Όταν οι ΗΠΑ σταμάτησαν προσωρινά να μοιράζονται πληροφορίες σχετικά με το πεδίο της μάχης με την Ουκρανία τον Μάρτιο του 2025, τα αποτελέσματα ήταν άμεσα. Οι δυνάμεις του Κιέβου υπέστησαν αποφασιστικές ήττες στο πεδίο της μάχης, ενώ οι ευρωπαίοι σύμμαχοί τους παρακολουθούσαν με τρόμο.
Η διακοπή διήρκεσε μόνο λίγες ημέρες, αλλά προκάλεσε σοκ σε όλη την Ευρώπη, καθώς μια νέα πραγματικότητα άρχισε να διαφαίνεται: η Ουάσινγκτον δεν ήταν πλέον ένας αξιόπιστος στρατιωτικός εταίρος και η ήπειρος χρειαζόταν ένα σχέδιο Β.
Η Ευρώπη αγωνίζεται να διατηρήσει τις όλο και πιο εχθρικές ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, ενώ οι χώρες σπεύδουν να επανεξοπλιστούν. Και τώρα, για πρώτη φορά από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες συζητούν πώς να αναπτύξουν τη δική τους πυρηνική αποτρεπτική δύναμη.
Η Ευρώπη εξαρτάται από τις ΗΠΑ για την αποκαλούμενη πυρηνική ομπρέλα, που αποτελείται από αμερικανικά όπλα που βρίσκονται στην ήπειρο και το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ. Εάν οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον αξιόπιστες, η Ευρώπη αντιμετωπίζει την απειλητική προοπτική να μείνει μόνη με έναν γείτονα, τη Ρωσία, που διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο.
Προς το παρόν, μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να προσφέρει πυρηνική αποτροπή στην υπόλοιπη Ευρώπη σε ομιλία του αυτό το μήνα, σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg. Ήδη ανέφερε την πιθανότητα επέκτασης της γαλλικής ομπρέλας στην υπόλοιπη Ευρώπη πέρυσι, μετά τα γεγονότα στην Ουκρανία.
Η Ευρώπη προχωρά με προσοχή. Καθώς οι αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν το ζήτημα, είναι προσεκτικοί ως προς τα μηνύματα που στέλνουν στη Ρωσία, διατηρώντας τις συνομιλίες σε διμερές ή τριμερές επίπεδο. Oι χώρες που συμμετέχουν στις συζητήσεις συνήθως φιλοξενούν στρατιωτικά μέσα των ΗΠΑ, βρίσκονται κοντά στη Ρωσία και αισθάνονται άμεσα απειλούμενες από τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Οι συζητήσεις διεξάγονται σε βαθύ στρατιωτικό επίπεδο και ακόμη και οι υπουργοί ενδέχεται να μην είναι ενήμεροι.
Η πυρηνική αποτροπή αναμένεται να αποτελέσει καυτό θέμα στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου. Η ομιλία του Μακρόν για τα πυρηνικά θα ακολουθήσει αργότερα, στη Γαλλία, μετά από διαβουλεύσεις με τους συμβούλους του προέδρου, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το χρονοδιάγραμμα.
Η αντικατάσταση της «ομπρέλας» των ΗΠΑ με νέα ευρωπαϊκά όπλα είναι οικονομικά ασύμφορη για τις περισσότερες χώρες, σύμφωνα με ειδικούς. Η ήπειρος ήδη ξοδεύει τεράστια ποσά για την ενίσχυση της συμβατικής στρατιωτικής ισχύος. Το 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο ξόδεψαν μαζί περισσότερα από 530 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα. Προς το παρόν, η καλύτερη κίνηση της Ευρώπης θα ήταν να αναπτύξει το προηγμένο μη πυρηνικό οπλοστάσιό της, το οποίο μπορεί να απειλήσει πολύτιμους στόχους εντός της Ρωσίας και να αποτρέψει μια εισβολή, σύμφωνα με ερευνητή του Royal United Services Institute.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτουν συνολικά περίπου 400 πυρηνικές κεφαλές. Σε σύγκριση, οι ΗΠΑ διαθέτουν 1.670, αριθμός που ενδέχεται να αυξηθεί μετά τη λήξη, αυτό το μήνα, της νέας συνθήκης START μεταξύ των ΗΠΑ και της Ρωσίας, η οποία ρύθμιζε τα πυρηνικά όπλα.
Παρά το μικρότερο οπλοστάσιό τους, οι γαλλικές και βρετανικές πυρηνικές κεφαλές έχουν αρκετή δύναμη για να καταστρέψουν εκατοντάδες πόλεις. Η Ρωσία, αντίθετα, είναι πιο ευέλικτη, καθώς το τεράστιο οπλοστάσιό της περιλαμβάνει μικρότερα όπλα, δίνοντάς της περισσότερες επιλογές για στόχους και για τον τρόπο με τον οποίο θα ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε κλιμάκωση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία ξοδεύουν συνολικά περίπου 12 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο για τη συντήρηση των όπλων τους. Αυτό είναι περισσότερο από το μισό του συνολικού αμυντικού προϋπολογισμού της Σουηδίας, του νεότερου μέλους του ΝΑΤΟ.
Το να πείσουν τους ψηφοφόρους να αποδεχθούν ότι τα ακριβά πυρηνικά όπλα καλύπτουν άλλες χώρες —ακόμα και αν το κόστος δεν αυξήθηκε— θα μπορούσε να είναι δύσκολο. Τόσο το Παρίσι όσο και το Λονδίνο αντιμετωπίζουν ήδη διαμαρτυρίες των φορολογουμένων, καθώς οι κυβερνήσεις λαμβάνουν σκληρές αποφάσεις για τον προϋπολογισμό.
Οι δύο χώρες διεξάγουν συζητήσεις για τον καλύτερο συντονισμό των πυρηνικών τους δυνάμεων. Πέρυσι, υπέγραψαν τη Διακήρυξη του Northwood, η οποία ανέφερε: «Οι πυρηνικές μας δυνάμεις είναι ανεξάρτητες, αλλά μπορούν να συντονιστούν και να συμβάλουν σημαντικά στη συνολική ασφάλεια της Συμμαχίας, καθώς και στην ειρήνη και τη σταθερότητα της ευρωατλαντικής περιοχής».
Εν τω μεταξύ, το ΝΑΤΟ ενισχύει το μήνυμα της ενότητας. Ο Γενικός Γραμματέας Mαρκ Ρούτε έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι οι Αμερικανοί παραμένουν πλήρως προσηλωμένοι στη διατλαντική συμμαχία. Όταν οι ΗΠΑ αναφέρονται στην Ευρώπη ως υπεύθυνη για τη δική της ασφάλεια, εννοούν τη συμβατική άμυνα. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αναφερθεί στην πυρηνική ομπρέλα και οι ΗΠΑ δεν έχουν θίξει το θέμα.
Από την πλευρά του, το οπλοστάσιο του Ηνωμένου Βασιλείου είναι στενά συνδεδεμένο με τις ΗΠΑ. Αν και το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επιχειρησιακή ανεξαρτησία όσον αφορά την πυρηνική αποτροπή του και τα υποβρύχια είναι βρετανικής κατασκευής, οι πύραυλοί του κατασκευάζονται από την αμερικανική αμυντική εταιρεία Lockheed Martin Corp.
Σε αντίθεση με τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης αναθέσει την πυρηνική αποτροπή του στην άμυνα του ΝΑΤΟ από το 1962, και είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που το έχει κάνει. Αυτό σημαίνει ότι δε χρειάζεται να διαπραγματευτεί και να υπογράψει διμερείς συμφωνίες-ομπρέλα με άλλα μέλη.
Ωστόσο, οι προκλήσεις και το κόστος της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων που θα ανταγωνίζονται τα αμερικανικά θα κρατήσουν πιθανότατα τους ευρωπαϊκούς στόχους σε πιο μετριοπαθή επίπεδα.
Διαβάστε ακόμη
Κομισιόν: Μονόδρομος τα πλεονάσματα – Νάρκη δικαστικές αποφάσεις, κόκκινα δάνεια και ΟΠΕΚΕΠΕ
Ρήγμα στην βιομηχανία από τα μέτρα για το ενεργειακό κόστος
Δημόσιοι υπάλληλοι: Οι αλλαγές που τίθενται σε ισχύ και οι αυστηρότερες κυρώσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα