Καθώς οι Έλληνες προτοιμάζονται ξανά για τις κάλπες την Κυριακή, η ελπίδα τους ότι αυτές οι εκλογές μπορούν να οδηγήσουν στο τέλος της εξαετούς οικονομικής κρίσης έχει μεταλλαχθεί σε φόβο ότι το αποτέλεσμα θα είναι μία από τα ίδια.
Η Κική Κονδύλη, μία μικροεπιχειρηματίας στην Αθήνα, ήταν ένθερμη υποστηρίκτρια του ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα. Τώρα λέει ότι δεν θα υποστηρίξει το κόμμα λόγω της στροφής 180 μοιρών που έκανε ο πρώην πρωθυπουργός και πλέον απ’ την εναντίωση του στις νέες περικοπές δαπανών και την αύξηση της φορολογίας θα ανταποκριθεί στις απαιτήσεις των δανειστών της χώρας. Μάλιστα, λέει ότι ίσως δεν κάνει καν τον κόπο να πάει να ψηφίσει.
“Όλοι οι πολιτικοί πρέπει να αλλάξουν. Στο τέλος όλοι είναι ίδιοι”, λέει η 47χρονη Κονδύλη, η οποία διατηρεί κατάστημα με είδη τέχνης και ενθύμια στη σκιά της Ακρόπολης. “Εχουμε κουραστεί απ’ όλη αυτή την κατάσταση”, λέει.
Αυτή η κούραση αποτελεί κοινό στοιχείο στην Αθήνα καθώς η πρωτεύουσα πρετοιμάζεται για μία διαδικασία πολύ γνώριμη: οι εκλογές αυτής της Κυριακής θα είναι οι έκτες στη σειρά μέσα σε λίγα χρόνια
Πρώην ήρωας
Ο 41χρονος Τσίπρας, πραγματοποίησε την κεντρική του προεκλογική συγκέντρωση στο Σύνταγμα με τους υποστηρικτές του να κουνάνε σημαίες με τα χρώματα του κόμματος. Στους ένθερμους συγκεντρωμένους οπαδούς είπε ότι “θα σπάσει τους δεσμούς του παρελθόντος” και “θα προχωρήσουμε με αξιοπρέπεια”.
Μαζί του ήταν και πολιτικοί από άλλα ευρωπαϊκά κόμματα κατά της λιτότητας. Μεταξύ αυτών ο Πάμπλο Ιγκλέσιας απ’ τους Podemos της Ισπανίας και ο Γκρεκόρ Γκίζι απ’ την Αριστερά (Die Linke) της Γερμανίας, οι οποίοι λειτούργησαν σαν μία υπενθύμιση της υποδοχής ήρωα που είχε ο Τσίπρας όταν κέρδισε τις εκλογές του περασμένου Ιανουαρίου, δεσμευόμενος να αντισταθεί στις απαιτήσεις των δανειστών.
Παραδίπλα μέχρι λίγες ώρες νωρίτερα λειτουργούσε ένα προεκλογικό περίπτερο της ΝΔ το οποίο πρόβαλε μέσα στις σημαίες του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο ηγέτης του κεντροδεξιού κόμματος, Ευάγγελος Μεϊμαράκης δίνει την προεκλογική του μάχη πάνω στη βάση της σταθερότητας, προωθώντας το προφίλ ενός υπεύθυνου κόμματος που κυβερνούσε συχνά την Ελλάδα μετά την πτώση της χούντας το 1974.
“Υπάρχει μεγάλη ανασφάλεια και δεν υπάρχουν ξεκάθαρες επιλογές”, λέει η Κέλυ Μπόζα, 23 ετών, που εργάζεται σε μία καφετέρια στο κέντρο της πόλης. Η ίδια δηλώνει ότι πολλοί απ’ τους φίλους της έχουν ακολουθήσει το ρεύμα της μετανάστευσης προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες ή ακόμα και πιο μακρυά προς αναζήτηση οικονομικών ευκαιριών.
Μάχη ψήφο – ψήφο
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μικρό προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις. Μία έρευνα που δημοσιοποιήθηκε αργά την Παρασκευή από την Kαπα Research για την ιστοσελίδα του Βήματος έλεγε ότι έχει την υποστήριξη του 31,2% των ψηφοφόρων, έναντι του 28,3% που έχει η ΝΔ. Η δημοσκόπηση, που έγινε μεταξύ 1.201 ανθρώπων και έχει περιθώριο στατιστικού λάθους 2,8%, βγάζει τη Χρυσή Αυγή τρίτη δύναμη με 6,4%.
Τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ όσο και η ΝΔ λένε ότι θα υποστηρίξουν τους όρους της συμφωνίας διάσωσης που έκλεισε ο Τσίπρας τον περασμένο Ιούλιο με τους δανειστές. Σε αντάλλαγμα για 86 δισ ευρώ έκτακτης βοήθειας οι Έλληνες θα πρέπει να υποβάλουν περαιτέρω περικοπές στον προϋπολογισμό τους και να αυξήσουν τους φόρους. Μέτρα τα οποία επέφεραν τη διάσπαση στο ΣΥΡΙΖΑ τον περασμένο Αύγουστο προκαλώντας και τις νέες εκλογές.
Τα πράγματα όμως φαίνονται περισσότερο πολύπλοκα σε ότι αφορά τη δομή της νέας κυβέρνησης που θα προκύψει. Είναι απίθανο είτε ο ΣΥΡΙΖΑ είτε η ΝΔ να κερδίσουν την αυτοδυναμία, κάτι που θα δώσει δύναμη επιρροής στα μικρότερα κόμματα, ανοίγοντας παράλληλα την πόρτα σε περαιτέρω πολιτική αναταραχή.
Με τα δύο μεγαλύτερα κόμματα να δεσμεύονται για την εφαρμογή των όρων της συμφωνίας διάσωσης “οι εκλογές είναι μία ευκαιρία για την ανάκτηση κάποιας σταθερότητας”, σημειώνει ο Diego Iscaro, οικονομικός αναλυτής της εταιρείας ερευνών IHS Inc.
Ωστόσο εάν ο νικητής δεν καταφέρει να σχηματίσει μία κυβερνητική πλειοψηφία είτε μόνος είτε με τη βοήθεια μικρότερων κομμάτων “μία κυβέρνηση μειοψηφίας – είτε ΣΥΡΙΖΑ είτε ΝΔ – θα είναι βραχείας διάρκειας”, απαιτώντας πιθανόν τη διενέργεια νέων εκλογών ακόμα και φέτος στην περίπτωση που χάσει την εμπιστοσύνη της νέας Βουλής, προσθέτει ο Iscaro.
Επιστροφή απ’ το χάος
Οι Έλληνες θα ψηφίσουν σε σχετικά ήρεμες καταστάσεις σε σχέση με αυτές που επικρατούσαν τον περασμένο Ιούλιο, πριν το δημοψήφισμα. Τότε οι τράπεζες είχαν κλείσει επειδή η κυβέρνηση Τσίπρα είχε επιβάλει ελέγχους στη διακίνηση Κεφαλαίων μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων με τους πιστωτές. Κάτι που έπληξε τις επιχειρήσεις προκαλώντας μεγάλη ανησυχία στον κόσμο ότι θα χάσει τις αποταμιεύσεις προς ενίσχυση των τραπεζών.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, μεταξύ αυτών και ο κατά τα άλλα μετριοπαθής Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, είχαν αρχίσει να μιλούν δημόσια ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να φύγει απ’ την Ευρωζώνη.
Τώρα το εμπόριο σιγά σιγά επανέρχεται, οι συντάξεις καταβάλλονται κανονικά και οι Έλληνες δεν ανησυχούν ότι θα χάσουν τα λεφτά που έχουν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Η συμμετοχή της χώρας τους στην Ευρωζώνη έχει διασφαλιστεί, τουλάχιστον προς το παρόν, και οι χρηματαγορές αρχίζουν να δείχνουν ότι οι επενδυτές θα προτιμούσαν ο Τσίπρας να επιστρέψει στο Μέγαρο Μαξίμου.
Τα ελληνικά κρατικά ομόλογα καταγράφουν τη μεγαλύτερη άνοδο έναντι των υπολοίπων ομολόγων της Ευρωζώνης τον τελευταίο μήνα και το Χρηματιστήριο Αθηνών επίσης τα πηγαίνει καλά.
Όλα αυτά βέβαια έχουν λίγη σημασία για τον Στέφανο Τσουτσάνη. Ο 52χρονος κάτοικος Αθήνας λέει ότι δεν είναι βέβαιος εάν θα ψηφίσει την Κυριακή γιατί, όπως λέει, οι διεθνείς πιστωτές της Ελλάδας έχουν “προκαθορίσει τις πολιτικές της χώρας αφήνοντας τον κόσμο χωρίς ελπίδα”.
Προεκλογικές καμπάνιες
Εάν ψηφίσει, τότε ο Τσουτσάνης λέει ότι θα δώσει την ψήφο του στον Τσίπρα, καθώς πιστεύει ότι έχει καλύτερη ευκαιρία απ’ τους άλλους για να βελτιώσει τη ζωή για τις επόμενες γενεές. “Είναι νέος και αξίζει να ξανακερδίσει”, λέει ο Τσουτσάνης, ο οποίος στέκεται στην ουρά σε ένα κεντρικό φούρνο. “Ίσως κάτι αλλάξει για τα παιδιά”, λέει.
Πλέον οι ηγέτες των κομμάτων δεν μπορούν να περάσουν άλλα μηνύματα και τις θέσεις τους στους ψηφοφόρους. Με βάση την ελληνική νομοθεσία η προεκλογική περίοδος ολοκληρώθηκε τα μεσάνυχτα της Παρασκευής.
Η Κονδύλη, λέει ότι πήγε σε προεκλογικές συγκεντρώσεις των κύριων κομμάτων που διεκδικούν την εξουσία, ωστόσο όπως λέει η ίδια, βαρέθηκε απ’ την ομοιότητα τους. “Όλοι θα πρέπει να φορέσουν την ίδια μάσκα στη σκηνή, όπως στην αρχαία Ελλάδα”, λέει.