Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν σαφείς δεσμεύσεις από τους Ευρωπαίους συμμάχους σχετικά με την υπόσχεσή τους να συμβάλουν στη διατήρηση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ μετά τη συμφωνία εκεχειρίας δύο εβδομάδων στο Ιράν, καλώντας τα κράτη-μέλη να καταθέσουν συγκεκριμένα σχέδια για την προστασία της ναυσιπλοΐας στη θαλάσσια αυτή δίοδο μέσα στις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο του ΝΑΤΟ.
Το αίτημα αυτό τέθηκε κατά τη διάρκεια επαφών ανάμεσα σε Αμερικανούς και αξιωματούχους στον Λευκό Οίκο — όπου ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε συνάντηση με τον γενικό γραμματέα Μαρκ Ρούτε καθώς και στο Πεντάγωνο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, όπως ανέφερε η ίδια πηγή σύμφωνα με το Bloomberg.
Ο Λευκός Οίκος, το Υπουργείο Άμυνας και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν προχώρησαν άμεσα σε δηλώσεις απαντώντας σε σχετικά αιτήματα αργά το βράδυ της Τετάρτης.
Μια συμμαχική δύναμη υπό την καθοδήγηση του Ηνωμένου Βασιλείου, με συμμετοχή άνω των 40 χωρών — μεταξύ αυτών αρκετών ευρωπαϊκών, καθώς και της Ιαπωνίας και του Καναδά — έχει αναλάβει δέσμευση να συνδράμει στην αποκατάσταση της λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, μέσω του οποίου διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενέργειας σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, μετά τη διακοπή των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή. Το κλείσιμο της διόδου προκάλεσε έντονη αύξηση στις διεθνείς τιμές ενέργειας και ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις καυσίμων.
Ο Τραμπ, το Ιράν και το Ισραήλ ανακοίνωσαν την Τρίτη μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία εξαρτάται από τη διακοπή των επιθέσεων και την επαναλειτουργία της κρίσιμης θαλάσσιας διαδρομής. Περίπου δώδεκα ηγέτες, κυρίως ευρωπαϊκών χωρών, εξέδωσαν κοινή δήλωση μετά τη συμφωνία, δηλώνοντας ότι θα συμβάλουν στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Παρά ταύτα, οι επιθέσεις μεταξύ Ιράν και Ισραήλ συνεχίστηκαν, ενώ τα Στενά του Ορμούζ παρέμειναν ουσιαστικά κλειστά μετά την ανακοίνωση. Η Τεχεράνη υποστήριξε ότι οι ισραηλινές επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο αποτελούν παραβίαση της συμφωνίας.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο το νέο αίτημα των ΗΠΑ θα οδηγήσει τα μέλη της συμμαχίας να παρουσιάσουν άμεσα σχέδια και αν θεωρούν ρεαλιστικό το σύντομο χρονικό πλαίσιο που έχει τεθεί. Η συμμετοχή — ή η απουσία της — των συμμάχων του ΝΑΤΟ στη σύγκρουση με το Ιράν έχει προκαλέσει έντονες διαφωνίες μεταξύ του Τραμπ και των εταίρων του τις τελευταίες εβδομάδες. Ορισμένες χώρες αρνήθηκαν να επιτρέψουν τη χρήση στρατιωτικών βάσεων από τις ΗΠΑ για επιθέσεις στο Ιράν και απέρριψαν αιτήματα για συνδρομή στην επαναλειτουργία των Στενών όσο διαρκούσαν οι συγκρούσεις.
Μετά τη συνάντησή του με τον Ρούτε, ο Τραμπ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι το ΝΑΤΟ δεν ήταν παρόν όταν το χρειάζονταν και δεν θα είναι ούτε στο μέλλον. Ο Ρούτε έχει επανειλημμένα προσπαθήσει να μειώσει την ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Συμμαχίας σε κρίσιμες στιγμές, όπως στις πιέσεις για αύξηση αμυντικών δαπανών και στην υπόθεση της Γροιλανδίας.
Ωστόσο, η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να αποτελέσει τη μεγαλύτερη πρόκληση έως τώρα για τον ίδιο. Ο Τραμπ έχει εδώ και καιρό ασκήσει κριτική στο ΝΑΤΟ, αμφισβητώντας τη σημασία του και τη διάθεση των μελών να μοιραστούν το βάρος της συλλογικής άμυνας, ενώ πρόσφατα έχει εντείνει τη ρητορική του, χαρακτηρίζοντας τα κράτη μέλη «δειλά» και τη συμμαχία «αδύναμη».
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, δήλωσε ότι εξετάζει ακόμη και την πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Σε δηλώσεις του τη Δευτέρα, επανέφερε τα παράπονα σχετικά με τη Γροιλανδία, υποδεικνύοντας ότι οι διαφωνίες παραμένουν άλυτες.
Αξιωματούχοι της κυβέρνησής του, όπως ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο πρέσβης στο ΝΑΤΟ Μάθιου Γουίτακερ, τόνισαν ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να αποδείξουν μεγαλύτερη συνεισφορά, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των σχέσεων. Ο Ρούτε στη συνάντηση με τον Ρούμπιο, συζήτησαν για το Ιράν, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού και της ανάληψης μεγαλύτερου βάρους από τους συμμάχους. Από την άλλη, ο αντιπρόεδρος Tζέι Ντι Βανς αναμένεται να ηγηθεί αμερικανικής αποστολής στο Ισλαμαμπάντ για απευθείας συνομιλίες με το Ιράν το Σάββατο.
Διαβάστε ακόμη
Ποιοι «αγοράζουν» Ισραήλ; Γιατί το Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ παραμένει σε διαρκή ανοδική τροχιά
Η παραθαλάσσια πόλη που θυμίζει Σαντορίνη αλλά δεν βρίσκεται στην Ελλάδα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα