Ποιος χρειάζεται τον Β. Πούτιν για να εκτροχιάσει την Ουκρανία από το μεταεπαναστατικό της μονοπάτι; Άλλωστε η κυβέρνηση της χώρας τα καταφέρνει πολύ καλά και μόνη της. Αν και η επικέντρωση του προέδρου της Ρωσίας στη Συρία έχει βοηθήσει ώστε να χαλαρώσει η σύγκρουση στην ανατολική Ουκρανία, προσφέροντας μία διέξοδο για εφαρμογή μεταρρυθμίσεων ώστε να ξεπεραστεί η ύφεση, η κυβέρνηση της χώρας ταλαιπωρείται από εσωτερικές έριδες.
Η πρώτη σύγκρουση αυτού του μήνα στο κοινοβούλιο και η κόντρα μεταξύ ενός υπουργού και ενός τοπικού κυβερνήτη υποδαύλισε την κρίση και απείλησε να ρίξει την κυβέρνηση και να εκτροχιάσει το πρόγραμμα στήριξης των 17,5 δισ. δολαρίων από το ΔΝΤ. Το επόμενο σημείο-καμπής θα είναι η ψήφιση του προϋπολογισμού για το 2016.
Με τις μνήμες από την αποτυχημένη Πορτοκαλί Επανάσταση να είναι ακόμη νωπές, η Ουκρανία κινδυνεύει να αφήσει τις εσωτερικές έριδες να καταστρέψουν για δεύτερη φορά σε μία δεκαετία το σπάσιμο των δεσμών με το κομμουνιστικό παρελθόν.
Οι εκσυγχρονιστές αντιμάχονται τα κατεστημένα συμφέροντα που ελέγχουν την οικονομία, τα οποία ήταν στόχος των διαδηλωτών που κατόρθωσαν να διώξουν τον φιλορώσο πρόεδρο το 2014, ζητώντας η χώρα να αποκτήσει διαφάνεια τύπου Ευρώπης.
Ο κίνδυνος να χαθεί το πρόγραμμα του ΔΝΤ και αρκετά δισ. βοήθειας από άλλες χώρες, αντικατοπτρίζονται στην πορεία των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων που συνεχώς αυξάνουν.
Νίκη της Μόσχας
«Κρίνοντας από τα πρόσφατα γεγονότα, η Ουκρανία πλησιάζει όλο και περισσότερο την πολιτική αυτοκτονία», υποστηρίζει ο Joerg Forbrig, κορυφαίο στέλεχος της German Marshal Fund και προσθέτει «η εσωτερική κόντρα στο Κίεβο ευνοεί αποκλειστικά τη Μόσχα. Εάν η δέσμευση της Ουκρανίας για αλλαγή μειωθεί, ενισχυθούν οι συγκρούσεις και παγώσουν οι σχέσεις με τη Δύση, τότε η Μόσχα έχει επιτύχει τους στόχους της».
Ο πρόεδρος Petro Poroshenko και ο πρωθυπουργός Arseniy Yatsenyuk, τους οποίους στηρίζουν οι ΗΠΑ, βρίσκονται υπό πίεση ώστε να εφαρμόσουν αυτά που υποσχέθηκαν για πάταξη της διαφθοράς και μείωση της δύναμης των ολιγαρχών. Σύμφωνα με την Transparency International η Ουκρανία είναι στην 142η θέση, μεταξύ 175 κρατών, σε θέματα διαφθοράς, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα επεσήμανε τον Οκτώβριο ότι «η Ουκρανία έχει πολύ δρόμο μπροστά της αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα».
Συγκρούσεις
Στις 11 Δεκεμβρίου, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο κοινοβούλιο, ένας βουλευτής από το κόμμα του Poroshenko, διέκοψε βίαια τον πρωθυπουργό Yatsenyuk. Ο Poroshenko επιθυμεί να αντικατασταθεί ο πρωθυπουργός. Λίγες ημέρες αργότερα, ο πρώην πρόεδρος της Γεωργίας Mikheil Saakashvili, ο οποίος είναι σήμερα κυβερνήτης στην επαρχεία της Οντέσα, υποστήριξε ότι ο υπουργός Εσωτερικών Arsen Avakov και άλλα μέλη της κυβέρνησης, δωροδοκούνται. Ο Poroshenko απλά κάθονταν και κοιτούσε, χωρίς να παρέμβει στις διαμάχες.
Σοκ εμπιστοσύνης
Οι κόντρες της συγκυβέρνησης θα φανούν και στην ψήφιση του προϋπολογισμού για το 2016. Το ΔΝΤ τόνισε την Παρασκευή ότι το ουκρανικό κοινοβούλιο θα πρέπει να περάσει των προϋπολογισμό, ο οποίος στοχεύει σε έλλειμμα 3,7% του ΑΕΠ, ή το πρόγραμμα βοήθειας θα διακοπεί.
Ταυτόχρονα ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Jacob Lew, σε συνομιλία του με τον Yatsenyuk ξεκαθάρισε ότι η Ουκρανία θα πρέπει να εφαρμόσει τις επιταγές του ΔΝΤ εάν θέλει να μην καθυστερήσει η παροχή διεθνούς βοήθειας.
«Ο βασικός κίνδυνος είναι ότι ορισμένοι πολιτικοί της παλιάς φρουράς είναι πρόθυμοι να τινάξουν στον αέρα τον προϋπολογισμό προκειμένου να μείνει έξω το ΔΝΤ και να καθυστερήσουν την προσπάθεια πάταξης της φοροδιαφυγής», εκτιμά ο Viktor Szabo, διαχειριστής κεφαλαίων στην Aberdeen Asset Management .
Διεφθαρμένοι ολιγάρχες
Οι εντάσεις αποτυπώνονται και στις ομολογιακές αγορές. Η απόδοση του ουκρανικού ομολόγου που ωριμάζει το 2019 ενισχύθηκε άνω του 1% στο 10,112% σε διάστημα ενός μηνός. Η πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας Valeriya Gontareva , υποστήριξε ότι οι πολιτικές συγκρούσεις την ανάγκασαν να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια στο 22%.
Σε κοινή τους δήλωση, Poroshenko και Yatsenyuk, κατηγόρησαν τους «διεφθαρμένους ολιγάρχες» ότι βρίσκονται πίσω από τις αντιδράσεις ενάντια στην κυβέρνηση και τόνισαν ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τις «απαραίτητες μεταρρυθμίσεις για την Ουκρανία».