Μοιάζει με μικροσκοπικό ξύσμα ξύλου και όταν προστεθεί στο νερό δημιουργεί μια θολή γέλη, αλλά έχει αναδειχθεί για τα πολλαπλά οφέλη του στην υγεία.
Οι influencers το έχουν «βαφτίσει» «Ozempic της φύσης». Το ψύλλιο, όμως, είναι πολλά περισσότερα από όσα ισχυρίζονται αυτόκλητοι «επιστήμονες» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το ψύλλιο ή ισπάγκουλα, είναι η κοινή ονομασία για το βότανο του είδους πλαντάγκο (Plantago ovata), του οποίου οι σπόροι είναι γνωστοί για τις ιδιότητές τους, ιδίως σχετικά με την καλή λειτουργία του εντέρου και τη συνολικότερη θετική επίδραση στην υγεία.
Από τις πανεπιστημιακές μελέτες στο TikTok
Αυτή η μορφή διαλυτής φυτικής ίνας έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής στα social media, κυρίως επειδή βοηθά στην αύξηση του κορεσμού και επομένως συμβάλλει στη διαχείριση του βάρους. Δεν είναι τυχαίο ότι τουλάχιστον 13.000 βίντεο έχουν αναρτηθεί στο TikTok με τους δημιουργούς περιεχομένου να εστιάζουν στις «μαγικές» ίνες του που ανακουφίζουν από συμπτώματα τόσο δυσκοιλιότητας όσο της ήπιας διάρροιας, αλλά και του τυμπανισμού. Συχνά, ο φλοιός, η σκόνη ή τα μικροσκοπικά ξύσματα που θυμίζουν ξύλο παρουσιάζονται αναμεμειγμένα σε νερό ή χυμό που οδηγεί σε ένα είδος γέλης, το οποίο καταναλώνεται σχεδόν αμέσως μετά τη μίξη. Μάλιστα, δεν είναι λίγοι οι influencers που παρουσιάζουν το «πριν και το μετά» την κατανάλωση εστιάζοντας στην κοιλιακή περιοχή.
Πράγματι, η ίνα δρα απορροφώντας νερό και επηρεάζει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και τον μεταβολισμό. Η γέλη που σχηματίζεται, την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για τη ρύθμιση της πέψης, ενώ παράλληλα λειτουργεί ως «τροφή» για το μικροβίωμα του εντέρου. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, μπορεί να μειώσει τη χοληστερόλη και ειδικά την LDL -τη λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη- ενώ άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι περιορίζει την αύξηση του σακχάρου μετά τα γεύματα, αυξάνει το αίσθημα κορεσμού, βοηθά στη δυσκοιλιότητα και τη διάρροια. Όπως αναφέρουν ανασκοπήσεις, η καθημερινή κατανάλωση περίπου 10 γραμμαρίων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της LDL, καθώς το ψύλλιο δεσμεύει χολικά οξέα και χοληστερόλη, τα οποία στη συνέχεια αποβάλλονται από τον οργανισμό. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, παρά τα οφέλη, η δράση του δε συγκρίνεται με άλλες φαρμακευτικές θεραπείες και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως συμπλήρωμα φυτικών ινών και όχι ως «θαυματουργή» λύση.
Η τυπική δόση κυμαίνεται γύρω στα 10-15 γραμμάρια ημερησίως, ενώ σε ορισμένες μελέτες έχουν χρησιμοποιηθεί έως και 20-30 γραμμάρια. Συνιστάται να ξεκινά κανείς με μικρότερη ποσότητα και να την αυξάνει σταδιακά. Επισημαίνεται πως απαιτείται επαρκής ποσότητας υγρών -περίπου 500 ml. νερού ανά 20 γραμμάρια φυτικών ινών- καθώς το ψύλλιο το χρειάζεται για να σχηματίσει το χαρακτηριστικό τζελ του, το οποίο παρά τη θολή και ενδεχομένως απωθητική του όψη είναι αυτό που κάνει το υλικό πολύτιμο.
Όσο για την εικόνα που σχηματίζεται σχετικά με το «Ozempic της φύσης» οι ειδικοί προειδοποιούν για πιθανούς κινδύνους, αφού η υπερκατανάλωση είναι πιθανό να προκαλέσει δυσφορία και άλλες επιπτώσεις στον οργανισμό. Σημαντική είναι η ολιστική αλλαγή στον τρόπο ζωής, τη στιγμή δε που οι περισσότεροι από εμάς δεν τηρούμε τις καθημερινές συστάσεις σχετικά με τις φυτικές ίνες. Για να αποκομίσουμε όλα τα οφέλη της καλής και ισορροπημένης διατροφής μπορούμε να επιλέξουμε φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης πλούσια σε διαλυτές φυτικές ίνες, όπως η βρώμη. Στην περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, τότε η προσθήκη ψυλλίου στην καθημερινότητα, σε μορφή σκόνης ή σε κάψουλες -χωρίς πρόσθετα ή αρώματα- μπορεί να ευνοήσει την υγεία.
Τι λέει η ειδικός
Όπως αναφέρει στο Newmoney.gr η κλινική διαιτολόγος και ερευνήτρια διατροφικής επιστήμης, Δρ. Στέφη Καλλή, το κόμμι ψυλλίου είναι ένα υδροκολλοειδές που βρίσκεται στο φλοιό των σπόρων του φυτού “Plantago ovata” και έχει χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική σε περιοχές της Ινδίας και της Κίνας. Η σκόνη ψυλλίου περιέχει διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευεργετικές για τον σχηματισμό μιας ουσίας που μοιάζει με ζελέ στο έντερο, και βοηθά στην ευκολότερη κένωση. Αυτό το μοναδικό χαρακτηριστικό καθιστά το ψύλλιο ένα αποτελεσματικό φυσικό καθαρτικό και μια πολύτιμη διατροφική προσθήκη για άτομα που πάσχουν από χρόνια δυσκοιλιότητα ή σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS).
Η ειδικός τονίζει ότι υπάρχει βιβλιογραφική αναφορά για την ικανότητα του ψυλλίου να μειώνει τον γλυκαιμικό δείκτη καθώς και να βελτιώνει αποτελεσματικά τους δείκτες λιπιδίων, ελαχιστοποιώντας τον καρδιαγγειακό κίνδυνο που σχετίζεται με την αθηροσκλήρωση σε άτομα με ή χωρίς υπερχοληστερολαιμία. «Το ψύλλιο θα μπορούσε να προκαλέσει δοσοεξαρτώμενη και χρονοεξαρτώμενη μείωση της χοληστερόλης στον ορό σε ασθενείς με ήπια και μέτρια υπερχοληστερολαιμία και θα ήταν χρήσιμο ως συμπλήρωμα στη διαιτητική θεραπεία για τη θεραπεία της υπερχοληστερολαιμίας», προσθέτει. Όσο για το αίσθημα πληρότητας και κορεσμού, οι φυτικές ίνες το αυξάνουν και επομένως μπορεί να οδηγήσουν στην μείωση της συνολικής πρόσληψης θερμίδων βοηθώντας την απώλεια βάρους. Επιπλέον, ο φλοιός ψυλλίου δρα ως προβιοτικό και τροφοδοτεί τα καλά βακτήρια του εντέρου, συμβάλλοντας στην διατήρηση υγιούς μικροβιώματος.
Η υψηλή ικανότητα συγκράτησης νερού και οι ιδιότητές του ως πηκτωματογόνο το καθιστούν εξαιρετικό παράγοντα πύκνωσης, σταθεροποίησης και γαλακτωματοποίησης σε διάφορα τρόφιμα, όπως αρτοσκευάσματα χωρίς γλουτένη και γαλακτοκομικά προϊόντα. Ταυτόχρονα, το ψύλλιο είναι ένα δημοφιλές συστατικό σε υποκατάστατα γεύματος, σε θρεπτικές μπάρες καθώς και σε υποκατάστατα κρέατος. Τέλος, χρησιμοποιείται στη σύνθεση συμπληρωμάτων διατροφής και φαρμάκων.
Με μέτρο
Παρότι το ψύλλιο δρα ευεργετικά στον οργανισμό, οι αρνητικές επιπτώσεις είναι υπαρκτές, επισημαίνει η κα. Καλλή. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται ο μετεωρισμός, ο κοιλιακός πόνος και η πρόκληση αλλεργικών αντιδράσεων με αναφερόμενα συμπτώματα αναφυλαξίας. Επίσης, η υπερβολική χρήση του ψυλλίου, άνω της συνιστώμενης δοσολογίας, μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου, σιδήρου, ιχνοστοιχείων και ορισμένων βιταμινών.
Συμπερασματικά, οι πολλαπλές ευεργετικές ιδιότητες του ψυλλίου στην υγεία είναι τεκμηριωμένες. Ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τον καταναλωτή και οι ενδεχόμενες αρνητικές επιδράσεις από τη μη ορθή χρήση. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί στη βελτιστοποίηση των εφαρμογών του ψυλλίου, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως τόσο στη βιομηχανία τροφίμων όσο και στον φαρμακευτικό τομέα.
Εισαγωγική φωτογραφία: pexels