Λίλα Λαλαούνη: Η σύζυγος –μούσα του σημαντικότερου Ελληνα χρυσοχόου Ηλία Λαλαούνη αφηγείται … (pics+vid)
Γράφει η Μαρία Λεμονιά
Η γνωριμία, ο γάμος , τα τέσσερα κορίτσια, οι στιγμές οικογενειακής ευτυχίας και ο δρόμος προς την διεθνή αναγνώριση. Η επί πενηνταεπτά χρόνια σύζυγος του σημαντικότερου χρυσοχόου της χώρας μας σε μια σπάνια εξομολόγηση.
Η γνωριμία
« 1956- Ο επιχειρηματίας Νίκος Πάλλης με το τυπογραφείο και τα είδη χάρτου ήταν οικογενειακός μας φίλος. Διατηρούσαμε σχέσεις αφού η μητέρα του με τον πατέρα μου γνωρίζονταν από παιδιά. Οι γονείς του του έλεγαν «βρε παιδί μου βγάλε κάποια μέρα και την Λίλα έξω». Ένα βράδυ κανονίσαμε να πάμε βόλτα μαζί με το κορίτσι του. Μαζί του ήρθε και ο Ηλίας , στενός του φίλος. Πρωτοείδα τον άνδρα μου, στο κέντρο της Αθήνας, στα σκαλιά του πατρικού μου στην Ασκληπιού. Εκτοτε όταν ξένοι δημοσιογράφοι με ρωτούσαν που γνώρισα τον άνδρα μου τους έλεγα στο πεζοδρόμιο και εκείνοι έσκαγαν στα γέλια».
Η πρόταση γάμου
« Είχαμε πάει στον διάσημο Bal de têtes που διοργανωνόταν στο ξενοδοχείο King George. Η μητέρα μου μου είχε φτιάξει ένα εντυπωσιακό καπέλο με περιστέρια . Δυστυχώς δεν κέρδισα το βραβείο. Όταν φεύγαμε ο Ηλίας μου ψιθύρισε συνωμοτικά «μη στεναχωριέσαι που δεν πήρες το βραβείο, θα το κερδίσεις του χρόνου που θα είσαι η κυρία Λαλαούνη !» Σκέφτηκα ότι είχε θάρρος, ίσως και …θράσος. Μετά από τρεις μήνες ήμασταν παντρεμένοι . Το πρώτο δαχτυλίδι που μου έδωσε το αγόρασε από τον «Αθηνιωτάκη». Ηθελε το κόσμημα που θα μου χάριζε να το έχει πληρώσει. Δεν συνέβη το ίδιο και με τις βέρες τις οποίες φιλοτέχνησε ο ίδιος λιώνοντας τις βέρες των γονιών του . Ηταν από τον οίκο Zolotas , οίκος του πατέρα και θείου του για τον οποίο σχεδίαζε. Ο γάμος μας κράτησε πενηνταεπτά χρόνια ευτυχίας. Ο Ηλίας είχε μεγάλη αγάπη σε δύο πράγματα – στην δουλειά και την οικογένειά του. Θυμάμαι ότι όταν πρωτοπαντρευτήκαμε μου είπε « Λίλα θέλω πολλά παιδιά, δεν υπάρχει μεγαλύτερη χαρά από την μεγάλη οικογένεια».
Τα τέσσερα κορίτσια
«Τα κορίτσια μας ήταν πάντοτε οι μούσες του. Δεν τις αγαπούσε απλά, τις λάτρευε. Αγάπησαν την δουλειά του γιατί έβλεπαν το πάθος του γι΄αυτήν. Κάθε φορά που γεννούσα και έβγαινα από το μαιευτήριο, πρώτα περνούσαμε από το κατάστημά μας με το μωρό και μετά πηγαίναμε στο σπίτι. «Ετσι, για το γούρι και να για πάρει το χρίσμα της τέχνης μου!» μου έλεγε».
«Όταν τελείωσαν το σχολείο και τις σπουδές τους τους μοίρασε αρμοδιότητες ανάλογα με την κατεύθυνση και τα ταλέντα τους. Η Αικατερίνη έγινε υπεύθυνη για τα καταστήματά μας στην Ελλάδα. Η Δήμητρα για τα καταστήματα του εξωτερικού , η Μαρία είναι εκείνη που σχεδιάζει και επομένως είναι υπεύθυνη για την παραγωγή. Όταν έφτασε στην Ιωάννα δεν είχε μείνει τίποτα. « Για εσένα θα φτιάξω ένα μουσείο » της είπε. Ετσι μετέτρεψε το πατρικό του στην Πλάκα σε μουσείο!»
«Καλοκαίρια και γιορτές τα κορίτσια βρίσκονταν μαζί μας στους χώρους δουλειάς. Θυμάμαι κάποιο απόγευμα επικρατούσε το αδιαχώρητο στο κατάστημά μας, στις οδούς Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου. Οι πωλητές δεν προλάβαιναν να εξυπηρετούν τον κόσμο. Ξαφνικά ακούστηκε μια παιδική φωνή να λέει « ήρθα κι εγώ να πουλήσω το κουβαδάκι μου!» Ηταν η φωνή της Αικατερίνης που μόλις είχε επιστρέψει από παιχνίδι στο Ζάππειο».
«Η ιδέα να φωτογραφίζονται οι κόρες μαςσε advertorial περιοδικών ξεκίνησε από τις ξένες Vogue. Ηταν 16 ετών η Αικατερίνη όταν η Γαλλική Vogue θέλησε να την φωτογραφίσει με τα κοσμήματα του πατέρα της. Το αποτέλεσμα ήταν απίθανο και εκείνος σκέφτηκε γιατί να παίρνω μοντέλα για την δουλειά, αφού οι κόρες μου είναι κούκλες; To πείραμα αποδείχτηκε πρωτοποριακό και επιτυχημένο καθώς σύστηνε κάθε φορά μια νέα συλλογή αλλά και την οικογένειά του στο διεθνές κοινό. Η παράδοση συνεχίζεται μέχρι σήμερα με τις εγγονές μας».
Το πάθος της δημιουργίας
« Εμπνεόταν από κάθε τι. Κάποια ημέρα ταξιδεύαμε με το αεροπλάνο όταν η αεροσυνοδός μας προσέφερε αναψυκτικό. Από το άνοιγμα του κουτιού εμπνεύστηκε ένα δαχτυλίδι. Σε κάποιο ταξίδι στο Παρίσι παρατηρούσε τα παράθυρα των σπιτιών. Στο ξενοδοχείο σχεδίασε την σειρά που ονόμασε Place Vendome».
«Στο Marchés aux puces αγόρασε το βιβλίο Ilion του Σλίμαν και εμπνεύστηκε την συλλογή Τροία που αγαπήθηκε απ΄όλο τον κόσμο. Η Αντόνοβα υπεύθυνη του Πούσκιν της Ρωσίας λάτρεψε την συλλογή και του πρότεινε να την παρουσιάσει στο μουσείο της».
«Για κάθε συλλογή μελετούσε και έκανε έρευνα. Κάθε βράδυ διάβαζε και σχεδίαζε στο γραφείο που είχε μέσα στο σπίτι μας. Με κάθε συλλογή ήθελε να δώσει ένα μήνυμα στον κόσμο, να διηγηθεί μια ιστορία. Μελετώντας το ανθρώπινο σώμα στο μικροσκόπιο δημιούργησε την σειρά «βιοσύμβολα» όπου το σπερματοζωάριο, τα χρωματοσώματα , τα κόκκαλα, τα κύτταρα κλ έγιναν κοσμήματα. Ο φίλος του ο καθηγητής Λούρος του έλεγε «Ηλία μου σε ικετεύω μην την κάνεις αυτή τη συλλογή θα καταστραφείς!» Όταν είδε όμως τις δημιουργίες έμεινε άφωνος! Η συλλογή αυτή και πολλές άλλες βρίσκονται τώρα πια στο μουσείο Ilias Lalaounis στην Πλάκα».
Η δυσκολότερη στιγμή της διαδρομής του
«Ηρθε όταν αναγκάστηκε να χωρίσει με τον ξάδελφό του Ξενοφώντα Ζολώτα με τον οποίο είχαν μεγαλώσει σαν αδέλφια, να φύγει από τον οίκο και να ανοίξει την δική του επιχείρηση χρησιμοποιώντας πια το δικό του όνομα. Η προσπάθεια που έκανε επί χρόνια προκειμένου ο οίκος Zolotas να γίνει γνωστός , έπρεπε τώρα πια να γίνει για τον ίδιο».
« Είχε πολύ άγχος, όμως λάτρευε αυτό που έκανε και ήθελε να επιτύχει. Μέχρι σήμερα συναντώ Γαλλίδες που μου εκμυστηρεύονται ότι η απόκτηση ενός κοσμήματος με την υπογραφή του ήταν για εκείνες όνειρο ζωής. Με τα χρόνια ανοίξαμε καταστήματα παντού. Από το Παρίσι μέχρι την Ιαπωνία».
«Το να ανοίξουμε boutique Lalaounis στην Rue Saint-Honoré στο Παρίσι , απέναντι από τα μεγαλύτερα brand κοσμημάτων του κόσμου ήταν τόλμημα. Ο Ηλίας όμως δεν φοβόταν. Εισέπραττε την αγάπη του κόσμου και ένιωθε σίγουρος για την δουλειά του».
Η καθημερινότητά μας
« Τα παλαιότερα χρόνια που τα καταστήματα έκλειναν το μεσημέρι ο Ηλίας επέστρεφε στο σπίτι και μαζί με τα παιδιά τρώγαμε όλοι μαζί. Αλλά και τα Σαββατοκύριακα δεν πολυβγαίναμε. Το σπίτι μας ήταν πάντοτε ανοικτό για τους φίλους. Η έννοια της φιλοξενίας υπήρχε έντονη σε εμάς. Όταν κάποιος φίλος μας έλεγε πάμε σε κάποιο ταβερνάκι ο Ηλίας αντιπρότεινε « Δεν έρχεστε σπίτι να ετοιμάσουμε κάτι;»
Η αυτοκριτική και ο αποχαιρετισμός
« Ο Ηλίας Λαλαούνης ήταν δημιουργικός και ανεξάντλητος. Όταν πέρασαν τα χρόνια έβλεπε τις βιτρίνες του μουσείου με τις συλλογές του και αναρωτιόταν « Εγώ Λίλα μου τα έκανα όλα αυτά;» Υπήρξε σεμνός σε σχέση με ότι πέτυχε. Οταν έγινε Γάλλος Ακαδημαϊκός πήγαμε στην Γαλλία όλοι μαζί , ο Ηλίας, εγώ και τα κορίτσια . Υπέροχη τελετή, μεγάλη στιγμή! Η πάλι θυμάμαι όταν μπήκε στο κατάστημά μας για να αγοράσει κομμάτια από την συλλογή του μια γυναίκα με υπέροχα εκφραστικά μαβιά μάτια. Ηταν η Ελίζαμπεθ Τέιλορ».
«Την εποχή που αρρώστησε και ήταν στο κρεβάτι με κοιτούσε στα μάτια και μου έλεγε «Σ ‘ αγαπώ πολύ! Σ΄αγαπώ! » Όταν δύο άνθρωποι έχουν ζήσει μια ζωή μαζί και ο ένας φεύγει, ο άλλος μένει κυριολεκτικά μόνος. Με τον Ηλία Λαλαούνη έζησα μια γεμάτη ζωή. Ισως τότε να μην ήμουν σε θέση να την εκτιμήσω…»
Αντί επιλόγου
Σήμερα, η Λίλα Λαλαούνη είναι περήφανη για τα δέκα εγγόνια και τα τρία δισέγγονά της. Διατελεί Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη, παραμένοντας η σημαντικότερη πρέσβειρα της ζωής και του έργου του δημιουργού. Γιορτάζοντας φέτος τα 90ά γενέθλιά της, το μουσείο Λαλαούνη τιμά την προσφορά της προσκαλώντας την να “ντύσει” τραπέζια και χώρους με δημιουργικό και πρωτότυπο τρόπο, υποδεχόμενη το ευρύ κοινό στον μαγικό κόσμο του έργου του συζύγου της, αναβιώνοντας την έμπνευση και τον ενθουσιασμό της δημιουργίας, από τις πρώιμες συλλογές του 1957, μέχρι την ολοκλήρωση του σχεδιαστικού του έργου το 2002.
