Η συνεχιζόμενη νομική αντιπαράθεση μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και της Fed αυξάνει την πιθανότητα ο επόμενος επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας να μην επικυρωθεί από τη Γερουσία πριν από τη λήξη της θητείας του προέδρου Τζερόμ Πάουελ τον Μάιο.
Ο Πάουελ απάντησε την περασμένη εβδομάδα στις εικασίες σχετικά με το τι θα συμβεί σε αυτή την περίπτωση: δήλωσε ότι προτίθεται να παραμείνει στη θέση του, επικαλούμενος τόσο τη νομοθεσία όσο και ιστορικά προηγούμενα.
Ο νόμος, ωστόσο, δεν αντιμετωπίζει άμεσα το επικείμενο σενάριο, ενώ τα ιστορικά προηγούμενα δεν ταιριάζουν απόλυτα με τις τρέχουσες συνθήκες, επειδή ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι θέλει την απομάκρυνση του Πάουελ.
To Federal Reserve Act, το νομοθετικό κείμενο που ίδρυσε την κεντρική τράπεζα και διέπει τις λειτουργίες της, ορίζει πράγματι ότι ο αντιπρόεδρος της Fed πρέπει να προεδρεύει στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου σε περίπτωση απουσίας του προέδρου. Ωστόσο, δεν αναφέρει ρητά τι συμβαίνει όταν λήγει η θητεία του προέδρου και δεν έχει διοριστεί αντικαταστάτης. Ο Τραμπ έχει ορίσει τον πρώην κυβερνήτη της Fed Κέβιν Γουόρς ως διάδοχο του Πάουελ, αλλά η επιβεβαίωσή του εμποδίζεται επί του παρόντος στη Γερουσία λόγω αντιρρήσεων σχετικά με έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Πάουελ.
Το νομικό επιχείρημα
Ο πρώην γενικός νομικός σύμβουλος της Fed, Σκοτ Άλβαρεζ, δήλωσε ότι η θέση του Πάουελ μπορεί να στηριχθεί σε δύο τμήματα του νόμου.
Πρώτον, το Άρθρο 10 του νόμου ορίζει ότι όταν λήγει η θητεία ενός διοικητή της Fed, ο διοικητής «θα συνεχίσει να υπηρετεί έως ότου διοριστούν και πληρούν τις προϋποθέσεις οι διάδοχοί του».
Ο διοικητής Στίβεν Μιράν είναι απλώς το πιο πρόσφατο παράδειγμα. Η θητεία του έληξε τον Ιανουάριο και ο Γουόρς έχει προταθεί για να αναλάβει τη θέση του. Ωστόσο, καθώς ο Γουόρς δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, ο Μιράν συνεχίζει να ασκεί τα καθήκοντά του. Στην περίπτωση λήξης της θητείας ενός προέδρου, η Fed θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι ισχύει ο ίδιος κανόνας, ανέφερε ο Άλβαρεζ.
Ο ίδιος επεσήμανε επίσης το Άρθρο 11, το οποίο παρέχει στο διοικητικό συμβούλιο της Fed την εξουσία να αναθέτει οποιαδήποτε από τις αρμοδιότητές του — εκτός από εκείνες που σχετίζονται με τη θέσπιση κανόνων ή τις νομισματικές και πιστωτικές πολιτικές — σε οποιοδήποτε μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου.
Επιλέγοντας τον Πάουελ ως προσωρινό πρόεδρο, το Διοικητικό Συμβούλιο θα του αναθέτει ουσιαστικά την εξουσία να συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντα του προέδρου, όπως η εξέταση των προϋπολογισμών και η λειτουργία ως κύριος εκπρόσωπος της Fed, σύμφωνα με τον Άλβαρεζ.
Νομικό προηγούμενο
Η Κάθριν Τζατζ, καθηγήτρια νομικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια που μελετά τη Fed, δήλωσε ότι τo Federal Reserve Act δεν είναι σαφές σχετικά με το τι θα πρέπει να συμβεί στις 15 Μαΐου εάν ο Γουόρς εξακολουθεί να περιμένει.
Ωστόσο, είπε ότι ο Πάουελ μπορεί επίσης να βασιστεί στον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα έχει χειριστεί προηγούμενα κενά μεταξύ δύο θητειών επικεφαλής.
«Όταν η υποκείμενη διατύπωση δεν είναι σαφής, η τήρηση των καθιερωμένων προηγούμενων είναι η ασφαλέστερη και πιο συνετή πορεία για τη Fed», είπε.
Όπως υπαινίχθηκε ο Πάουελ, έχει χρησιμοποιήσει τον τίτλο του προσωρινού προέδρου και στο παρελθόν. Το 2022, αφού ορίστηκε από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν για δεύτερη θητεία ως πρόεδρος και περίμενε την επικύρωση, ο Πάουελ υπηρέτησε ως προσωρινός πρόεδρος για περίπου τρεις μήνες. Ο Άλαν Γκρίνσπαν έκανε το ίδιο για περισσότερο από τρεις μήνες μεταξύ των θητειών του το 1996 υπό τον πρόεδρο Μπιλ Κλίντον.
Υπάρχει όμως μια βασική διαφορά αυτή τη φορά. Στις προηγούμενες περιπτώσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε αναθέσει στον προηγούμενο επικεφαλής να παραμείνει στη θέση του για άλλα τέσσερα χρόνια. Αυτή τη φορά, ο Τραμπ έχει δείξει σαφή αντιπάθεια προς τον Πάουελ και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλει την απομάκρυνσή του.
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν επίσης ένα μνημόνιο του 1978 από το Γραφείο Νομικών Συμβούλων του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Σε περίπτωση που η θέση του προέδρου παρέμενε κενή, το μνημόνιο τόνιζε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ είχε την εξουσία να διορίσει έναν «αναπληρωτή» από το διοικητικό συμβούλιο της Fed. Αυτό, πιστεύουν ορισμένοι, παρέχει τουλάχιστον ένα περιθώριο στον Τραμπ να υποστηρίξει ότι μπορεί να ορίσει τον δικό του προσωρινό υποψήφιο.
«Η επιλογή ενός προσωρινού προέδρου δεν έχει αμφισβητηθεί στο παρελθόν επειδή, σε αντίθεση με σήμερα, ο Λευκός Οίκος ήθελε ο εν ενεργεία πρόεδρος της Fed να παραμείνει στη θέση του», έγραψε σε σημείωμα προς τους πελάτες του ο Μάικλ ΜακΛιν, ανώτερος αναλυτής στην Barclays.
«Προβλέπουμε ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να αμφισβητήσει την επιλογή του Πάουελ ως προσωρινού προέδρου», ανέφερε ο ΜακΛιν. «Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να προκαλέσει ανταγωνιστικές διεκδικήσεις για την ηγεσία της Fed, δημιουργώντας νομική και θεσμική αβεβαιότητα και πιθανή αστάθεια στις αγορές».
Ο Άλβαρεζ, ωστόσο, δήλωσε ότι το υπόμνημα του 1978 εκδόθηκε πριν τεθεί σε ισχύ μια βασική αλλαγή στο Federal Reserve Act. Αυτή η αλλαγή απαιτούσε οι υποψήφιοι για την προεδρία να επικυρώνονται από τη Γερουσία ειδικά για τη συγκεκριμένη θέση, περιορίζοντας την εφαρμογή της σήμερα.
Ο Λευκός Οίκος, από την πλευρά του, αντέδρασε στις δηλώσεις του Πάουελ επαναλαμβάνοντας την υποστήριξή του προς τον Γουόρς και δηλώνοντας ότι συνεργάζεται στενά με μέλη του Κογκρέσου για την επικύρωσή του.
Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι θα ήταν αντίθετο προς το ιστορικό προηγούμενο να παραμείνει ο Πάουελ στη Fed μετά τη λήξη της θητείας του ως προέδρου, αλλά δεν αναφέρθηκε στο δικαίωμα του Πάουελ να υπηρετήσει ως προσωρινός πρόεδρος σε αυτή την περίπτωση.
Έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης
Η ειρωνεία της τρέχουσας κατάστασης είναι ότι η ίδια η εκστρατεία πίεσης της κυβέρνησης Τραμπ προς τη Fed είναι αυτή που καθυστερεί την επικύρωση του Γουόρς και ωθεί τον Πάουελ να εξετάσει το ενδεχόμενο να παραμείνει στην κεντρική τράπεζα.
Η επιβεβαίωση του Γουόρς εμποδίζεται από τον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή Τομ Τίλις, ο οποίος έχει δεσμευτεί να καθυστερήσει την υποψηφιότητα μέχρι την ολοκλήρωση της έρευνας του Υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με τον Πάουελ και τη Fed για την ανακαίνιση της έδρας της κεντρικής τράπεζας, ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Τίλις θεωρεί ότι η έρευνα έχει πολιτικά κίνητρα.
Ένας ομοσπονδιακός δικαστής ακύρωσε νωρίτερα αυτό το μήνα τις αποφάσεις που εξέδωσε το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την υπόθεση, αλλά η Γενική Εισαγγελέας των ΗΠΑ Τζανίν Πίρο έχει δεσμευτεί να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης αυτής, πράγμα που σημαίνει ότι η κατάσταση θα μπορούσε να παραταθεί για μήνες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, o Πάουελ έχει δηλώσει ότι δε θα αποχωρήσει από την κεντρική τράπεζα έως ότου η έρευνα ολοκληρωθεί «με διαφάνεια και οριστικότητα». Εκτός από τη θητεία του ως προέδρου, ο Πάουελ κατέχει θέση ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed, η οποία του επιτρέπει να παραμείνει στην κεντρική τράπεζα έως τις αρχές του 2028.
Διαβάστε ακόμη
Μέχρι πότε οι γονείς πρέπει να στηρίζουν οικονομικά τα παιδιά τους;
Ντίζελ σε τροχιά ανόδου: Πιέσεις από τη Μέση Ανατολή και διεύρυνση της ψαλίδας με τη βενζίνη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα