Ποιες είναι οι λύσεις για σωστή διαχείριση του χρόνου μπροστά στην οθόνη;
Θέλεις να κάνεις ένα διάλειμμα. Αποφασίζεις να καθίσεις για λίγο στον καναπέ και να χαζέψεις στο κινητό σου. Ένα βίντεο με χαριτωμένα σκυλάκια είναι αυτό που χρειάζεσαι. Μόνο που το ένα, γίνεται πολύ σύντομα δύο, τρία και τέσσερα. Ο αλγόριθμος μοιάζει να καταλαβαίνει την ανάγκη σου και σου προτείνει βίντεο με μικρά, χνουδωτά γατάκια αυτή τη φορά. Χωρίς καλά-καλά να το αντιληφθείς, τα δέκα λεπτά που αρχικά πίστευες ότι θα ξοδέψεις μπροστά στην οθόνη, έχουν γίνει μια ολόκληρη ώρα.
Τρεις ημέρες χαμένες κάθε μήνα
Σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη από την Talker Research σε περίπου 2.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ, χάνονται σχεδόν 36 ημέρες το χρόνο μπροστά σε μια οθόνη. Το ατελείωτο σκρολάρισμα στις δημοφιλείς ψηφιακές πλατφόρμες, η παρακολούθηση βίντεο και συνολικότερα η χρήση περιεχομένου, καταλαμβάνουν σημαντικό μέρος της καθημερινότητάς τους. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι συμμετέχοντες χάνουν κατά μέσο όρο τρεις ημέρες κάθε μήνα καταναλώνοντας περιεχόμενο, ενώ για τους εκπροσώπους της Γενιάς Ζ, το διάστημα πλησιάζει τις πέντε ημέρες τον μήνα. Συνολικά, οι Αμερικανοί δηλώνουν ότι καταναλώνουν περίπου έξι ώρες περιεχομένου καθημερινά. Όσο για τους νεότερους, της Gen Ζ, ο χρόνος αυτός φτάνει σχεδόν τις επτά ώρες.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο πόσο χρόνο περνάμε μπροστά στις οθόνες, αλλά και οι επιπτώσεις από τη χρήση αυτή. Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι η κακή ψυχική υγεία και η υπερβολική κατανάλωση περιεχομένου συνδέονται άμεσα. Συγκεκριμένα, παρατήρησαν ότι οι περισσότεροι είχαν ενοχές και δυσαρέσκεια επειδή άφηναν σε δεύτερη μοίρα άλλες δραστηριότητες. Σε περιπτώσεις ανθρώπων με «πολύ κακή» ψυχική υγεία η κατανάλωση περιεχομένου υπολογίζεται συνολικά σε σχεδόν έξι ημέρες το μήνα, ενώ το 19% εξ αυτών νιώθουν ότι χάνουν ακόμα και 15 ή και περισσότερες ημέρες ανά μήνα. Στον αντίποδα, όσοι αναφέρουν άριστη ή καλή ψυχική υγεία χάνουν τις λιγότερες ημέρες, περίπου 2,7.
Όταν ο χρόνος στην οθόνη συνοδεύεται από ενοχές
Σχεδόν τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες (42%) παραδέχονται ότι θεωρούν πως καταναλώνουν υπερβολικά πολύ περιεχόμενο. Παράλληλα, το 36% δηλώνει ότι όσα βλέπει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεσή του. Όσοι ανήκουν Γενιά Ζ ήταν μακράν πιο πιθανό να νιώθουν ότι καταναλώνουν υπερβολικά πολύ περιεχόμενο, σε ποσοστό 66%. Επιπλέον, όσοι αξιολόγησαν την ψυχική τους υγεία ως πολύ κακή είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιούν το TikTok τακτικά (38%), και το 46% εξ αυτών δήλωσε ότι χρησιμοποιεί το κινητό του ενώ ταυτόχρονα παρακολουθεί κάτι άλλο, για παράδειγμα βλέπει μια τηλεοπτική σειρά και ταυτόχρονα σκρολάρει στο κινητό.
Πώς μπορεί να περιοριστεί ο χρόνος που χάνεται;
Ο ψυχίατρος Σαμ Σινγκχ από την WINIT Clinic στο Μαϊάμι, προτείνει μερικές πρακτικές αλλαγές που μπορούν να βοηθήσουν στη σωστή διαχείριση του χρόνου που δαπανάμε μπροστά από μια οθόνη: Πρέπει να δημιουργήσουμε χώρους μέσα στο σπίτι χωρίς οθόνες. Για παράδειγμα, το υπνοδωμάτιο και η τραπεζαρία μπορούν να λειτουργούν ως ζώνες όπου τα κινητά και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές απαγορεύονται. Με αυτόν τον τρόπο, περιορίζονται οι περισπασμοί και δημιουργείται περισσότερος χώρος για ξεκούραση, ύπνο, αλλά και ουσιαστική επικοινωνία. Ο ψυχίατρος συστήνει τη χρήση κινητού με συγκεκριμένο σκοπό.
Δηλαδή, πριν ανοίξουμε μια εφαρμογή να διερωτηθούμε αν αξίζει να το κάνουμε και τι ακριβώς θέλουμε να πετύχουμε με αυτό. Θέλουμε να απαντήσουμε σε ένα μήνυμα, να αναζητήσουμε μια πληροφορία ή απλώς αυτό που επιθυμούμε είναι να περάσει η ώρα; Η πραγματική πρόθεση μπορεί να μας βοηθήσει να αποφύγουμε το ασυνείδητο, ατελείωτο σκρολάρισμα.
Τέλος, προτείνει να παρατηρήσουμε πώς μας επηρεάζει το περιεχόμενο. Μετά την περιήγησή μας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή την παρακολούθηση βίντεο, μπορούμε να αναρωτηθούμε αν νιώθουμε ότι έχουμε ενημερωθεί, ότι έχουμε αντλήσει έμπνευση από αυτά, ή αντίθετα είμαστε εξαντλημένοι. Η καταγραφή αυτών των παρατηρήσεων μας βοηθά να αναγνωρίσουμε ποιο περιεχόμενο μάς ωφελεί και ποιο είναι απλώς χάσιμο χρόνου.
Eισαγωγική φωτογραφία: 123RF