Στο Μαϊάμι, οι κουβανέζικες επιχειρηματικές ελίτ έχουν περάσει δεκαετίες σχεδιάζοντας τη «στιγμή μηδέν». Από την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι την πρόσκαιρη «άνοιξη» των σχέσεων Ομπάμα-Κάστρο πριν από μια δεκαετία, αναλυτές και οικονομολόγοι έχουν καταρτίσει αμέτρητα σχέδια για την ανοικοδόμηση του νησιού τους.
Σήμερα, με την κυβέρνηση Τραμπ να σπρώχνει το καθεστώς της Αβάνας στο χείλος του γκρεμού, η στιγμή αυτή μοιάζει να πλησιάζει και πάλι, όμως το επιχειρηματικό σενάριο που κάποτε φάνταζε ιδανικό έχει πλέον αλλοιωθεί δραματικά.
Ο Κάρλος Σαλαδρίγκας, ο 77χρονος ιδρυτής του κολοσσού Regis HR Group, επισημαίνει με ρεαλισμό ότι το μοντέλο που θα μπορούσε να είχε λειτουργήσει τη δεκαετία του ’90 ή ακόμα και το 2015, απλά δεν υφίσταται πια. Η Κούβα του 2026 βρίσκεται αντιμέτωπη με τη χειρότερη οικονομική κρίση στη σύγχρονη ιστορία της, με τις ανάγκες της να είναι πλέον τόσο κολοσσιαίες και την πολιτική της κατάσταση τόσο παγιωμένη, που είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πώς θα προσελκυστούν οι απαιτούμενες επενδύσεις.
Η ακτινογραφία της κατάρρευσης είναι αποκαλυπτική, καθώς οι παρατεταμένες διακοπές ρεύματος και η έλλειψη βασικών αγαθών έχουν παραλύσει τα πάντα. Το ενεργειακό δίκτυο, το οποίο υπέστη έξι πανεθνικές βλάβες σε ένα μόνο έτος, εκτιμάται ότι χρειάζεται τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια δολάρια για να αναγεννηθεί. Την ίδια στιγμή, οι υποδομές ύδρευσης, τα λιμάνια και τα οδικά δίκτυα βρίσκονται σε άθλια κατάσταση, ενώ η πρόσφατη διακοπή του εφοδιασμού με πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα έχει οδηγήσει σε έκτακτα μέτρα, με τις αεροπορικές εταιρείες να αδυνατούν πλέον να ανεφοδιαστούν στην Αβάνα.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται να αναζητά μια λύση παρόμοια με αυτή που εφαρμόστηκε στο Καράκας, όμως η Κούβα δεν είναι Βενεζουέλα. Ενώ στη Βενεζουέλα η νέα ηγεσία συμμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό με τις ΗΠΑ, στην Κούβα έξι δεκαετίες κομμουνιστικής διακυβέρνησης έχουν εξαλείψει κάθε ίχνος βιώσιμης αντιπολίτευσης. Δεν υπάρχουν ρωγμές στο καθεστώς ή αυτόνομες φατρίες εξουσίας που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί η αμερικανική διπλωματία. Χωρίς βαθιές δημοκρατικές αλλαγές και πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα κεφαλαίου, επενδυτές όπως ο δισεκατομμυριούχος Jorge Pérez της Related Group παραμένουν εξαιρετικά επιφυλακτικοί.
Ο Pérez θυμάται την αισιοδοξία του 2016, όταν περπατούσε στην Αβάνα δίπλα στον Μπαράκ Ομπάμα, σε μια εποχή που οι Rolling Stones έδιναν συναυλίες και οι αμερικανικές εταιρείες κρουαζιέρας εξερευνούσαν το νησί. Ωστόσο, η πόρτα έκλεισε γρήγορα και σήμερα η επανάσταση «από μέσα» φαντάζει σχεδόν αδύνατη λόγω της καταπιεστικής φύσης της κυβέρνησης. Επιπλέον, υπάρχει ένα κρίσιμο οικονομικό ζήτημα: στη Βενεζουέλα τα χρήματα βγαίνουν από το έδαφος μέσω του πετρελαίου, κάτι που επιτρέπει στις ΗΠΑ να παρουσιάζουν την αλλαγή ως οικονομικά συμφέρουσα. Η Κούβα δεν διαθέτει τέτοια περιουσιακά στοιχεία για άμεση εκμετάλλευση.
Παρ’ όλα αυτά, το δυναμικό του νησιού παραμένει πολύ μεγάλο για να αγνοηθεί. Ο τουρισμός θεωρείται το «πετρέλαιο της Κούβας», με χιλιάδες νέα ξενοδοχειακά δωμάτια να απέχουν μόλις 45 λεπτά από το Μαϊάμι. Παράλληλα, το νησί διαθέτει υψηλά καταρτισμένο επιστημονικό δυναμικό στη φαρμακοβιομηχανία και τεράστιες εκτάσεις ακαλλιέργητης γης που θα μπορούσαν να μετατρέψουν την Κούβα σε κύριο προμηθευτή λαχανικών για την αμερικανική αγορά.
Όλα αυτά τα σχέδια, όμως, απαιτούν μια ριζική αλλαγή που η Αβάνα αρνείται πεισματικά. Στο σπίτι του Σαλαδρίγκας υπάρχει ένα μαξιλάρι με το μήνυμα «Του χρόνου στην Αβάνα» από τη δεκαετία του 1960. Αν και οι ΗΠΑ δεν είχαν ποτέ τέτοια θέση ισχύος και η Κούβα δεν βρέθηκε ποτέ σε τόσο δεινή κατάσταση, τα φιλόδοξα πλάνα ανοικοδόμησης παραμένουν στα ράφια, περιμένοντας μια στιγμή που, αν και φαίνεται να πλησιάζει, παραμένει ιστορικά μετέωρη.
Διαβάστε ακόμη
ΔΕΗ: Το νέο deal στις μπαταρίες και η είσοδος σε τεχνολογίες αποθήκευσης νέας γενιάς
Θέατρο στην Αθήνα: 6 παραστάσεις που ξεχωρίζουν
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα