Ύστερα από δεκαετίες οικονομικών κρίσεων, οι Αργεντινοί τείνουν να κρατούν τα χρήματά τους σχεδόν οπουδήποτε αλλού εκτός από τις τράπεζες: κάτω από τον καναπέ, θαμμένα στην αυλή ή σε αλεξίσφαιρα χρηματοκιβώτια. Ένας πρώην πολιτικός είχε γίνει διάσημος, επειδή έκρυψε μετρητά σε κοντινό μοναστήρι, με τη βοήθεια των μοναχών.
Ο πρόεδρος Χαβιέρ Μιλέι έπεισε σχεδόν 300.000 Αργεντινούς να δηλώσουν πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια μέσω ενός προγράμματος φορολογικής αμνηστίας, το οποίο προέβλεπε ότι καταθέσεις άνω των 100.000 δολαρίων έπρεπε να παραμείνουν «ακίνητες» σε τραπεζικούς ή χρηματιστηριακούς λογαριασμούς έως την 1η Ιανουαρίου 2026, προκειμένου να αποφύγουν επιβάρυνση. Μετά από αυτήν την ημερομηνία, οι κάτοχοι των λεγόμενων λογαριασμών CERA θα είναι ελεύθεροι να μετακινήσουν τα χρήματά τους – ένα τεστ εμπιστοσύνης απέναντι στον φιλελεύθερο ηγέτη, αλλά και μια πιθανή καμπή στις αποταμιευτικές συνήθειες των Αργεντινών.
«Η αλλαγή της κουλτούρας του “στρώματος” στην Αργεντινή θα χρειαστεί χρόνια», υποστήριξε ο Σεμπαστιάν Ντομίνγκες, διευθύνων σύμβουλος της SDC Tax Advisors και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπουένος Άιρες. «Κάτι έχει σαφώς αλλάξει — δεν είναι το ίδιο με πριν από δύο χρόνια — αλλά η ιστορία της Αργεντινής δεν σβήνεται εύκολα. Χρειάζονται εκλογές επί εκλογών για να παραμείνει αυτή η πορεία».
Βαθιά ριζωμένη στο παρελθόν των κρίσεων — και ιδίως στην κατάρρευση του 2001, όταν οι καταθέσεις σε δολάρια μετατράπηκαν σε πέσος μέσα σε μία νύχτα — η συνήθεια εκατομμυρίων Αργεντινών να αποθηκεύουν μετρητά στο σπίτι τους αποτελεί διαρκή υπενθύμιση του πόσο γρήγορα μπορεί να επιδεινωθεί το οικονομικό περιβάλλον. Τον Οκτώβριο, μια αναταραχή στις αγορές οδήγησε τους πολίτες να σπεύσουν να αγοράσουν δολάρια, φοβούμενοι μια ακόμη πολιτική ανατροπή πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ωστόσο, το κλίμα φαίνεται να αλλάζει επί των ημερών του Μιλέι, μετά τη νίκη του κόμματός του στις ενδιάμεσες εκλογές και την έγκριση από το Κογκρέσο, την περασμένη εβδομάδα, του πρώτου ετήσιου προϋπολογισμού εδώ και χρόνια. Ο πληθωρισμός έχει επίσης υποχωρήσει σημαντικά υπό τη δική του διακυβέρνηση, ενώ οι προεκλογικές φήμες περί νέας υποτίμησης του πέσο έχουν διαλυθεί.
Ο Μιλέι έχει ακόμη ένα χαρτί στη διάθεσή του για να κρατήσει τις αποταμιεύσεις στις τράπεζες και να φέρει περισσότερα «αδήλωτα» κεφάλαια στην οικονομία, ώστε να στηριχθεί η ανάπτυξη. Το Κογκρέσο ενέκρινε πρόσφατα τη νομοθεσία του με τίτλο «Νόμος Φορολογικής Αθωότητας», η οποία αυξάνει σημαντικά τα κατώτατα όρια άνω των οποίων η φορολογική αρχή μπορεί να διώξει πολίτες για φοροδιαφυγή και άλλα οικονομικά αδικήματα. Στόχος είναι να ενθαρρυνθεί η ευρύτερη χρήση αδήλωτων κεφαλαίων χωρίς φόβο μελλοντικού νομικού ελέγχου.
«Υπάρχουν σχεδόν 200 δισεκατομμύρια δολάρια κάτω από τα στρώματα, τα οποία θα μπορούσαν να αποδίδουν τόκο και να δημιουργούν πίστη», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομίας Λουίς Καπούτο σε συνέδριο με εγχώριους επενδυτές τον Δεκέμβριο. «Δεν έχει νόημα, αλλά οι περισσότεροι Αργεντινοί το κάνουν — και αυτό πρέπει να αλλάξει».
Οι καταθέσεις σε δολάρια του ιδιωτικού τομέα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα έχουν υπερδιπλασιαστεί από τότε που ανέλαβε ο Μιλέι, φτάνοντας τα 36 δισ. δολάρια, ήτοι το υψηλότερο επίπεδο από την τραπεζική κρίση των αρχών του 2002. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν μόνο ένα μικρό μέρος των περίπου 204 δισ. δολαρίων που εκτιμάται ότι οι Αργεντινοί διακρατούν εκτός τραπεζών, σύμφωνα με περσινή έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας.
Η τελευταία μεγάλη φορολογική αμνηστία της Αργεντινής πραγματοποιήθηκε επί της συντηρητικής κυβέρνησης του Μαουρίσιο Μάκρι, ο οποίος το 2016 εισήγαγε ένα πρόγραμμα που προσέλκυσε ακόμη μεγαλύτερα ποσά, συνολικά περίπου 120 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, μια νέα οικονομική κρίση οδήγησε στην πτώση της κυβέρνησής του το 2019 και οι καταθέσεις σε δολάρια κατέρρευσαν εκ νέου όταν το περονιστικό κίνημα επέστρεψε στην εξουσία και επέβαλε αυστηρότερους κεφαλαιακούς περιορισμούς.
Υπό τον Μιλέι, η λήξη του «κλειδώματος» των λογαριασμών CERA θα αποτελέσει «ιδιαίτερα σημαντικό τεστ», ανέφερε σε σημείωμα προς επενδυτές η χρηματιστηριακή Grit Capital Group, προσθέτοντας ότι υπάρχει «ουσιαστική πιθανότητα» νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μεταφέρουν κεφάλαια στο εξωτερικό όταν αρθούν οι περιορισμοί.
«Η εμπιστοσύνη χτίζεται, αλλά η βασική επιλογή των εύπορων Αργεντινών εξακολουθεί να είναι η διακράτηση των αποταμιεύσεων σε δολάρια στο εξωτερικό», υπογράμμισε ο Γουόλτερ Στέπελβερτ, επικεφαλής επενδύσεων της εταιρείας.
Σύμφωνα με τη φορολογική υπηρεσία, η αμνηστία έφερε περίπου 24,5 δισ. δολάρια σε ειδικούς λογαριασμούς CERA. Σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Σαντιάγο Μπαουσίλι, δήλωσε ότι το ποσό που παραμένει «κλειδωμένο» στο σύστημα — και θα μπορούσε δυνητικά να αποσυρθεί από τον Ιανουάριο — είναι πλέον «πολύ κάτω από τα 20 δισ. δολάρια». Ούτε η κεντρική τράπεζα ούτε η φορολογική υπηρεσία απάντησαν σε αιτήματα του Bloomberg για νεότερα στοιχεία ή για το αν η κυβέρνηση λαμβάνει προληπτικά μέτρα.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι Αργεντινοί θα κατευθύνουν μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων σε επενδυτικά χαρτοφυλάκια, προσθέτοντας ότι η άνοδος των καταθέσεων σε δολάρια είναι ιδιαίτερα σημαντική σε μια χώρα όπου το τραπεζικό σύστημα παραμένει διαρθρωτικά μικρό.
Το γεγονός ότι συνεχίζουν να αυξάνονται αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης προς το οικονομικό πρόγραμμα του Μιλέι, σημείωσε η Πιλάρ Ταβέγια, επικεφαλής μακροοικονομικής και στρατηγικής κρατικού χρέους στην Balanz. «Μέχρι στιγμής, δεν βλέπουμε κάποια αίσθηση επείγοντος για την απόσυρση κεφαλαίων», είπε. «Θα υπάρξει κάποια κινητικότητα, αλλά αναμένουμε ότι θα είναι περιορισμένη».
Διαβάστε ακόμη
Τι αλλάζει στα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ – Τι ισχύει για τους καταναλωτές
Dimand: Πούλησε το Μινιόν στην Alpha Bank για 36,7 εκατ.
Ο Δεκέμβριος των megadeals: Συγχωνεύσεις, εξαγορές και μάχες ισχύος
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα