Είναι αρκετοί οι λόγοι για τους οποίους οι εκλογές της επόμενης Κυριακής χαρακτηρίζονται από τις σημαντικότερες των τελευταίων δεκαετιών και ένας από αυτούς είναι ότι το μήνυμα που θα εκπέμψουν οι πολίτες δεν απευθύνεται μόνο στις εγχώριες πολιτικές δυνάμεις, αλλά και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι Ελληνες ψηφοφόροι, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, δεν αποδέχονται πλέον αυτό που γίνεται τα τελευταία χρόνια, παρόλο που οι ηγεσίες -πολιτικές και οικονομικές- της Ευρωζώνης διακηρύσσουν με κάθε τρόπο ότι δεν υπάρχει εναλλακτική.
Είναι μια παραλλαγή του περίφημου TINA (από τα αρχικά του «δεν υπάρχει εναλλακτική» στα αγγλικά -There Is No Alternative) που έλεγε η συντηρητική πρωθυπουργός Μάργκαρετ Θάτσερ στη Βρετανία τη δεκαετία του ’80.
Οι απειλές από την Ευρωζώνη περί των δεινών που περιμένουν την Ελλάδα εάν δεν ψηφίσει «σωστά», φαίνεται ότι αυτή τη φορά δεν αποδίδουν όπως το 2012, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπονται. Είναι αξιοσημείωτο ότι καθώς κορυφώνεται η προεκλογική περίοδος, η κινδυνολογία από την πλευρά των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ όσο πάει και υποχωρεί.
Αλλωστε, η ρητορική και ο σχεδιασμός που παρουσιάζονται από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ παραπέμπουν σε χειρισμούς οι οποίοι είναι απολύτως συμβατοί με το ευρωπαϊκό πλαίσιο και δεν νομιμοποιούν ούτε τους εκβιασμούς ούτε τα αντίποινα από την πλευρά της Ευρωζώνης.
Προωθείται ένα ελληνικό σχέδιο το οποίο θα σέβεται τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αλλά θα θέτει ορισμένα προαπαιτούμενα για την ανασύνταξη της οικονομίας. Ενα πλαίσιο απολύτως δικαιολογημένο, δεδομένου ότι η αποτυχία του προγράμματος που έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα ομολογείται ακόμα και από το ίδιο το ΔΝΤ, ενώ η πρωτοφανής για καιρό ειρήνης ζημιά που έχει γίνει στην οικονομία και την κοινωνία αρχίζει να αποτελεί διεθνώς αντικείμενο μελέτης και παράδειγμα προς αποφυγή.
Είναι προφανές, όμως, ότι η προοπτική μιας κυβέρνησης με αριστερό πρόσημο σε μια χώρα της Ευρωζώνης, και μάλιστα στην Ελλάδα του μνημονίου, αποτελεί ένα μεγάλο ρίσκο για το ευρωπαϊκό σύστημα εξουσίας που χαρακτηρίζεται από τη λιτότητα και τις γερμανικές ηγεμονικές τάσεις.
Το χειρότερο για την κυβέρνηση του Βερολίνου και το σύστημα των Βρυξελλών θα είναι μια νέα κυβέρνηση να πετύχει… ακριβώς επειδή θα έχει αρνηθεί το δόγμα της λιτότητας και θα εφαρμόσει διαφορετικές πολιτικές από εκείνες των τελευταίων χρόνων.
Επομένως οι εταίροι έχουν και ισχυρό πολιτικό κίνητρο για να βάλουν τρικλοποδιές.
Ηδη πάντως αρχίζει να διαγράφεται μια στροφή στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, η οποία εκφράστηκε τους τελευταίους μήνες με την άρνηση της Γαλλίας και της Ιταλίας να σεβαστούν το υποχρεωτικό όριο για το δημόσιο έλλειμμα και τώρα πλέον παίρνει τη μορφή της νομισματικής χαλάρωσης, η οποία θα ξεκινήσει από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παρά τις αντιρρήσεις των Γερμανών.
Αν συνδυάσουμε όλα τα δεδομένα, φαίνεται ότι υπάρχει εν δυνάμει μια ευκαιρία για την Ελλάδα. Ο ελληνικός λαός ύστερα από πέντε χρόνια μεγάλης πίεσης φαίνεται έτοιμος για αλλαγές, οι οικονομικές πολιτικές στην Ευρωζώνη αρχίζουν να διαφοροποιούνται, ενώ και η γερμανική ακαμψία αρχίζει να αμφισβητείται εκ των πραγμάτων. Θα δείξει την ανάλογη ευελιξία;
Ο ΣΥΡΙΖΑ, που αναδεικνύεται πρώτος στις δημοσκοπήσεις, εμφανίζεται να έχει προσαρμόσει τον λόγο και την πολιτική του στις συνθήκες και σκοπεύει να επιχειρήσει μια ουσιαστική διαπραγμάτευση με τους εταίρους, ώστε να αποκτήσει τα όπλα εκείνα που θα του επιτρέψουν να προωθήσει ένα φιλόδοξο σχέδιο ανόρθωσης της οικονομίας και της κοινωνίας.
Ασφαλώς υπάρχουν και μεγάλα ρίσκα, ενώ υπό τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί ακόμα και τα καλύτερα σενάρια προϋποθέτουν αρκετές δυσκολίες στην πορεία.
Το βέβαιο είναι ότι το αποτέλεσμα των ελληνικών εκλογών έχει ευρύτερη σημασία. Θα μεταφέρει στις πρωτεύουσες και στην κοινή γνώμη των άλλων χωρών ένα πολιτικό μήνυμα το οποίο έχει ευρωπαϊκή εμβέλεια, ενώ θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τα διαπραγματευτικά όρια της επόμενης κυβέρνησης.