Ο μέχρι πρότινος αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, ο 66χρονος δασολόγος Βαγγέλης Αποστόλου ζει με την οικογένεια του στα περίχωρα της Χαλκίδας. Από ό,τι μαθαίνω στο διάστημα της υπουργίας του δεν άλλαξε συνήθειες. Για παράδειγμα, συνέχισε να πηγαίνει για φαγητό στο wine bar του Κωστάκη του Τσάλα στα Τρία Μαγαζιά (έστω και αν χρειαζόταν να επιστρατεύει για τις μετακινήσεις του το υπηρεσιακό του αυτοκίνητο).
Ο Τσάλας εκτός του ότι μαγειρεύει υπέροχα εδέσματα – τα ίδια και απαράλλακτα, όπως κουνέλι στιφάδο, ντολμαδάκια με φύλλα αμπελιώτικα, μακαρονάδες με άφθονη ξερή μυζήθρα και “καμμένο” βούτυρο, κομψά τυροπητάρια- τα τελευταία 40 χρόνια. Άλλωστε, ο Τσάλας πέρα από εστιάτορας είναι και οινοποιός – τα κρασιά του “Μικρού Κτήματος Τσάλα” έχουν ένα πιστό κοινό που τους έχει δώσει αναγνωρισιμότητα και μια θέση στην αγορά.
Δεν ξέρω ούτε έχω ρωτήσει τι συζητούν και αν συζητούν κιόλας μεταξύ τους οι δύο άνδρες – ο πρώην υπουργός και ο εστιάτορας/ οινοποιός. Σε κάθε περίπτωση πάντως η συνομιλία τους θα είχε αξία καθώς θα αναδείκνυε όλα όσα δεν θα ακούσουμε στις λίγες μέρες που απομένουν μέχρι να βρεθούμε μπροστά από τις κάλπες. Σπεύδω να εξηγηθώ για να μην παρεξηγηθώ: Ο Τσάλας είναι ένας από τους ελάχιστους συνεχιστές της αμπελουργικής παράδοσης του τόπου του, το Ληλάντιο Πεδίο, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Χαλκίδα. Ένας τόπος συνδεδεμένος με τα αμπέλια και το κρασί. Άλλοτε, ένας κραταιός συνεταιρισμός έδινε προστιθέμενη αξία στην εργασία των αμπελοκτημόνων – ο ΑΣΑΧ- αλλά και πλούτο στην περιοχή και στις οικογένειες των μελών του. Σήμερα, ο πάλαι ποτέ κραταιός ΑΣΑΧ έχοντας απολέσει τις παραγωγικές του εγκαταστάσεις (προϊόν μεγαλεπήβολων επενδυτικών επιλογών) φυτοζωεί… Δεν έχει καν την δύναμη να αγοράσει τα σταφύλια των μελών του!
Την ίδια στιγμή, μια νέα γενιά οινοποιών όπως το ζευγάρι δύο νέων δυναμικών επιχειρηματιών, ο Απόστολος Μούντριχας και η Λένγκα Γρηγοριάδου (Κτήμα Αβαντίς) επιδιώκουν να ξανασυνδέσουν με νέους όρους το κομμένο νήμα της παράδοσης δείχνοντας τον δρόμο της παραγωγικής ανασυγκρότησης της περιοχής. Σταγόνα στον ωκεανό θα πείτε και ίσως δεν έχετε άδικο. Αυτό όμως μπορούν να κάνουν και αυτό κάνουν με πολύ επιμονή και συνέπεια – μια συνέπεια που πολλές φορές έχει και το κόστος της. Σήμερα, στην περιοχή οι οινοποιοί μετρούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού και σε κάθε περίπτωση δεν βρίσκουν ούτε μιμητές στο νεανικό ακροατήριο αλλά ούτε και στήριξη από την πλευρά του πολιτικού κόσμου. Ο τελευταίος ασχολείται γενικώς με το ΦΠΑ των αγροτών αλλά όχι με την ίδια την παραγωγή και τους παραγωγούς, το προϊόν και την διάθεση του. Με άλλα λόγια, τα πολιτικά στελέχη αποφεύγουν σαν τον διάβολο το λιβάνι το συγκεκριμένο και αρέσκονται να κινούνται στην επικράτεια της γενικολογίας των εξαγγελιών και των κάθε λογής προεκλογικών δεσμεύσεων.
Σε κάθε περίπτωση όμως ο πρώην υπουργός δεν δικαιούται να μην γνωρίζει τα της γειτονιάς του. Ακόμη περισσότερο για λόγους που αφορούν την προσωπική επαγγελματική του πορεία. Την δική του πορεία πριν καν βγει βουλευτής το 1996 – ο πρώτος βουλευτής της Αριστεράς στην Εύβοια μετά το 1974.
Αν κανείς σκαλίσει τα «κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα» του συνεταιρισμού της περιοχής , δηλαδή του ΑΣΑΧ θα διαπιστώσει ότι ο πρώην υπουργός (τότε υψηλόβαθμος υπηρεσιακός παράγοντας της πρώην Αγροτικής Τράπεζας) γνώριζε από πρώτο χέρι τους επενδυτικούς και επιχειρηματικούς ακροβατισμούς των διοικήσεων των τριών τελευταίων δεκαετιών. Πιο συγκεκριμένα, στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 ο ΑΣΑΧ προχωρά σε επενδύσεις για να αποκτήσει σύγχρονες παραγωγικές εγκαταστάσεις την ίδια ώρα που η παραγωγική συνείδηση δέχεται ισχυρά πλήγματα και οδηγείται συστηματικά την απαξίωση. Ακόμη περισσότερο, η καλλιέργεια των αμπελιών αρχίζει να θεωρείται πολυτέλεια μπροστά στο εύκολο εισόδημα από τις κάθε λογής επιδοτήσεις.
Σήμερα, τα πάντα είναι διαφορετικά στο παραδοσιακό αμπελώνα της περιοχής. Εισοδήματα δεν έρχονται από το κρασί και τα αμπέλια. Ελάχιστοι καλλιεργούν τα κτήματα των παππούδων τους. Ο Τσάλας και ο Απόστολος Μούντριχας προς το παρόν τουλάχιστον δεν μπορούν να λειτουργήσουν ως θετικά παραδείγματα και η 7μηνη θητεία του γείτονα υπουργού δεν βοήθησε στη πράξη. Ούτε καν μπήκε στο κόπο να ανοίξει μια συζήτηση για να αλλάξει το υπόδειγμα. Τις ευκαιρίες τις είχε ή μπορούσε και να τις δημιουργήσει. Δεν τόλμησε ούτε το αυτονόητο. Οι γείτονες να γίνουν πολύτιμοι συνεργάτες, συνομιλητές επί του πρακτέου!