Το μέλλον της ελληνικής πρωτογενούς παραγωγής, οι συνεταιρισμοί και η σύνδεση με την αγορά βρέθηκαν στο επίκεντρο του σημερινού Round Table.
Πώς θα είναι η ελληνική αγροτική παραγωγή το 2040; Τι θα καλλιεργούμε, πώς θα αξιοποιούμε τους φυσικούς πόρους και με ποιους όρους θα μπορούν οι παραγωγοί να παραμένουν ανταγωνιστικοί; Αυτά ήταν μερικά από τα ερωτήματα που τέθηκαν στο Cantina Academy Round Table, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 22 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτικής, της αγροτικής παραγωγής, της επιστημονικής κοινότητας, του τραπεζικού τομέα και της επιχειρηματικότητας. Η συζήτηση ανέδειξε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο πρωτογενής τομέας, αλλά και τις αλλαγές που απαιτούνται τα επόμενα χρόνια. Η διαχείριση του νερού, η αξιοποίηση της τεχνολογίας, η χρηματοδότηση, η οργάνωση των συνεταιρισμών και η πρόσβαση στις αγορές αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες των τοποθετήσεων.
Μαργαρίτης Σχοινάς: Επενδύσεις 1 δισ. ευρώ για το νερό
Στην ανάγκη μεγάλων παρεμβάσεων για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων αναφέρθηκε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, κάνοντας λόγο για επενδύσεις που μπορούν να φτάσουν συνολικά το 1 δισ. ευρώ μέχρι το 2034, μέσω κοινοτικών πόρων και ΣΔΙΤ. Η χώρα χρειάζεται αυτό το μεγάλο άλμα αποτελεσματικότητας στη διαχείριση των υδάτινων πόρων με έργα μεγάλης εμβέλειας, που θα αλλάξουν τη Θεσσαλία και άλλες περιοχές οι οποίες είναι δέσμιες αυτού του σημερινού μοντέλου, που πια έφτασε στα όριά του. «Νερό, συνεργασία και τεχνολογία» είναι, όπως είπε, το τρίπτυχο που θα καθορίσει το μέλλον της ελληνικής γεωργίας. Επισήμανε ότι η χώρα έχει χάσει πολύτιμο χρόνο στη διαχείριση του νερού και χρειάζεται πλέον μεγάλης κλίμακας αρδευτικά έργα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει στην ποιότητα και στην προστιθέμενη αξία των αγροτικών προϊόντων της, καθώς δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις μεγάλες παραγωγικές χώρες σε όγκο. Χρησιμοποιώντας το παράδειγμα της Μακεδονίας, όπου παραδοσιακές καλλιέργειες αντικαταστάθηκαν σταδιακά από εξαγώγιμα προϊόντα, υποστήριξε ότι η ελληνική γεωργία πρέπει να αξιοποιήσει περισσότερο τις δυνατότητες της αγοράς και να επενδύσει στην ποιότητα αντί στον όγκο της παραγωγής. «Έχουμε ένα μοναδικό, ανεπανάληπτο, παγκοσμίως αναγνωρισμένο brand ποιότητας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μιχάλης Κατρίνης: Η ανάγκη περιφερειακού παραγωγικού σχεδιασμού
Ο βουλευτής Ηλείας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, χρησιμοποίησε την Ηλεία ως παράδειγμα περιοχής με σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες που δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως. Αναφέρθηκε σε προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, η σταφίδα, οι φράουλες και τα κηπευτικά, επισημαίνοντας την ανάγκη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου που θα λαμβάνει υπόψη το έδαφος, το κλίμα, το νερό και τη ζήτηση της αγοράς. Επίσης, πρότεινε τη δημιουργία αγροδιατροφικού κέντρου καινοτομίας, με τη συμμετοχή επιστημονικών και ερευνητικών φορέων, καθώς και την ενίσχυση των αρδευτικών υποδομών και της μεταποίησης.
Νίκος Γούσιος: Οι συνεταιρισμοί χρειάζονται επαγγελματική οργάνωση
Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού «Ενιπέας», Νίκος Γούσιος, αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί όταν επιχειρούν να συνεργαστούν, ιδιαίτερα εξαιτίας της δυσπιστίας που έχει αφήσει το παρελθόν του συνεταιριστικού κινήματος. Παρουσίασε την εμπειρία του συνεταιρισμού, δίνοντας έμφαση στη συμβολαιακή γεωργία, τη συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και την εφαρμογή νέων τεχνολογιών στην καλλιέργεια. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη χρήση αισθητήρων για την άρδευση και στη μείωση των εισροών. Υποστήριξε ακόμη ότι οι συνεταιρισμοί χρειάζονται επαγγελματική διοίκηση, οικονομική οργάνωση και γνώση του μάρκετινγκ, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της αγοράς.
Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Πειραματικά αγροκτήματα σε όλη την Ελλάδα
Ο καθηγητής και Αντιπρύτανης Έρευνας, Οικονομικών και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θωμάς Μπαρτζανάς, παρουσίασε την ερευνητική δραστηριότητα του ιδρύματος και την πρόταση δημιουργίας δικτύου πειραματικών και επιδεικτικών αγροκτημάτων στις περιφέρειες της χώρας. Αναφέρθηκε στο πειραματικό αγρόκτημα της Αλιάρτου, όπου περίπου 50 στρέμματα έχουν οργανωθεί σε 60 ανεξάρτητες μονάδες, με δυνατότητες αυτοματοποιημένης άρδευσης, λίπανσης και παρακολούθησης των καλλιεργειών. Στόχος της πρότασης είναι οι παραγωγοί να αποκτήσουν άμεση πρόσβαση στην επιστημονική γνώση και να μπορούν να παρακολουθούν στην πράξη την εφαρμογή νέων τεχνολογιών, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε περιοχής.
Τράπεζα Πειραιώς: Χρηματοδότηση της μετάβασης
Ο Αλκιβιάδης Αλεξάνδρου, Γενικός Διευθυντής Αγροτικής Τραπεζικής της Πειραιώς αναφέρθηκε στην ανάγκη χρηματοδότησης όχι μόνο της υφιστάμενης αγροτικής δραστηριότητας, αλλά και της μετάβασης σε πιο ανταγωνιστικά παραγωγικά μοντέλα. Παρουσίασε την πρωτοβουλία της τράπεζας για την ανάπτυξη των προστατευόμενων καλλιεργειών και των θερμοκηπίων, μέσα από τη συνεργασία χρηματοπιστωτικών φορέων, επιστημόνων, επιχειρήσεων και παραγωγών. Υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις πρέπει να στηρίζονται σε βιώσιμα οικονομικά σχέδια και όχι αποκλειστικά στις επιδοτήσεις. Αναφέρθηκε επίσης στις δυνατότητες συνεργασίας συνεταιρισμών με ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια.
Απόστολος Ταμβακάκης: Η παραγωγή πρέπει να συνδεθεί με την επιχειρηματικότητα
Ο ιδρυτής, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος, EOS Capital Partners αναφέρθηκε στις επενδυτικές δυνατότητες του πρωτογενούς τομέα, υποστηρίζοντας ότι η σύνδεση της παραγωγής με οργανωμένες επιχειρήσεις τροφίμων μπορεί να δημιουργήσει σημαντική οικονομική αξία. Παρουσίασε ως παράδειγμα την επένδυση σε συνεταιριστική επιχείρηση ροδάκινου στην Ημαθία, όπου η συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων συνδυάστηκε, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, με βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων. Επισήμανε ότι οι παραγωγοί διαθέτουν σημαντική καλλιεργητική γνώση, αλλά συχνά υστερούν στην εμπορική οργάνωση και στην κατανόηση του πραγματικού κόστους παραγωγής. Για τον ίδιο, η στενότερη συνεργασία με την αγορά αποτελεί βασική προϋπόθεση ανάπτυξης.
Απόστολος Αποστολάκος: Η πληροφορία πρέπει να φτάνει στον αγρότη
Ο πρώην διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών & Αλιείας -ΟΚΑΑ- και σύμβουλος επιχειρήσεων, Απόστολος Αποστολάκος, επικεντρώθηκε στην απόσταση που χωρίζει την αγροτική παραγωγή από τις ανάγκες της αγοράς. Υποστήριξε ότι οι παραγωγοί χρειάζονται καλύτερη ενημέρωση για τις διεθνείς τάσεις, τις τιμές και τις καταναλωτικές συνήθειες. Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τις συσκευασίες των αγροτικών προϊόντων, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται πάντοτε στις ανάγκες των μικρότερων σύγχρονων νοικοκυριών. Επισήμανε, επίσης, ότι πολύτιμες πληροφορίες για τις ξένες αγορές υπάρχουν ήδη σε κρατικούς φορείς, χωρίς όμως να μεταφέρονται συστηματικά στους αγρότες.
Protergia: Προβλέψιμο ενεργειακό κόστος για τον παραγωγό
Ο Νίκος Κόρδαρης, Business Development Senior Manager (Β2Β) της Protergia αναφέρθηκε στη σημασία του ενεργειακού κόστους για τη βιωσιμότητα των αγροτικών επιχειρήσεων. Υποστήριξε ότι, πέρα από τη χαμηλότερη τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, οι παραγωγοί χρειάζονται τη δυνατότητα να γνωρίζουν εκ των προτέρων το κόστος τους, ώστε να προγραμματίζουν καλύτερα την παραγωγή και τις πωλήσεις τους. Παρουσίασε τις δυνατότητες που προσφέρουν η παραγωγή και αποθήκευση ενέργειας, η ενεργειακή αποδοτικότητα και τα συνεργατικά σχήματα. Όπως διευκρίνισε, η ενεργειακή αυτονομία του 2040 δεν προϋποθέτει πλήρη αποσύνδεση από το δίκτυο, αλλά μεγαλύτερη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών και περιορισμού της αβεβαιότητας.
Το ζητούμενο για το 2040
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν στην ανάγκη καλύτερης οργάνωσης της παραγωγής και στενότερης συνεργασίας μεταξύ αγροτών, επιστημονικής κοινότητας, επιχειρήσεων και πολιτείας. Η συζήτηση ανέδειξε ότι το μέλλον της ελληνικής γεωργίας δεν εξαρτάται μόνο από το τι θα καλλιεργούμε, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά θα παράγουμε, πώς θα διαχειριζόμαστε το κόστος και με ποιους όρους θα φτάνουν τα ελληνικά προϊόντα στην αγορά.