Της Ελένης Στεργίου
Το αμερικανικό χρηματιστήριο συνεχίζει την ανοδική του πορεία, ενώ και τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια καταγράφουν νέα υψηλά. Και σε αυτό το σημείο προκύπτει το εξής ερώτημα: ΄Έρχονται οι αρκούδες;
Δεδομένου ότι οι παγκόσμιες αγορές γνωρίζουν τον πιο μακροχρόνιο ανοδικό κύκλο στην ιστορία, πολλοί εκτιμούν ότι τα χρηματιστήρια δεν έχουν άλλο πάνω, αλλά μόνο κάτω και “βλέπουν” διόρθωση περίπου 25% από φθινόπωρο. Ένα σημάδι ανησυχία είναι ότι ο όγκος των συναλλαγών παγκοσμίως μειώνεται, ενώ οι επενδυτές απέσυραν χρήματα από τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια των ΗΠΑ για 8η συνεχόμενη εβδομάδα, διοχετεύοντας 20 δις. δολάρια σε ασφαλή ομόλογα.
Από Σεπτέμβριο, βέβαια, διαμορφώνεται ένα νέο σκηνικό για τις αγορές, όπως η ολοκλήρωση της στήριξης της αμερικανικής οικονομίας από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, την έναρξη του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (κίνηση την οποία στηρίζει ένθερμα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) και τα stress test. Ένας ακόμα παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει τις αγορές είναι η Ιταλία, που μπορεί να “ξυπνήσει” ανησυχίες παλιές και να συμπαρασύρει μαζί και τις χώρες τις περιφέρειας. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει επισημάνει ότι η δυναμική του ιταλικού χρέους κινείται σε επικίνδυνα επίπεδα και αρχίζει να ξεπερνά το όριο της βιωσιμότητας και διαμορφώνεται στο 130% του ΑΕΠ.
Πρώτον, η Fed οδεύει προς την ολοκλήρωση της στήριξης στην αμερικανική οικονομία και οι μεγάλες επενδυτικές τράπεζες αναφέρουν ότι η ολοκλήρωση του QE αναμένεται μεταξύ Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους.
Με αυτό θα αλλάξουν πολλά, καθώς τέλος το φθηνό χρήμα. Η Fed με την κίνησή της κατάφερε να μειώσει τη μεταβλητότητα στην αγορά ομολόγων, η οποία κυμαινόταν μεταξύ 6%-8% ενώ τώρα είναι κάτω από το 3%. Στον S&P 500 ήταν μεταξύ 18%-20% και τώρα είναι κάτω από 12%. Η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά έχει σχεδόν τριπλασιάσει την αξία της μέσα σε πέντε χρόνια. Ο S&P από τα χαμηλά του Μαρτίου του 2009 έχει ενισχυθεί κατά 190% και έχουν προστεθεί 10 τρισ. δολάρια στη χρηματιστηριακή αξία των εταιρειών μόνο του S&P.
Το “έξυπνο” χρήμα πάντως, το οποίο αναζητά υψηλές αποδόσεις, έχει «ρίξει» αρκετά στις ευρωπαϊκές αγορές, όχι μόνο στην Αμερική.
Άρα, η ρευστότητα που ξεκινά η ΕΚΤ για την Ευρώπη μπορεί να τροφοδοτήσει το κλίμα για συνεχίσουν οι ανοδικές τάσεις, με μία μετακύλιση προς την περιφέρεια. Βέβαια, αυτό θα εξαρτηθεί από πολλά, όπως είναι τα αποτελέσματα των τεστ για τις τράπεζες και τα έξτρα κεφάλαια που χρειαστούν. Μπορεί ένα αρνητικό αποτέλεσμα να αποτελέσει μία αφορμή για μεγάλη βουτιά και έτσι μετά όταν η ΕΚΤ ξεκινήσει το πρόγραμμα οι αγορές να είναι έτοιμοι να “μπουν” δυναμικά.
Σε πολιτικό επίπεδο, η Ευρώπη εισέρχεται σε μία νέα εποχή, με νέους σχηματισμούς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που μπορούν να φέρουν καθυστερήσεις στα σχέδια στρατηγικού χαρακτήρα και για την Ελλάδα άρα και ανησυχία.
Σχετικά με την αμερικανική αγορά, η νέα πολιτική της Fed θα φέρει αβεβαιότητα για το αν οικονομία θα καταφέρει να στηρίξει την οικονομική της δραστηριότητα με τους δικούς της πόρους, ενώ θα δημιουργήσει στην αρχή μεγάλο κενό ρευστότητας το οποίο μπορεί να καλυφθεί μόνο από την αύξηση του τραπεζικού δανεισμού.
Οι αμερικανικές τράπεζες ίσως δεν μπορούν να δανείσουν στον απαραίτητο βαθμό και αυτό κρύβει μία ανησυχία, τα οποία εκφράζουν τόσο αναλυτές όσο και μέλη της Fed.. Οι αναλυτές αναφέρουν ότι κυριαρχεί αυτή που θέλει την αμερικανική ανάπτυξη να επιδεινώνεται μετά την αποχώρηση της Fed. Αν αυτό το σενάριο επαληθευτεί, τότε οι αγορές θα πρέπει να σπεύσουν να το προεξοφλήσουν κάποια στιγμή μέχρι και τον Οκτώβριο.
Σύμφωνα με τις συγκλίνουσες εκτιμήσεις των αναλυτών οι επιπτώσεις της αποχώρησης της Fed θα είναι η αύξηση της μεταβλητότητας, η αύξηση των αποδόσεων των αμερικανικών 10ετών ομολόγων, οι επενδυτές θα εξετάζουν τα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών, ενώ θα αυξηθεί και ο πληθωρισμός.
Άλλωστε, η Janet Yellen έκανε ιδιαίτερη αναφορά σε πρόσφατη ομιλία της ότι η αμερικανική οικονομία χρήζει στήριξης. Παραδέχεται ότι δεν μπορεί να να τα καταφέρει μόνη της και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο για την εφαρμογή νέων εργαλείων που θα χρησιμοποιήσει η Fed, έτσι ώστε να μην ξεμείνει από ρευστό.