Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι σημειώθηκε πρόοδος κατά τη συνάντησή του με Αμερικανούς απεσταλμένους στην Ιρλανδία, χαιρετίζοντας τη συμφωνία για ανταλλαγή αιχμαλώτων και την απόφαση να συμμετάσχουν οι Ευρωπαίοι στον επόμενο γύρο ειρηνευτικών συνομιλιών με τη Ρωσία.
Μιλώντας δίπλα στους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο Κάσεμεντ, στα δυτικά του Δουβλίνου, ο Ουκρανός ηγέτης χαιρέτισε τη συμφωνία ανταλλαγής αιχμαλώτων πολέμου.
«Αυτό είναι ένα πραγματικό αποτέλεσμα. Είναι πολύ σημαντικό», δήλωσε. «Είμαστε χαρούμενοι που περισσότεροι από 1.000 άνθρωποί μας θα επιστρέψουν στην πατρίδα». Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν επίσης ότι η Ευρώπη θα συμμετάσχει στον επόμενο γύρο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων, ανέφερε ο Ζελένσκι. «Θα έχουν λόγο. Αυτό είναι σημαντικό για εμάς, επειδή ο πόλεμος διεξάγεται στην Ευρώπη», δήλωσε μετά τη συνάντηση, η οποία πραγματοποιήθηκε αργά το βράδυ της Πέμπτης.
Τις δηλώσεις του επανέλαβε και ο Κούσνερ. «Δεν μπορούμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη συμφωνία χωρίς να βρίσκονται οι Ευρωπαίοι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε ο διαπραγματευτής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και γαμπρός του.
Η συνάντηση μεταξύ των αμερικανικών και ουκρανικών αντιπροσωπειών πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά τη συνάντηση των Γουίτκοφ και Κούσνερ με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα. Ωστόσο, μετά τη συνάντηση, η Ρωσία και η Ουκρανία εξακολουθούσαν να έχουν σημαντικές διαφωνίες σε πολλά ζητήματα, μεταξύ των οποίων το εδαφικό και οι εγγυήσεις ασφαλείας. Καμία από τις δύο πλευρές δεν είχε μεταβάλει τις θέσεις της, σύμφωνα με πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο και ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του λόγω της ευαισθησίας των πληροφοριών.
Ειδικότερα, η Ρωσία έχει θέσει στο τραπέζι αλλαγές, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίας στρατευμάτων σε χώρες του ΝΑΤΟ, ως προϋπόθεση για τη συμμετοχή της Ευρώπης σε οποιεσδήποτε ειρηνευτικές συνομιλίες. Ορισμένοι αξιωματούχοι της ΕΕ εμφανίζονται ανοιχτοί στην έναρξη προκαταρκτικών συζητήσεων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι μια τέτοια διαδικασία δεν πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως τακτική καθυστέρησης και ότι οποιαδήποτε ουσιαστική συμφωνία θα πρέπει να ακολουθήσει μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας.
Παρά ταύτα, αρκετοί ηγέτες που συγκεντρώθηκαν στο Δουβλίνο για διήμερες συναντήσεις εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τα κίνητρα και τις απαιτήσεις της Ρωσίας. «Η Ευρώπη διαθέτει μια καθιερωμένη αρχιτεκτονική ευρωπαϊκής ασφάλειας», δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μετά τη συνάντηση της Πέμπτης, στην οποία συμμετείχε και ο Ζελένσκι. «Η Ρωσία αποφάσισε να την υπονομεύσει διά της βίας, με αποκορύφωμα την εισβολή στην Ουκρανία».
Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, απέρριψε τη νέα προσπάθεια της Ρωσίας να επαναδιαπραγματευτεί τις μεταψυχροπολεμικές ρυθμίσεις ασφαλείας της Ευρώπης, χαρακτηρίζοντάς την «παιχνίδια τακτικής». Όπως δήλωσε, η τελευταία διαπραγματευτική πρωτοβουλία του Πούτιν αποτελεί «παγίδα», στην οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν πρέπει να πέσουν.
«Εάν η Ρωσία αποτελεί απειλή για την Ευρώπη, τότε το τελευταίο πράγμα που πρέπει να κάνεις είναι να συζητάς με εκείνον που σε απειλεί για το πώς θα διαμορφώσεις την αρχιτεκτονική ασφαλείας σου», δήλωσε ο Μίχαλ σε συνέντευξή του στο περιθώριο της συνάντησης στην ιρλανδική πρωτεύουσα. Οποιαδήποτε άμεση συμμετοχή ευρωπαϊκών παραγόντων στις ειρηνευτικές συνομιλίες με τη Ρωσία θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη. Η Ευρώπη έχει βρεθεί στο περιθώριο των διαπραγματεύσεων, οι οποίες διεξάγονται σε μεγάλο βαθμό υπό τη διαχείριση των ΗΠΑ και της Ρωσίας.
Παρότι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν συμμετάσχει σε συναντήσεις προετοιμασίας πριν από σημαντικές συνομιλίες στο Μαϊάμι, το Άμπου Ντάμπι και, πιο πρόσφατα, την Πέμπτη στο Δουβλίνο, η άμεση παρουσία τους στις διαπραγματεύσεις παραμένει ζητούμενο. Την κατάσταση περιπλέκει το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται διχασμένη ως προς τον βαθμό στον οποίο θα πρέπει να επιδιώξει διάλογο με τη Μόσχα. Διαφορετικές απόψεις υπάρχουν επίσης σχετικά με το ποιος θα πρέπει να εκπροσωπήσει την Ευρώπη σε ενδεχόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, αλλά και για το εάν είναι απαραίτητος ένας ενιαίος εκπρόσωπος.
Μεγάλες δυνάμεις, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, έχουν κατά καιρούς αναλάβει πρωτοβουλίες, ενώ οι ηγέτες της Νορβηγίας και της Φινλανδίας δημιούργησαν πρόσφατα δικό τους απευθείας δίαυλο επικοινωνίας με τον Πούτιν. Ακόμη και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, διερεύνησε τις προθέσεις της Μόσχας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Το ζήτημα δεν αφορά πλέον τα πρόσωπα, αλλά την προθυμία του Πούτιν να συμμετάσχει σε συνομιλίες», δήλωσε την Πέμπτη ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς. Όπως πρόσθεσε, αυτή τη στιγμή «υπάρχει σαφώς αυξανόμενη διάθεση από τη ρωσική πλευρά να αναγνωρίσει ότι δεν μπορεί κανείς να συζητά για την Ευρώπη χωρίς την Ευρώπη».
Νωρίτερα, ο Ζελένσκι ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του ότι η Ουκρανία εντόπισε εκ νέου περιορισμούς στην ταχύτητα λειτουργίας του Starlink στις προσωρινά κατεχόμενες περιοχές της χώρας. Η Ουκρανία βασίζεται στα τερματικά Starlink και στον δορυφορικό αστερισμό της SpaceX για την πρόσβαση σε υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο στις θέσεις της στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
Οι υπηρεσίες διακόπτονται όταν ένα τερματικό κινείται με ταχύτητα μεγαλύτερη των 161 χιλιομέτρων την ώρα (100 μιλίων την ώρα), γεγονός που δυσχεραίνει τη δυνατότητα της Ουκρανίας να χρησιμοποιεί το σύστημα για την αναχαίτιση των ταχέως κινούμενων ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών με κινητήρες τζετ, δήλωσε ο Ζελένσκι.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο επανάληψης της αντιπαράθεσης που σημειώθηκε τον προηγούμενο μήνα, όταν η Ουκρανία είχε αναφέρει παρόμοιους περιορισμούς στη χρήση του συστήματος που παρέχει η SpaceX του δισεκατομμυριούχου Έλον Μασκ.
Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συναντηθούν εκ νέου στο Δουβλίνο.