Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον σχεδόν μια δεκαετία πίσω – την εποχή που ήταν ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης- μιλούσε με όλη τη δύναμη της φωνής του για την ανάγκη της μετάβασης από το κράτος πρόνοιας στην κοινωνία της ευθύνης. Η ομιλία του τον Δεκέμβριο του 2006 – “From Welfare State to Social Welfare”- έμεινε ιστορική καθώς σήμαινε την «εισβολή» των Συντηρητικών (με την βαριά κληρονομιά της Θάτσερ) στα «χωράφια» της Αριστεράς, αμφισβητώντας την ιδιοκτησία των Εργατικών πάνω στο λεγόμενο «τρίτο τομέα» της οικονομίας. Ο Κάμερον εντελώς απενοχοποιημένος από δόγματα και …παραδόσεις προχώρησε σε αποσαφηνίσεις: «Οι αρχές της ελεύθερης αγοράς δεν είναι ασύμβατες με τις αρχές του εθελοντισμού και της κοινωνικής δράσης τις οποίες συνδέουμε με τον τρίτο τομέα. Σαφώς και υπάρχει διαφορά μεταξύ του τρίτου τομέα και της αγοράς. Η αγορά κινείται από το αόρατο χέρι του ιδιωτικού συμφέροντος. Δεν υπάρχει τίποτα κακό σε αυτό -είναι ο κινητήριος μοχλός της οικονομικής ανάπτυξης. Όμως, η κοινωνική δράση έχει διαφορετικό κίνητρο, και διαφορετική μέθοδο.
(…) Ο τρίτος τομέας διαψεύδει τους φονταμενταλιστές του κράτους –αυτούς που πιστεύουν ότι η μόνη δυνατή μορφή σύμπραξης είναι ο υποχρεωτικός κολεκτιβισμός. Όμως, διαψεύδει και τους φονταμενταλιστές της αγοράς –αυτούς που πιστεύουν ότι η μόνη δυνατή μορφή σύμπραξης βασίζεται αποκλειστικά και μόνο στις εμπορευματοποιημένες σχέσεις. Με άλλα λόγια, ο τρίτος τομέας αποδεικνύει ότι υπάρχει κάτι περισσότερο στη ζωή μίας κοινωνίας από τη δύναμη και το χρήμα».
Στη συνέχεια, ο Κάμερον έδωσε συγκεκριμένα παραδείγματα και όχι θολά θεωρητικά σχήματα και σχέδια: « Ο εθελοντικός τομέας σημαίνει πολύ περισσότερα από φιλανθρωπία με την παραδοσιακή έννοια του όρου. Περιλαμβάνει καινοτόμες φιλανθρωπικές δραστηριότητες (venture philanthropists). Οπως για παράδειγμα,το New Philanthropy Capital ή το Impetus Trust που συγκροτήθηκαν από ιδιώτες επιχειρηματίες που θέλουν να αξιοποιήσουν την κλίση τους να εντοπίζουν την επιτυχία και στο πεδίο της κοινωνικής δράσης.
Περιλαμβάνει κοινωνικές επιχειρήσεις -επιχειρήσεις που λειτουργούν σύμφωνα με τους κανόνες και τους όρους της αγοράς, έχοντας όμως, κοινωνικό προσανατολισμό. Σε αυτήν την κατεύθυνση σκέφτομαι για παράδειγμα την The Big Issue, μία καταπληκτική επιχείρηση εθνικής εμβέλειας που σώζει τόσους άστεγους από το δρόμο.
Επιπλέον, περιλαμβάνει μία νέα γενιά κοινωνικών επιχειρήσεων –κοινωνική επιχείρηση 2.0, όπως έχω ακούσει να την αποκαλούν. Όπως το Web 2.0 σημαίνει περισσότερο διαδραστικό και πολυμεσικό διαδίκτυο, έτσι και κοινωνική επιχείρηση 2.0 σημαίνει κοινωνική δράση περισσότερο καινοτόμα, δυναμική, ευέλικτη και ανταποκρινόμενη στις εξελίξεις».
Μια δεκαετία μετά ο Κάμερον υλοποιεί τις εξαγγελίες του – ήδη λειτουργεί το Big Society Capital, ο επενδυτικός και χρηματοδοτικός βραχίονας για την προώθηση της κοινωνικής οικονομίας που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία της Βρετανικής κυβέρνησης και η δράση του αποδίδει καρπούς.
Πριν λίγα 24ωρα ο Αλέξης Τσίπρας και το κόμμα του, ο ΣΥΡΙΖΑ ανακάλυψαν την… κοινωνική οικονομία, προσθέτοντας δίπλα της και το σκέλος της αλληλέγγυας οικονομίας ( που δεν είναι τίποτα παραπάνω από την λατινοαμερικανική εκδοχή του ίδιου πράγματος, διανθισμένου με αρώμα από ριζοσπαστικά κοινωνικά κινήματα και πρωτοβουλίες ακτιβιστών από τα κάτω). Ακόμη περισσότερο πρότειναν την ίδρυση ενός «Ταμείου Κοινωνικής Οικονομίας» που παραπέμπει ευθέως στη βρετανική εμπειρία του Big Society Capital. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι κακό να αντιγράφεις και να μεταφέρεις επιτυχημένα θετικά παραδείγματα από τον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο αλλά εκείνο που ενοχλεί είναι όταν ως παλαιοημερολογίτης ζηλωτής επιμένεις να θεωρείς την υιοθέτηση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας αποτελεί μια αντικαπιταλιστική επιλογή.
Με άλλα λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ ζει ακόμη στον κόσμο των ψευδαισθήσεων την ίδια ώρα που σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης η κοινωνική επιχειρηματικότητα είναι μια υπαρκτή πραγματικότητα με σοβαρό αποτύπωμα στο έδαφος της οικονομίας.
Υ.Γ: Στο λεγόμενο «νέο αναπτυξιακό μοντέλο» του Αλέξη Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά στη θετική συνεισφορά των ΣΔΙΤ, μια επιτυχημένη εμπειρία στον ελληνικό χώρο που λύνει προβλήματα και διαμορφώνει επενδυτικές και αναπτυξιακές προοπτικές.