του Δρ. Γιάννη Χαραλαμπάκη, BlackSummit Financial Group
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών επικράτησε αίσθηση σταθερότητας στις αγορές, κάτι που αποτυπώθηκε και στις χαμηλές αποδόσεις των κρατικών τίτλων σε όλο τον κόσμο.
Για τη μίνι αναταραχή που ξέσπασε στην αγορά την προηγούμενη Πέμπτη, οφείλεται η πορτογαλική τράπεζα Banco Espirito, με τις μετοχές της να υποχωρούν 17% μέσα σε μια μέρα, προκαλώντας γενικευμένες ρευστοποιήσεις σε όλη την Ευρώπη και μικρότερες δονήσεις στις αγορές των ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή, εταιρείες και τράπεζες από την Ισπανία και την Ιταλία, καθώς και χώρες όπως η Γαλλία και η Ελλάδα μείωσαν ή ακύρωσαν τις εκδόσεις ομολόγων, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχουν ακόμα “κωλύματα” στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης.
Το κύριο ζήτημα όμως που προκύπτει από την αναταραχή της περασμένης εβδομάδας έχει να κάνει περισσότερο με τη συνολική ρευστότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και όχι με την έλλειψη κεφαλαίων συγκεκριμένων τραπεζών.
Το σύστημα λειτουργεί με τρόπο κατά τον οποίο, όσοι χρειάζονται μετρητά βάζουν εξασφαλίσεις (ομόλογα), που με τη σειρά τους υποθηκεύονται από τον δανειστή σε μετρητά, προκειμένου να κλείσει τις δικές του τρύπες.
Το γεγονός ότι οι κεντρικές τράπεζες (κυρίως η Fed) έχουν αγοράσει ένα σημαντικό μέρος των διαθέσιμων κρατικών ομολόγων κατά τα τελευταία τρία χρόνια δημιουργεί μια δύσκολη κατάσταση όπου το έλλειμμα των καλών εξασφαλίσεων (collaterals) αναγκάζει τους δανειστές να πληρώσουν υψηλές τιμές με αποτέλεσμα να μειώνονται οι αποδόσεις(και να φθάνουν μέχρι και σε αρνητικά επιτόκια).
Αν δεν αυξηθούν οι εξασφαλίσεις, οι αποπληθωριστικές πιέσεις θα παραμείνουν και η αβεβαιότητα θα υπονομεύσει μεσοπρόθεσμα κάθε προσπάθεια για να διατηρηθεί μία οικονομία της οποίας σανίδα σωτηρίας αποτελεί η διαπραγμάτευση των μέσων και όχι η παραγωγή περιουσιακών στοιχείων.