιβατών, το «σπορ» αποδεικνύεται αρκετά προσοδοφόρο, αν αναλογιστεί κανείς ότι τα γραφεία που διοργανώνουν τουρ με τα γκολφ καρτ χρεώνουν τουλάχιστον 100 ευρώ ανά άτομο. Η αυτονομία του κάθε οχήματος υπολογίζεται στις 4-5 ώρες και μπορούν να εκτελέσουν δύο περιηγήσεις. Μια ομάδα έξι ατόμων μπορεί να πληρώσει έως και 900 ευρώ για ένα τουρ διάρκειας δυόμισι ωρών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, το πακέτο περιλαμβάνει όχι μόνο ξενάγηση, αλλά και παραδοσιακό γεύμα με θέα σε ιστορικά μνημεία ή στο ηλιοβασίλεμα. Όλα αυτά, από ανθρώπους που δεν είναι πιστοποιημένοι ξεναγοί.
Πρόκειται απλώς για οδηγούς που γνωρίζουν καλά τα πιο σημαντικά αξιοθέατα της πόλης και ενώ βρίσκονται στο τιμόνι δίνουν μερικές πληροφορίες κατά τη διαδρομή. Την ίδια ώρα, οι τουρίστες, κρατώντας με το ένα χέρι το ανοιχτό όχημα και με το άλλο το κινητό τους, προσπαθούν να απαθανατίσουν όσο το δυνατόν περισσότερες εικόνες. Συνολικά, τα μηνιαία έσοδα από τη δραστηριότητα ενός στόλου μπορούν να ξεπεράσουν ακόμα και τις 20.000 ευρώ.
Η υπηρεσία αμφισβητείται από πολλές πλευρές, ιδίως από τους ιδιοκτήτες ταξί. Όπως υποστηρίζουν, των golf cart πραγματοποιούν συχνά μη εξουσιοδοτημένες διαδρομές, εκμεταλλευόμενοι το νομοθετικό κενό. Παρότι δεν έχει πραγματοποιηθεί επίσημη απογραφή από τον δήμο, οι εταιρίες που ζητούν ρύθμιση υπολογίζονται σε περίπου 12, με πρώτη την ένωση METUR, η οποία διεκδικεί τη θέσπιση σαφών κανόνων. Ο πρόεδρος της Ένωσης Εταιριών Υπηρεσιών Ενοικίασης Αυτοκινήτων με Οδηγό της χώρας (NCC), Λούκα Νοταρμπάρτολο, μιλώντας στο Adnkronos, περιέγραψε την κατάσταση ως «πραγματική ζούγκλα». Όπως είπε, τα αμαξίδια καταλαμβάνουν κάθε χώρο στάθμευσης, κυκλοφορούν αντίθετα, ακόμα και πάνω σε πεζόδρομους, ενώ συχνά, οι τουρίστες κάθονται κρατώντας τις αποσκευές στα χέρια τους, αφού συχνά οι οδηγοί τους παραλαμβάνουν απευθείας από σιδηροδρομικούς σταθμούς και αεροδρόμια. Στο άναρχο πλαίσιο ενέταξε και το γεγονός ότι οι υπηρεσίες που παρέχουν ανταγωνίζονται εκείνες των επαγγελματιών οδηγών ταξί, αλλά και το γεγονός ότι οι οδηγοί των golf cart αναλαμβάνουν ρόλο ξεναγού, υποκαθιστώντας επαγγελματίες του κλάδου.
Λίγοι έλεγχοι, ακόμα λιγότερα πρόστιμα
Πράγματι, για τους τουρίστες η δυνατότητα να γνωρίσουν τα αξιοθέατα της Ρώμης σε σύντομο χρονικό διάστημα είναι αναμφίβολα εξυπηρετική. Για τους κατοίκους, ωστόσο, η ολοένα εντονότερη παρουσία των οχημάτων δημιουργεί την αίσθηση μιας ιδιότυπης εισβολής. Τον περασμένο Σεπτέμβριο, οι αρμόδιες αρχές πραγματοποίησαν ελέγχους σε 130 αμαξίδια σε πολυσύχναστες περιοχές του ιστορικού κέντρου, επιβάλλοντας πρόστιμα περίπου 38.000 ευρώ για παραβάσεις σχετικά με οδήγηση χωρίς άδεια ή παράνομη στάθμευση. Επιπλέον, κατασχέθηκαν 10 οχήματα, ενώ σε έξι οδηγούς ανακλήθηκαν οι άδειες οδήγησης.
Στην πράξη, ωστόσο, οι καραμπινιέροι βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικούς περιορισμούς, καθώς απουσιάζει ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο. Τον περασμένο Ιούνιο, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών διευκρίνισε ότι τα ταξιδιωτικά γραφεία που διαθέτουν οχήματα για ιδία χρήση μπορούν να απασχολούν οδηγούς χωρίς ειδική άδεια, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επιβάλλεται πρόσθετη χρέωση για την υπηρεσία.
Το νομοθετικό πλαίσιο περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι δεν πρόκειται για μία ενιαία κατηγορία οχημάτων. Η δυνατότητα κυκλοφορίας των golf cart εξαρτάται από την τεχνική τους ταξινόμηση και τη χρήση τους. Επιπλέον, μπορεί να υπόκεινται σε διαφορετικούς κανόνες κυκλοφορίας και αδειοδότησης, γεγονός που δημιουργεί ένα σύνθετο ρυθμιστικό τοπίο. Το ζήτημα, λοιπόν, δεν αφορά μόνο σε ποια οχήματα επιτρέπεται να κυκλοφορούν στους δρόμους της Ρώμης, αλλά και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να χρησιμοποιούνται. Έτσι, η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη νόμιμη δραστηριότητα και την παράνομη άσκηση επαγγέλματος παραμένει δυσδιάκριτη. Η αποσαφήνιση του πλαισίου από την περιφέρεια θεωρείται απαραίτητη, προκειμένου να ρυθμιστεί η κυκλοφορία των οχημάτων στο ιστορικό κέντρο και στις υπόλοιπες τουριστικές περιοχές.
«Εισβολή» μετά την πανδημία
«Έκρηξη» στην κυκλοφορία τέτοιων οχημάτων καταγράφηκε στη Ρώμη αμέσως μετά την πανδημία, όταν σε συνδυασμό με την ανάκαμψη του τουρισμού δημιουργήθηκε η ανάγκη περισσότερων μέσων μεταφοράς. Ωστόσο, η έλλειψη σαφών κανόνων οδήγησε σε έντονη εξάπλωση του φαινομένου. Όπως αναφέρει ο Guardian που πραγματοποίησε ρεπορτάζ για το φαινόμενο των γκολφ καρτ, αρκετοί ταξιδιωτικοί πράκτορες με αμαξίδια έχουν ζητήσει από το προσωπικό να μην κάνει δηλώσεις στον Τύπο. Εξαίρεση αποτελεί ο οδηγός Λέο Παβοντσέλο, ο οποίος όπως διαπιστώθηκε από την τοπική αστυνομία λειτουργεί νόμιμα. «Τα αμαξίδια του γκολφ είναι αθόρυβα και φιλικά προς το περιβάλλον», είπε και πρόσθεσε ότι επιτρέπουν σε οικογένειες και ανθρώπους με αναπηρία να δουν με άνεση τα αξιοθέατα. Παράλληλα, σημείωσε ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα δημιουργεί θέσεις εργασίας για νέους ανθρώπους και αναρωτήθηκε γιατί ο κλάδος του βρίσκεται στο στόχαστρο, στρέφοντας τα βέλη του στο, όπως είπε, «λόμπι των ταξί».
«Η Ρώμη είναι μια τουριστική πόλη που ήταν πάντα γεμάτη κίνηση και τα αμαξίδια του γκολφ είναι απλώς ένα ακόμη μέσο μεταφοράς», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αλλά, «ήταν πάντα γεμάτη κίνηση και τα αμαξίδια του γκολφ είναι απλώς ένα άλλο μέσο μεταφοράς».
Εξωτερική φωτογραφία: Getty Images/ Ideal Image