της Ελένης Στεργίου
Μπορεί το Συμβούλιο της Επικρατείας να αποφάσισε ότι οι εταιρείες ύδατος πρέπει να παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο (ιδιωτικοποίηση ΕΥΑΘ, ΕΥΔΑΠ), ωστόσο στο μέλλον η τιμή του νερού μπορεί να φτάσει αυτή του… χρυσού.
Από το 2010 τα κράτη του OHE ψήφισαν μία διακήρυξη ότι η πρόσβαση στο νερό είναι δικαίωμα του ανθρώπου, ισάξιο των υπολοίπων δικαιωμάτων του. Δεν δόθηκε όμως απάντηση αν μπορεί το καθαρό νερό να είναι και εμπορεύσιμο αγαθό. Ο Καναδάς δεν έχει υπογράψει το εν λόγω ψήφισμα, όπως και άλλες χώρες.
Γιατί; O Kαναδάς επειδή διαθέτει το 7% των πηγών καθαρού νερού στον κόσμο επιθυμεί να κάνει εμπόριο νερού προς άλλες χώρες και ειδικά προς ΗΠΑ. Αφού μπορεί να γίνει εμπόριο, ποιος απαγορεύει ότι μπορεί να γίνει και χρηματιστηριακό προϊόν.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι και αναλυτές έχουν επισημάνει αρκετές φορές ότι το νερό θα είναι το πολυτιμότερο εμπόρευμα στο κόσμο σε λίγα χρόνια και θα ξεπεράσει σε αξία πετρέλαιο και χρυσό, καθώς θα αναδειχθεί σε νούμερο 1 αγαθό για το οποίο θα αυξάνεται η ζήτηση και θα μειώνεται η ποσότητά του. Oι προβλέψεις αναφέρουν ότι η ζήτηση για καθαρό νερό θα αυξηθεί έως το 2030, με ρυθμούς διπλάσιους σε σχέση με του πετρελαίου. Oι κλιματικές αλλαγές, η και η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού στα 9,3 δισεκατομμύρια έως το 2050, θα επιδεινώσουν την έλλειψη. Η ζήτηση νερού για ενέργεια εκτιμάται να αυξηθεί κατά το ένα τρίτο περίπου κατά την περίοδο μεταξύ 2010 και 2035, με τις χώρες μη μέλη του ΟΟΣΑ να αντιπροσωπεύουν το 90%.
Σχετικά με τις τιμές, σε κάθε χώρα, οι αξίες υπολογίζονται με διαφορετικό τρόπο. Για παράδειγμα, το νερό είναι δωρεάν στην Ιρλανδία. Αντίθετα, οι Δανοί καταναλωτές πληρώνουν τα περισσότερα για το νερό-με εκτιμώμενο μέσο όρο 3,88 δολάρια ανά κυβικό μέτρο, και 8,45 δολάρια, όταν περιλαμβάνονται τα τέλη αποχέτευσης, σύμφωνα με το Global Water Intelligence. Στις ΗΠΑ ο μέσος όρος είναι περίπου $ 1,48 ευρώ ανά κυβικό μέτρο νερού, και στη Γερμανία 3,08 δολάρια.
Το νέο “υγρό” χρυσάφι
Ένας από τους λόγους που οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι συναλλαγές με νερό θα εκτοξευθούν είναι πως δεν χρησιμοποιείται μόνο για την καλλιέργεια φυτών (το μη πόσιμο), αλλά και για τη δημιουργία υδροηλεκτρικής ενέργειας και για την υδραυλική διάρρηξη. “Πιστεύω ότι θα είναι το εμπόρευμα του 21ου αιώνα”, δηλώνουν οι αναλυτές, ενώ όπως αναφέρουν χρηματιστηριακοί κύκλοι στην Ευρώ[η δεν είναι πολύ διαδεδομένο το εν λόγω προϊόν.
Μεγάλες εταιρείες όπως οι General Electric, αλλά και μικρής κεφαλαιοποίησης αναζητούν ένα κομμάτι της αγοράς του νερού. Εκτός από τις άμεσες αγορές μετοχών, μερικές από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις προσφέρουν τα σχέδια επανεπένδυσης μερίσματος. Οι επιχειρήσεις που επιθυμούν να επωφεληθούν από το νερό που σχετίζονται με επιχειρήσεις περιλαμβάνουν παρόχους, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, εταιρείες επεξεργασίας νερού / καθαρισμού, κατασκευαστές εξοπλισμού, όπως αυτές που παρέχουν αντλίες, βαλβίδες και μονάδες αφαλάτωσης.
Γεγονός είναι και η έναρξη ενός νέου χρηματιστηρίου συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης επιβεβαιώνει ότι θα γίνει ανάρπαστη επένδυση.
Ξεκίνησε στα τέλη του Μαρτίου και 1,6 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας σε προθεσμιακές συμβάσεις που αντιπροσωπεύουν περίπου 16,5 δισεκατομμύρια λίτρα νερού έχουν γίνει αντικείμενο συναλλαγής στην αγορά της Waterfind.
Πρόκειται για μία online αγορά, όπου ένας επενδυτής μπορεί να αγοράσει νερό τώρα και να γίνει η παράδοση σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία. Όπως γίνεται δηλαδή με όλα τα εμπορεύματα και λειτουργεί όπως κάθε άλλο ηλεκτρονικό χρηματιστήριο συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης, αλλά δεν έχει επίσημο οίκο εκκαθάρισης συναλλαγών, όπως έχουν τα χρηματιστήρια.
Και ο… τρίτος παγκόσμιος
Η Citigroup εκτιμά ότι περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού δεν θα έχει πρόσβαση σε πόσιμο νερό μέχρι το 2025. Αυτή τη στιγμή, πάνω από το 35% του παγκόσμιου πληθυσμού, ή 2,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Μάλιστα, το θέμα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πολιτική αναταραχή, γιατί περισσότερες από 20 χώρες λαμβάνουν το νερό από ποταμούς που εκρέουν από γειτονικές χώρες, και πάνω από 240 λεκάνες απορροής σε όλο τον κόσμο διασχίζουν τα πολιτικά σύνορα. Μεγάλοι ποταμοί όπως του Κολοράντο και του Ρίο Γκράντε, απορροφάται από τους δήμους και τους αγρότες και φτάνει πολύ μικρή ποσότητα στον ωκεανό.
Δείκτες
Ήδη έχουν σχεδιαστεί κάποια δείκτες παρακολούθησης των τιμών και τόκων
Ο Palisades Water Index σχεδιάστηκε για να παρακολουθεί την απόδοση εταιρειών της παγκόσμιας βιομηχανίας ύδατος, μεταξύ αυτών εταιρειών κοινής ωφέλειας, κατασκευαστών φίλτρων, αντλιών και αρδευτικού εξοπλισμού. Στις 31 Δεκεμβρίου του 2003 ήταν στις 1.000 μονάδες και το 2014 έχει φτάσει τις 2100 μονάδες.
Ο US Water Index του Dow Jones αποτελείται από 29 μετοχές διεθνών και εγχώριων εταιρειών με αντικείμενο το νερό και μέσα σε πέντε έτη έχει σημείωση άνοδο 114%.
ISE-B&S: Water Index
Ξεκίνησε το 2006 και αντιπροσωπεύει τους τομείς της διανομής ύδατος, το φιλτράρισμα, την τεχνολογία ροής και άλλες εταιρείες που ειδικεύονται στη διαχείριση υδάτινων πόρων.
S&P 50: Water Utilities Index
Ο Παγκόσμιος Δείκτης δείχνει την ρευστότητα και την έκθεση που έχουν οι 50 μεγαλύτερες εταιρείες από όλο τον κόσμο που συμμετέχουν σε επιχειρήσεις που σχετίζονται με το νερό.
